{"id":9023,"date":"2025-05-13T11:19:23","date_gmt":"2025-05-13T08:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=9023"},"modified":"2025-05-17T14:56:26","modified_gmt":"2025-05-17T11:56:26","slug":"gida-muhendisi-dr-bulent-sik-pestisit-meselesini-cocuklar-odaginda-yeniden-ele-almamiz-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/gida-muhendisi-dr-bulent-sik-pestisit-meselesini-cocuklar-odaginda-yeniden-ele-almamiz-gerekiyor\/","title":{"rendered":"G\u0131da M\u00fchendisi Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k: Pestisit Meselesini \u00c7ocuklar Oda\u011f\u0131nda Yeniden Ele Almam\u0131z Gerekiyor"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8845\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/12\/7a343c4d-pestisit-website_1.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p><strong>Greenpeace T\u00fcrkiye\u2019nin 155 g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc i\u00e7eren pestisit analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u201cPestisitler ve \u00c7ocuklar-\u00c7oklu Kal\u0131nt\u0131, PFAS ve Geli\u015fimsel Toksisite\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda de\u011ferlendiren g\u0131da m\u00fchendisi Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131 etkileyen pestisitten korunmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kamusal programa ihtiya\u00e7 oldu\u011funu belirtiyor.<\/strong><\/p>\n\n<p>\u00c7o\u011fu zaman zor y\u00f6nden \u00f6\u011frenilen bir ebeveynlik hali var. \u00c7ocu\u011funuz muz istedi\u011finde kabu\u011funu soyup vermeden \u00f6nce sormal\u0131s\u0131n\u0131z. Ayn\u0131 \u015fey elmay\u0131 dilimlemeden \u00f6nce de ge\u00e7erli. Aksi halde \u00e7aresizce evdeki son muzun kabu\u011funu a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f gibi g\u00f6stermek ya da elma dilimlerini bir arada tutmak i\u00e7in alternatifler d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kalabilirsiniz.&nbsp;<\/p>\n\n<p>\u00c7ocu\u011fun istedi\u011fi, kabu\u011funu kendi soyaca\u011f\u0131 bir muz ve kabu\u011fuyla \u0131s\u0131rmak istedi\u011fi bir elmad\u0131r \u00e7o\u011fu zaman. \u201c<em>Kabu\u011funu soyma<\/em>\u201d \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 atan \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki yeti\u015fkinin akl\u0131ndan ge\u00e7en kelimenin ise \u00e7ocuk dilinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok, ancak \u00e7ocuklar \u00fczerinde etkisi \u00e7ok: Pestisitler.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Ak\u0131lda ge\u00e7en pestisit, pe\u015fine \u015fu soruyu getiriyor: <em>\u201cBu \u00e7ocuklar neyle beslenecek?\u201d<\/em> Yoksulluk nedeniyle yank\u0131lanmay\u0131 ne yaz\u0131k ki b\u0131rakmayan bu soru, pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle s\u0131n\u0131rdan \u00e7evrilen her g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc haberinde biraz daha yay\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Soru da kayg\u0131 da yerinde. Greenpeace T\u00fcrkiye\u2019nin 14 t\u00fcr sebze ve meyveye dair 155 ayr\u0131 \u00f6rne\u011fi i\u00e7eren pestisit analizlerini i\u00e7eren raporuna g\u00f6re analiz edilen her 3 \u00f6rnekten 1\u2019inde mevzuata ayk\u0131r\u0131 pestisit kullan\u0131m\u0131 tespit edildi. \u00d6rneklerin %61\u2019inde birden fazla pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131, %43\u2019\u00fcnde ise en az bir PFAS\u2019li pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 belirlendi. Pestisitlere dair anl\u0131k bir tablo ortaya \u00e7\u0131karan bu analizler \u00fclke genelindeki pestisit analizlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na y\u00f6nelik ihtiyac\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n<p>Cevap da elimizde. Analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/04\/39ff75cd-pestisitler-ve-cocuklar_2.pdf\">\u201cPestisitler ve \u00c7ocuklar-\u00c7oklu Kal\u0131nt\u0131, PFAS ve Geli\u015fimsel Toksisite\u201d<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda de\u011ferlendiren g\u0131da m\u00fchendisi Dr. <strong>B\u00fclent \u015e\u0131k<\/strong> ile pestisitlerin \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkilerini, bireysel korunma y\u00f6ntemlerini ve pestisit kullan\u0131m\u0131n nas\u0131l kontrol alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fini konu\u015ftuk.<\/p>\n\n<p>Pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in dile getirdi\u011fi \u00f6nerileri \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7irecek ve toplumun her kesiminin deste\u011fini verece\u011fi bir b\u00fcy\u00fck kamusal programa ihtiya\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u015e\u0131k \u201cBu yap\u0131labilir bir \u015feydir; ama her \u015fey bir yana zaten yapmak zorunda oldu\u011fumuz bir \u015feydir\u201d dedi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201c\u00c7ocuklar yeti\u015fkinlere k\u0131yasla pestisitlerin etkilerine daha duyarl\u0131\u201d<\/strong><\/h2>\n\n<p><strong>Bu raporda neden pestisitlerin \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkilerini \u00f6n plana \u00e7\u0131kartt\u0131n\u0131z?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n<p>Pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131na maruz kalmak, akut zehirlenmeden kronik hastal\u0131klara kadar \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir. Geli\u015fimsel \u00f6zellikleri nedeniyle, fet\u00fcsler ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar bu zararl\u0131 etkiler kar\u015f\u0131s\u0131nda en savunmas\u0131z gruplar aras\u0131nda yer al\u0131r. Olgunla\u015fmam\u0131\u015f organ sistemleri, geli\u015fmekte olan kan-beyin bariyeri, yetersiz detoksifikasyon mekanizmalar\u0131 ve y\u00fcksek metabolik h\u0131zlar\u0131, onlar\u0131 yeti\u015fkinlere k\u0131yasla pestisitlerin etkilerine daha duyarl\u0131 k\u0131l\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck yeti\u015fkinler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeyiz ama bu kesinlikle \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fim i\u00e7in kritik bir f\u0131rsat penceresi sunar. Bu d\u00f6nemde uygun \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve yeterli beslenmenin temin edilmesi, \u00e7ocuklar\u0131n hem sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcmelerini hem de genetik potansiyellerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Ancak ayn\u0131 d\u00f6nem, \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel ve davran\u0131\u015fsal geli\u015fimini olumsuz etkileyebilecek \u00e7evresel kirleticilere kar\u015f\u0131 en savunmas\u0131z olduklar\u0131 zaman dilimi. Nitekim, \u00e7evresel etkenlerle ili\u015fkili hastal\u0131klar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fi, genetik k\u00f6kenli hastal\u0131klar\u0131nkinden az de\u011fil.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong><em>\u201cSon ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde pestisit maruziyetinin bile k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n n\u00f6rolojik ve davran\u0131\u015fsal geli\u015fimini etkileyebilece\u011fini g\u00f6steriyor.\u201d<\/em><\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<p>\u00c7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde a\u011f\u0131r metaller, plastik t\u00fcrevi kimyasallar, pestisitler ve per\/polifloroalkil maddeler (PFAS) gibi bir\u00e7ok kirleticinin zararl\u0131 etkileri bilimsel olarak ortaya konmu\u015ftur. Bu maddelere maruz kalma; geli\u015fimsel bozukluklar, kanser, alerji ve obezite gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131yla ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Son y\u0131llarda \u00f6zellikle \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve sinir sistemi geli\u015fimi \u00fczerindeki etkileri nedeniyle toksik kimyasallar \u00fczerine yo\u011fun akademik tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Sinir sisteminin geli\u015fimini bozan toksik maruziyetler, motor beceriler, ileti\u015fim, sosyal etkile\u015fim ve akademik performans gibi temel i\u015flevsel alanlarda bozulmalara yol a\u00e7abilir. Bu etkiler, bebeklik ya da \u00e7ocukluk d\u00f6neminde geli\u015fimsel kilometre ta\u015flar\u0131n\u0131n gecikmesi, bir ya da daha fazla alanda niteliksel sapmalar ya da i\u015flev eksikli\u011fi \u015feklinde kendini g\u00f6sterebilir. Geli\u015fimsel bozukluklar; zihinsel yetersizlik, \u00f6\u011frenme ve ileti\u015fim sorunlar\u0131, motor beceri bozukluklar\u0131 ve yayg\u0131n geli\u015fimsel bozukluklar gibi geni\u015f bir yelpazeye yay\u0131l\u0131yor. Son ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde pestisit maruziyetinin bile k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n n\u00f6rolojik ve davran\u0131\u015fsal geli\u015fimini etkileyebilece\u011fini g\u00f6steriyor. Bu bulgular, toksik kimyasal maddelerin do\u011furdu\u011fu-do\u011furaca\u011f\u0131 sorunlar\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z her durumda meseleyi \u00e7ocuklar oda\u011f\u0131nda yeniden ele almam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. Bu raporda bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cEvde ve okulda alabilece\u011fimiz basit ama etkili \u00f6nlemler var\u201d<\/strong><\/h2>\n\n<p><strong>Ebeveynler ve okullar \u00e7ocuklar\u0131 pestisitlerin etkilerinden korumak i\u00e7in neler yapabilir?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi ve geli\u015fmesi i\u00e7in onlar\u0131 zararl\u0131 \u00e7evresel etkenlerden korumak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan pestisitler, \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde olumsuz etkilere yol a\u00e7abilir. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131 bu zararl\u0131 kimyasallardan korumak i\u00e7in hem evde hem de okulda alabilece\u011fimiz baz\u0131 basit ama etkili \u00f6nlemler var elbette.<\/p>\n\n<p>Ebeveynlerin Alabilece\u011fi \u00d6nlemler:<\/p>\n\n<p>&#8211; Mevsiminde \u00fcretilmi\u015f g\u0131dalara men\u00fcde yer vermek.<br>&#8211; Organik ve yerel g\u0131dalar\u0131 tercih etmek.<br>&#8211; Meyve ve sebzeleri iyice y\u0131kamak,\u00a0 gerekirse kabu\u011funu soymak.<br>&#8211; Dengeli ve g\u0131da \u00e7e\u015fitlili\u011fi i\u00e7eren beslenmeyle \u00e7ocuklar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g\u00fc\u00e7lendirmek.<br>&#8211; Tar\u0131m alanlar\u0131na yak\u0131n oturuyorlarsa pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 zararlara \u00e7ok dikkat etmek.\u00a0<br>&#8211; \u00c7ocuklar\u0131n d\u0131\u015f mek\u00e2n k\u0131yafetlerini eve girmeden \u00f6nce de\u011fi\u015ftirin.<br>&#8211; Parklar, oyun alanlar\u0131 ve okul bah\u00e7elerinde pestisit kullan\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in yerel y\u00f6neticilerle ileti\u015fim kurmak.<\/p>\n\n<p>Okullarda Al\u0131nabilecek \u00d6nlemler:&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong><em>\u201cOkul kantinleri, yemekhaneler veya \u00e7ocuklar\u0131n birlikte beslendi\u011fi yerler i\u00e7in veliler kooperatifle\u015ferek veya toplu talepte bulunarak pestisitsiz \u00fcr\u00fcn tedariki i\u00e7in bask\u0131 olu\u015fturmal\u0131.&#8221;<\/em><\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<p>&#8211; Okul bah\u00e7elerinde kimyasal yerine do\u011fal y\u00f6ntemler kullan\u0131lmal\u0131.<br>&#8211; Yemeklerde pestisitsiz veya organik \u00fcr\u00fcnler tercih edilmeli.<br>&#8211; \u00d6\u011frencilere sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konular\u0131nda bilgi verilmeli.<br>&#8211; Velilere y\u00f6nelik bilgilendirme seminerleri d\u00fczenlenmeli.<br>&#8211; Bah\u00e7ecilik etkinliklerinde pestisitsiz tar\u0131m y\u00f6ntemleri kullan\u0131lmal\u0131.<\/p>\n\n<p>Bunlara ek olarak, okul kantinleri, yemekhaneler veya \u00e7ocuklar\u0131n birlikte beslendi\u011fi yerler i\u00e7in veliler kooperatifle\u015ferek veya toplu talepte bulunarak pestisitsiz \u00fcr\u00fcn tedariki i\u00e7in bask\u0131 olu\u015fturmal\u0131, tar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fan ya da k\u0131rsalda ya\u015fayan veliler, kendi \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131nda ki\u015fisel koruyucu ekipman kullan\u0131m\u0131, ila\u00e7lama sonras\u0131 bekleme s\u00fcrelerine dikkat etme ve \u00e7ocuklar\u0131 maruziyetten koruyacak hijyen \u00f6nlemleri alma gibi kritik konularda \u00e7ok dikkatli davranmal\u0131.<\/p>\n\n<p>Okul y\u00f6netimleri, okul binas\u0131 \u00e7evresi, bah\u00e7e ve oyun alanlar\u0131nda hangi \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131k kurallar belirlemeli; bu konuda belediye ya da tar\u0131m m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleriyle i\u015fbirli\u011fi yapmal\u0131. Okul kantinlerinde sunulan g\u0131dalar\u0131n kayna\u011f\u0131 ve \u00fcretim s\u00fcreci d\u00fczenli olarak kontrol edilmeli.<\/p>\n\n<p><strong>Pestisitlerden bireysel \u00f6nlemlerle uzak durmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Siz g\u00fcndelik hayat\u0131n\u0131zda nelere dikkat ediyorsunuz?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n<p>Kendi ya\u015fam\u0131mda pestisitlere kar\u015f\u0131 tamamen steril bir alan yaratmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; ama \u00e7ocuklar\u0131mla birlikte baz\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar geli\u015ftirdik. \u00d6rne\u011fin pazar al\u0131\u015fveri\u015finde mevsimlik \u00fcr\u00fcnleri ve yerel \u00fcreticileri tercih etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. M\u00fcmk\u00fcnse k\u00f6y pazarlar\u0131n\u0131 tercih ediyorum. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z sebze ve meyveleri bol suyla y\u0131k\u0131yor, kabu\u011funu soyuyoruz. \u00c7e\u015fitlilik i\u00e7eren bir beslenme d\u00fczeni olu\u015fturmay\u0131 \u00f6nemsiyorum. Ultra i\u015flenmi\u015f g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinden uzak duruyorum. Ayr\u0131ca bu konuda s\u00fcrekli bilgi \u00fcretmeye ve kamuoyunun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemsiyorum.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cB\u00fcy\u00fck bir kamusal programa ihtiya\u00e7 var\u201d<\/strong><\/h2>\n\n<p><strong>Pestisit kullan\u0131m\u0131 nas\u0131l kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir? Alternatif \u00f6nerileriniz nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n<p>Raporda bu konuda epeyce detayl\u0131 bilgi vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Biraz tekrar olacak belki ama \u00f6zetle \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n\n<p>\u00d6ncelikle kamu idaresinin etkin bir denetim ve kamuoyunu bilgilendirmede \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerekli. Pazar ve tarlada kal\u0131nt\u0131 denetimleri art\u0131r\u0131lmal\u0131 ve elde edilen sonu\u00e7lar detayl\u0131 olarak kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmal\u0131. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) ve FAO taraf\u0131ndan \u201c\u00e7ok tehlikeli\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f pestisitlerin kullan\u0131m\u0131 yasaklanmal\u0131 ya da \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetlenmeli ki bu konuda ciddi eksiklikler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u00fcketicilerin g\u00fcvenli se\u00e7im yapabilmesi i\u00e7in \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim y\u00f6ntemi ve pestisit kullan\u0131m\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131k bilgilerin yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flamak da \u00f6nemli.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Ulusal Pestisit Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Azalt\u0131m Stratejisi olu\u015fturulmal\u0131. Olu\u015fturulacak strateji plan\u0131 ile hangi pestisitlerin, ne zaman, ne miktarda, ne s\u0131kl\u0131kta ve nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair net d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131, ama nihai hedef kullan\u0131m\u0131 azaltmak veya ortadan kald\u0131rmak olaca\u011f\u0131 i\u00e7in de pestisitlere alternatif hangi tar\u0131m tekniklerinin \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 da planlanmal\u0131. Tar\u0131m ilac\u0131 ruhsatland\u0131rmalar\u0131 daha ba\u011f\u0131ms\u0131z ve bilimsel denetime tabi tutulmal\u0131.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong><em>\u201cG\u0131da \u00fcretim s\u00fcrecinden ba\u015flay\u0131p okulda \u00e7ocuklar\u0131n taba\u011f\u0131na uzanan s\u00fcreci agroekolojik bir temelde tasarlamak m\u00fcmk\u00fcn.\u201d<\/em><\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<p>\u00dcreticilere y\u00f6nelik periyodik e\u011fitimler ile pestisit kullan\u0131m\u0131na alternatif olu\u015fturacak agroekoloji temelli y\u00f6ntemler \u00f6\u011fretilmeli. Agroekoloji kimyasal girdilere dayanmayan, do\u011fa dostu tar\u0131m tekniklerini i\u00e7erir ve bu tekniklerin \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7 var; ihtiya\u00e7 \u00e7\u00fcnk\u00fc agroekoloji sadece tar\u0131mda toksik kimyasal madde kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaz ayn\u0131 zamanda toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak, su varl\u0131klar\u0131n\u0131n kirlenmesini \u00f6nlemek gibi ilave ve \u00e7ok k\u0131ymetli ba\u015fka faydalar da sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin bu ba\u011flamda \u00fclke genelinde kompost, ye\u015fil g\u00fcbreleme, do\u011fal b\u00f6cek savar bitkiler gibi y\u00f6ntemlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ve desteklenmesine b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 var. T\u00fcketici-\u00fcretici do\u011frudan ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren g\u0131da topluluklar\u0131n\u0131n, ekolojik pazarlar\u0131n ve g\u0131da kooperatiflerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da egroekolojik \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7ileri destekleyecektir. Kent i\u00e7inde, okul bah\u00e7elerinde veya balkonlarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve pestisitsiz tar\u0131m uygulamalar\u0131 te\u015fvik edilmeli.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Elbette bu \u00f6nerilere pek \u00e7ok \u015fey ilave edilebilir. Ama kan\u0131mca b\u00fct\u00fcn bu \u00f6nerileri \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7irecek ve toplumun her kesiminin deste\u011fini verece\u011fi <strong>bir b\u00fcy\u00fck kamusal programa<\/strong> ihtiya\u00e7 var.&nbsp; Benim g\u00f6nl\u00fcmden ge\u00e7en ve \u00e7ok etkili olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm kamusal program \u00fclke genelinde <strong>\u00e7ocuklara okulda bir \u00f6\u011f\u00fcn \u00fccretsiz agroekolojik okul yeme\u011fi deste\u011fi<\/strong> sa\u011flamak. G\u0131da \u00fcretim s\u00fcrecinden ba\u015flay\u0131p okulda \u00e7ocuklar\u0131n taba\u011f\u0131na uzanan s\u00fcreci agroekolojik bir temelde tasarlamak m\u00fcmk\u00fcn. Bunu yapabilirsek hem g\u0131da \u00fcretim s\u00fcrecimizi sa\u011fl\u0131kl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f hem de n\u00fcfusumuzun en hassas en k\u0131r\u0131lgan kesimi olan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 korumu\u015f, \u00fcstelik sadece sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131, do\u011fal hayat\u0131 da korumu\u015f ve gelecekte daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015famalar\u0131n\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na alabilmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Bu yap\u0131labilir bir \u015feydir; ama her \u015fey bir yana zaten yapmak zorunda oldu\u011fumuz bir \u015feydir. T\u00fcrkiye\u2019de 0-14 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda, yani pestisitler vb toksik kimyasallar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozucu, geli\u015fimi sekteye u\u011frat\u0131c\u0131 etkilerine hassas 19 milyon \u00e7ocuk var. Birer yeti\u015fkin veya birer yurtta\u015f olarak her birimizin bu \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flama, kamu otoritesine ya da kamu kurumlar\u0131na da bu konudaki sorumluluklar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli hat\u0131rlatma ve inisiyatif alma sorumlulu\u011fumuz var. Sadece kendi \u00e7ocu\u011fumuz i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm \u00e7ocuklar i\u00e7in elbette.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group has-grey-200-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-b0d9e6a0 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--20);padding-right:var(--wp--preset--spacing--40);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--40)\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Destek ver<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-grey-200-background-color has-background\"><strong>Kampanyalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrken ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilkemiz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir \u015firket veya h\u00fck\u00fcmetten destek kabul etmiyor, senin gibi bireylerin destekleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. <\/strong><a href=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\/?utm_source=Mainpage\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\"><strong>Sen de arkam\u0131zdaki g\u00fc\u00e7 olmak istersen t\u0131kla<\/strong>.<\/a><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100 is-style-cta\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\/?utm_source=Mainpage\">DESTEK VER<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Greenpeace T\u00fcrkiye\u2019nin 155 g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc i\u00e7eren pestisit analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u201cPestisitler ve \u00c7ocuklar-\u00c7oklu Kal\u0131nt\u0131, PFAS ve Geli\u015fimsel Toksisite\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda de\u011ferlendiren g\u0131da m\u00fchendisi Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131 etkileyen pestisitten korunmak i\u00e7in&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":8845,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[3,56],"tags":[30],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-9023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyocesitlilik-doga","category-gida-ve-tarim","tag-gidatarim","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9024,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions\/9024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9023"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=9023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}