{"id":9411,"date":"2025-08-04T17:06:51","date_gmt":"2025-08-04T14:06:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=9411"},"modified":"2025-08-04T17:07:37","modified_gmt":"2025-08-04T14:07:37","slug":"bm-vergi-gorusmeleri-iklim-ve-doga-tahribatinin-bedelini-kirletenlerin-ve-milyarderlerin-odemesini-saglayabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/bm-vergi-gorusmeleri-iklim-ve-doga-tahribatinin-bedelini-kirletenlerin-ve-milyarderlerin-odemesini-saglayabilir\/","title":{"rendered":"BM Vergi G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, iklim ve do\u011fa tahribat\u0131n\u0131n bedelini kirletenlerin ve milyarderlerin \u00f6demesini sa\u011flayabilir"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130klim eylemlerinin finansman\u0131, do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 ve e\u015fitsizliklerin azalt\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilecek yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131, bug\u00fcn New York&#8217;ta ba\u015flayan Birle\u015fmi\u015f Milletler Uluslararas\u0131 Vergi \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi (UNFCITC) kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek iki haftal\u0131k m\u00fczakerelerde ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Kas\u0131m 2024\u2019te yap\u0131lan oylamada, konunun BM g\u00fcndemine al\u0131nmas\u0131 ve bir \u00e7er\u00e7eve s\u00f6zle\u015fme geli\u015ftirilmesi gereklili\u011fi ile s\u00fcrece rehberlik edecek ilkeler 125 \u00fclkenin onay\u0131yla kabul edildi. T\u00fcrkiye ise bu oylamada \u00e7ekimser kald\u0131. \u015eubat 2025\u2019te ba\u015flayan m\u00fczakerelerin 2027 y\u0131l\u0131na kadar aral\u0131kl\u0131 olarak devam etmesi bekleniyor.<\/p>\n\n<p>Tarihsel \u00f6neme sahip olan ve Greenpeace olarak d\u00f6rt ki\u015filik bir komite ile yerinde takip etti\u011fimiz bu s\u00fcre\u00e7, d\u00fcnyan\u0131n en zengin insanlar\u0131 ile petrol ve do\u011falgaz \u015firketleri gibi \u00e7ok uluslu \u015firketlerin yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 kirlilik nedeniyle adil paylar\u0131n\u0131 \u00f6demelerini sa\u011flayacak k\u00fcresel vergi reformlar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilir. Bu hayati bir ihtiya\u00e7, zira vergiden ka\u00e7\u0131nma ve k\u00e2r kayd\u0131rma gibi uygulamalar, \u00fclkeleri kalk\u0131nma ve iklim hedefleri i\u00e7in gerekli hayati kaynaklardan mahrum b\u0131rak\u0131yor.<sup>1<\/sup><\/p>\n\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yerinde takip eden komite \u00fcyelerinden Greenpeace Uluslararas\u0131 \u201cAdil Pay\u201d kampanyas\u0131 K\u00fcresel Politik Lideri Fred Njehu\u2019ya g\u00f6re,<\/p>\n\n<p>&#8220;Tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nday\u0131z. Milyarderler ve \u015firketler art\u0131k iklim eylemini finanse etmek, do\u011fay\u0131 korumak ve insan ve gezegenin refah\u0131na yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in adil vergi \u00f6demelidir. D\u00fcnya liderleri, halk\u0131n sesine kulak vermeli ve yaln\u0131zca ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 az\u0131nl\u0131\u011fa de\u011fil, herkese hizmet edecek adil bir vergi sistemi sa\u011flamal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n<p><strong>Greenpeace Uluslararas\u0131 \u201cSondaj\u0131 B\u0131rak, \u00d6demeye Ba\u015fla\u201d kampanyas\u0131 Politik Lideri Rebecca Newsom ise \u015funlar\u0131 ifade ediyor:<\/strong><\/p>\n\n<p>&#8220;\u0130klim dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, g\u00f6n\u00fcll\u00fc ba\u011f\u0131\u015flara ya da bir\u00e7ok \u00fclkenin zaten m\u00fccadele etti\u011fi bor\u00e7 krizini derinle\u015ftiren piyasa faizli kredilere ba\u011fl\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Y\u0131k\u0131c\u0131 seller ve f\u0131rt\u0131nalar sonras\u0131nda yeniden yap\u0131lanma ile artan s\u0131cak hava dalgalar\u0131na uyum maliyetleri, bu krizlerin as\u0131l sorumlusu olan fosil yak\u0131t kirleticilerinin vergilendirilmesiyle kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi, \u00e7ok uluslu petrol, gaz ve k\u00f6m\u00fcr \u015firketlerinin k\u00fcresel k\u00e2rlar\u0131n\u0131n adil bi\u00e7imde vergilendirilmesi ve iklim krizinin \u00f6n safhalar\u0131nda yer alan topluluklar i\u00e7in hayati kaynaklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ad\u0131na nesilde bir kez gelen bir f\u0131rsatt\u0131r. Talebimiz budur.&#8221;<\/p>\n\n<p>OECD \u00fcyesi zengin \u00fclkeler halen k\u00fcresel vergi kurallar\u0131n\u0131 belirleyen ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ve temsiliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir s\u00fcrecin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini istiyor. Oysa Avrupa\u2019n\u0131n bu sistemin de\u011fi\u015fimine dair rol\u00fcne ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamada bulunan Greenpeace Uluslararas\u0131 \u0130klim ve Vergi Adaleti Sorumlusu Clara Thompson\u2019a g\u00f6re,<\/p>\n\n<p>&#8220;\u0130klim krizini, s\u00fcper zenginler servetlerini vergi cennetlerine ka\u00e7\u0131r\u0131rken \u00e7\u00f6zemeyiz. BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi, k\u00fcresel kurallar\u0131 yeniden yazmak ve kirleticilerin ve f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n nihayet adil paylar\u0131n\u0131 \u00f6demesini sa\u011flamak i\u00e7in tarihi bir \u015fanst\u0131r. Almanya, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma taahh\u00fctleri kapsam\u0131nda y\u00fcksek net servetli bireylerin vergilendirilmesinin gereklili\u011fini yaz\u0131l\u0131 olarak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k bu tan\u0131man\u0131n somut eyleme d\u00f6n\u00fc\u015fme zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Avrupa, insan\u0131 ve gezegeni \u00f6nceleyen daha adil bir k\u00fcresel vergi sistemi in\u015fa etmek i\u00e7in liderlik \u00fcstlenmelidir.&#8221;<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bizim Greenpeace olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerdeki talebimiz \u00e7ok net:<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kirleten \u00d6der ilkesiyle uyumlu, kirletici \u015firketler ve y\u00fcksek net servetli bireyleri kapsayan ilerici \u00e7evresel vergilendirme alt taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn s\u00f6zle\u015fmeye eklenmesi;<\/li>\n\n\n\n<li>Fosil yak\u0131t ve di\u011fer kirletici end\u00fcstrilerde faaliyet g\u00f6steren \u00e7ok uluslu \u015firketlerin k\u00fcresel k\u00e2rlar\u0131na uygulanacak \u00f6zel bir \u201ckirleten \u00f6der\u201d ek vergisi mekanizmas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve bu gelirlerin, mevcut BM anla\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda iklim ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma finansman\u0131na y\u00f6nlendirilmesi;<\/li>\n\n\n\n<li>Y\u00fcksek net servetli bireylerin etkili \u015fekilde vergilendirilmesi, milyarderler ve s\u00fcper kirleticiler i\u00e7in artan oranl\u0131 vergi uygulanmas\u0131 ve bu gelirlerin iklim eylemi ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmaya tahsis edilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Bu talepleri farkl\u0131 \u00fclke ve b\u00f6lgelerdeki ofislerimiz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli role sahip bakanlara ve temsilcilere de ilettik. Bu vesileyle destekledi\u011fimiz Kirleten \u00d6der Pakt\u0131<sup>2<\/sup> ve #UltraZenginleriVergilendir<sup>3<\/sup> k\u00fcresel hareketleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, fosil yak\u0131t \u015firketleri ile ultra zenginlerin neden olduklar\u0131 zararlara kar\u015f\u0131 adil vergi \u00f6demeleri gerekti\u011fini ifade ediyor ve T\u00fcrkiye\u2019de de d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli vatanda\u015flar yerine, kirleten zenginlerin vergi y\u00fck\u00fcn\u00fc daha \u00e7ok \u00fcstlendikleri daha adil bir vergi sistemine olan ihtiyaca dikkat \u00e7ekmek istiyoruz.<\/p>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n<p class=\"has-small-font-size\">\u00a01- Yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131, 2027 y\u0131l\u0131na kadar m\u00fczakere edilmesi planlanan BM Uluslararas\u0131 Vergi \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7, h\u00e2lihaz\u0131rda k\u00fcresel vergi kurallar\u0131n\u0131 belirleyen zengin OECD \u00fclkelerinden bu yetkinin al\u0131narak, 193 BM \u00fcyesi \u00fclkenin e\u015fit temsiliyetle s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctece\u011fi bir yap\u0131ya ge\u00e7meyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<br>2- \u00a0Kirleten \u00d6der Pakt\u0131, iklim felaketlerinin \u00f6n safhalar\u0131nda yer alan 235.000\u2019den fazla ki\u015fi, sivil yurtta\u015f, ilk m\u00fcdahale ekipleri (\u00f6r. itfaiyeciler), insani yard\u0131m gruplar\u0131 ve siyasi liderlerden olu\u015fan k\u00fcresel bir ittifakt\u0131r.<br>3- \u00a0#UltraZenginleriVergilendir hareketi, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu, daha adil ve ye\u015fil bir d\u00fcnya yaratmak i\u00e7in s\u00fcper zenginlerin vergilendirilmesini savunan bir a\u011fd\u0131r.<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130klim eylemlerinin finansman\u0131, do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 ve e\u015fitsizliklerin azalt\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilecek yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131, bug\u00fcn New York&#8217;ta ba\u015flayan Birle\u015fmi\u015f Milletler Uluslararas\u0131 Vergi \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi (UNFCITC) kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek iki haftal\u0131k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":9412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[6,25],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-9411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iklim-krizi","tag-iklim-adaleti","tag-iklim-degisikligi","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9413,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9411\/revisions\/9413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9411"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=9411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}