{"id":9466,"date":"2025-08-27T14:43:59","date_gmt":"2025-08-27T11:43:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=9466"},"modified":"2025-08-27T14:44:05","modified_gmt":"2025-08-27T11:44:05","slug":"bm-vergi-sozlesmesi-muzakereleri-sona-erdi-greenpeacein-yeni-kuresel-vergi-kurallari-cagrisinda-bulunmasinin-5-nedeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/bm-vergi-sozlesmesi-muzakereleri-sona-erdi-greenpeacein-yeni-kuresel-vergi-kurallari-cagrisinda-bulunmasinin-5-nedeni\/","title":{"rendered":"BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi m\u00fczakereleri sona erdi: Greenpeace\u2019in yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131n 5 nedeni"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fcresel vergi reformu i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlere \u015fahit olduk. \u00dclkeler 15 A\u011fustos\u2019ta New York\u2019ta sona eren BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi Uluslararas\u0131 M\u00fczakere Komitesi’nin birinci ve ikinci oturumlar\u0131nda m\u00fczakereye ve i\u015fbirli\u011fine haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Tart\u0131\u015fmalar, yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurumsal kirleticileri ve ultra zenginleri hesap verebilir k\u0131lman\u0131n \u00f6nemini vurgularken, hayati iklim eylemleri ve kamu hizmetlerine yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in trilyonlarca dolarl\u0131k kamu fonunun serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n da \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n

G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yerinde takip etmek i\u00e7in New York\u2019ta bulunan Greenpeace Uluslararas\u0131\u2019n\u0131n Polikalar Birimi\u2019nde, K\u00fcresel K\u0131demli Politika Uzman\u0131 olan Nina Stros<\/strong>\u2019\u2019a g\u00f6re, \u200b\u200b\u201cKanada’daki orman yang\u0131nlar\u0131ndan kaynaklanan duman New York \u015fehrini kaplad\u0131 ve BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi m\u00fczakerelerinde neyin tehlikede oldu\u011funu ac\u0131 bir \u015fekilde hat\u0131rlatt\u0131. Ultra zenginler ve kurumsal kirleticiler y\u0131k\u0131mdan kar elde etmeye devam ederken, insanlar\u0131n ve gezegenin bunun bedelini \u00f6demek zorunda kalmas\u0131 korkun\u00e7 bir durum\u201d.<\/p>\n\n

M\u00fczakereler temkinli bir havada ba\u015flam\u0131\u015f olsa da, mevcut k\u00fcresel vergi rejiminin kusurlu oldu\u011fu ve krizdeki bir gezegen i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda artan bir mutabakatla sona erdi. \u0130spanya ve Almanya gibi \u00fclkelerin e\u015fitsizli\u011fi gidermek ve \u00e7evre tahribat\u0131yla m\u00fccadele etmek i\u00e7in vergi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini destekleyen yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ile Afrika Grubu’nun do\u011fal kaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi konusunda ek bir taahh\u00fct \u00f6nerisi gibi baz\u0131 olumlu ad\u0131mlar da at\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n

Geldi\u011fimiz noktada g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6nlemler almak i\u00e7in daha fazla bekleyemeyece\u011fimiz a\u00e7\u0131k. \u0130klim \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ve kamu hizmetleri i\u00e7in fon sa\u011flamak ve yasal bo\u015fluklar\u0131 kapatmak i\u00e7in acil olarak yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131nda uzla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma i\u00e7in uluslararas\u0131 bir vergi sistemi kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalarda artan bir ivme var. Kamu deste\u011fi de giderek art\u0131yor. Zira iklim krizi derinle\u015fiyor, e\u015fitsizlikler k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. H\u00fck\u00fcmetler, herkes i\u00e7in adil ve m\u00fcreffeh bir gelecek sa\u011flamak i\u00e7in bu bozuk sistemi d\u00fczeltmek \u00fczere \u015fimdi harekete ge\u00e7meli.<\/p>\n\n

S\u00f6zle\u015fme m\u00fczakereleri 2027 y\u0131l\u0131na kadar devam edecek. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u00fczakere turu 10-21 Kas\u0131m 2025 tarihleri aras\u0131nda Nairobi’de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek. <\/p>\n\n

\u0130\u015fte Greenpeace’in BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi m\u00fczakerelerinde yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131n 5 nedeni<\/strong><\/p>\n\n

Peki Greenpeace neden BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi m\u00fczakerelerinde yeni k\u00fcresel vergi kurallar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor, Nina Stros\u2019un makalesinde<\/a> yer alan 5 madde \u015f\u00f6yle: <\/p>\n\n

    \n
  1. Vergi sisteminin de\u011fi\u015ftirilmesi, a\u015f\u0131r\u0131 servetin g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rmak ve petrol ve gaz \u015firketleri ile s\u00fcper zenginlerin verdikleri zarardan sorumlu tutulmas\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n

    H\u00fck\u00fcmetler y\u0131llard\u0131r, en zengin insanlar ve \u015firketlerin daha fazla servet elde etmeleri ve di\u011fer herkesin zarar\u0131na gezegenimizi yok etmeye devam etmeleri i\u00e7in vergi sistemlerimizde bo\u015fluklar b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n\n

    Bu durum, a\u015f\u0131r\u0131 servetin az say\u0131da elit kesimde yo\u011funla\u015fmas\u0131na ve e\u015fitsizli\u011fin s\u00fcrmesine neden oldu. En zengin %1, insanl\u0131\u011f\u0131n servetinin %95’inden fazlas\u0131na sahip, ancak bizden orant\u0131l\u0131 olarak daha az vergi \u00f6demektedirler. Sadece be\u015f petrol ve gaz \u015firketi, 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in toplamda 100 milyar ABD dolar\u0131n\u0131n \u00fczerinde kar elde etti\u011fini bildirdi. <\/p>\n\n

    Bu arada petrol ve gaz \u015firketleri iklim krizini k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor; s\u00fcper zenginler ise \u00f6zel jetler, mega yatlar ve yat\u0131r\u0131mlar gibi son derece kirletici l\u00fcks ya\u015fam tarzlar\u0131yla iklim bozulmas\u0131na neden oluyor. En zengin %1,en alt gelir grubundakilerin \u00fc\u00e7te ikisi kadar karbon sal\u0131yor. <\/p>\n\n

    \u015eirketler ve milyarderler ne kadar \u00e7ok para ve g\u00fc\u00e7 biriktirirse, d\u00fcnya o kadar kirli, adaletsiz ve demokratik olmayan bir yer haline geliyor ve geri kalan\u0131m\u0131z i\u00e7in hayat o kadar zorla\u015f\u0131yor. Onlar\u0131 sorumlu tutmak ve d\u00fcnyam\u0131z\u0131 yok etmelerini engellemek i\u00e7in yeni kurallara ihtiyac\u0131m\u0131z var. Onlar\u0131n daha fazla vergi \u00f6demesini sa\u011flayacak daha adil vergi kurallar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Vergi adaletsizli\u011fine son vermeliyiz.<\/p>\n\n

    2. Yeterli para var, ancak yanl\u0131\u015f ellerde. K\u00fcresel vergi kurallar\u0131 adil de\u011fil ve az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131 kay\u0131r\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n

    2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana, d\u00fcnyan\u0131n en zengin %1’inin serveti 33,9 trilyon ABD dolar\u0131ndan fazla artt\u0131; bu rakam, y\u0131ll\u0131k yoksullu\u011fu 22 kez ortadan kald\u0131rmaya yeter. 2000 ile 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda fosil yak\u0131t end\u00fcstrisinin kar\u0131 31,315 trilyon ABD dolar\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Bu, g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 4,3 milyar ABD dolar\u0131na denk geliyor! <\/p>\n\n

    Bu muazzam servete ra\u011fmen, s\u00fcper zenginler ve kurumsal kirleticiler adil vergi paylar\u0131n\u0131 \u00f6demek zorunda de\u011filler. Bu durum, vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve vergi ka\u00e7\u0131rma ile daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. \u00dclkelerin, vergi cennetlerini kullanarak vergi \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nan \u00e7ok uluslu \u015firketler ve zengin bireyler nedeniyle y\u0131lda 492 milyar ABD dolar\u0131 vergi kaybettikleri tahmin ediliyor. <\/p>\n\n

    Bu sadece adalet meselesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda halk\u0131n da istedi\u011fi bir \u015fey. Greenpeace International ve Oxfam’\u0131n 13 \u00fclkede yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir ankete g\u00f6re, insanlar\u0131n %86’s\u0131 petrol ve gaz \u015firketlerine uygulanan daha y\u00fcksek vergilerden elde edilen gelirlerin iklim krizinden en \u00e7ok etkilenen topluluklara aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 destekliyor. \u0130nsanlar\u0131n %90’\u0131, iklim felaketlerinden en \u00e7ok etkilenen topluluklar\u0131 desteklemek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetin harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla s\u00fcper zenginlere uygulanan vergilerin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 destekliyor.<\/p>\n\n

    3. Adil k\u00fcresel vergi kurallar\u0131, yoksullukla m\u00fccadele, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in kilit \u00f6neme sahip.<\/strong><\/p>\n\n

    H\u00fck\u00fcmetler, k\u00fcresel yoksullu\u011fu sona erdirmek, iklim krizini \u00e7\u00f6zmek ve on y\u0131l \u00f6nce kabul ettikleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik taahh\u00fctlerini yerine getirmek konusunda \u00e7ok geride kald\u0131. Bu ilerleme eksikli\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n ve do\u011fal d\u00fcnyam\u0131z\u0131n gelece\u011fini tehdit etmekte ve bize \u00e7ok b\u00fcy\u00fck maliyetler getiriyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin tar\u0131m, altyap\u0131, \u00fcretkenlik ve sa\u011fl\u0131\u011fa verdi\u011fi zarar, 2050 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel ekonomiden y\u0131lda 38 trilyon ABD dolar\u0131 kayba neden olabilir. D\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerin iklimle ilgili kay\u0131p ve zararlar\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k 300 milyar ABD dolar\u0131n\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n\n

    BM iklim g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, bir\u00e7ok Kuzey Yar\u0131mk\u00fcre \u00fclkesinin uluslararas\u0131 iklim finansman\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmek i\u00e7in yeterli para olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesi nedeniyle t\u0131kanm\u0131\u015f durumda. Bu durum, \u00fclkeler aras\u0131ndaki g\u00fcvenin bozulmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor ve emisyonlar\u0131 azaltmak i\u00e7in daha fazla eylem ve i\u015fbirli\u011fini baltal\u0131yor. <\/p>\n\n

    Ancak paran\u0131n eksikli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k \u2013 bu, s\u00fcper zenginleri ve b\u00fcy\u00fck kirleticileri sorumlu tutmak ve servetin adil da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in kurallar\u0131 reform etmek i\u00e7in siyasi irade meselesi. BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi bu bulmacan\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131: Kirlilikten kar edenler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve daha dayan\u0131kl\u0131 bir gelece\u011fe yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in gerekli olan kritik fonlar\u0131 serbest b\u0131rakmak i\u00e7in adil paylar\u0131n\u0131 \u00f6demeli.<\/p>\n\n

    4. K\u00fcresel vergi kurallar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in daha kapsay\u0131c\u0131 ve demokratik bir sistem<\/strong><\/p>\n\n

    Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar,madencilik sekt\u00f6r\u00fcndeki vergi kay\u0131plar\u0131ndan kaynaklanan y\u0131ll\u0131k k\u00fcresel gelir kayb\u0131n\u0131n en az 44 milyar ABD dolar\u0131 oldu\u011funu hesaplad\u0131. Bu kay\u0131plar \u00e7o\u011funlukla, ancak sadece de\u011fil, geli\u015fmekte olan ekonomilere sahip \u00fclkelerde hissediliyor ve bu \u00fclkelerin kalk\u0131nmas\u0131na ek bir engel te\u015fkil ediyor. <\/p>\n\n

    Bu t\u00fcr bo\u015fluklar, kurallar\u0131n Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir avu\u00e7 zengin \u00fclke taraf\u0131ndan \u015fekillendirilmesi nedeniyle k\u00fcresel vergi sisteminde yer al\u0131yor. Buradaki adaletsizlik ortada.. <\/p>\n\n

    Her \u00fclkenin k\u00fcresel vergi konular\u0131nda s\u00f6z sahibi olabilece\u011fi ve oy kullanabilece\u011fi yeni bir vergi kurallar\u0131 belirleme sistemine ihtiyac\u0131m\u0131z var. BM’nin Vergi S\u00f6zle\u015fmesi bunu ba\u015farabilecek potansiyele sahiptir. Vergi kararlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda daha demokratik ve kapsay\u0131c\u0131 bir sistem, g\u00fc\u00e7 dengesizliklerini de\u011fi\u015ftirmeye ve iklim krizi ve ekonomik adaletsizlikten en \u00e7ok etkilenen \u00fclkeler de dahil olmak \u00fczere, her yerde insanlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n

    5. Vergi, s\u00fcper bir g\u00fc\u00e7 ve oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir unsur. Hepimize refah ve g\u00fcvenlik sa\u011flar.<\/strong><\/p>\n\n

    Vergiler, okullar\u0131m\u0131z\u0131, e\u011fitimimizi, kamu sa\u011fl\u0131k hizmetlerimizi ve di\u011fer kamu hizmetlerini finanse etmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc (ve hayati) bir ara\u00e7. Adil, ilerici ve verimli vergi politikalar\u0131, \u00fclkelerin artan e\u015fitsizli\u011fi gidermek, y\u00fckselen ya\u015fam maliyetlerini frenlemek, do\u011fay\u0131 korumak ve iklim eylemlerini finanse etmek i\u00e7in para toplamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n

    D\u00fcnyan\u0131n neredeyse t\u00fcm \u00fclkelerinde kamu bor\u00e7 oranlar\u0131 y\u00fcksek oldu\u011fundan, bu bor\u00e7lar\u0131n hizmet maliyetleri art\u0131yor ve baz\u0131 yoksul \u00fclkeleri krizin e\u015fi\u011fine itiyor. \u0130klim ve \u00e7evre tahribat\u0131n\u0131n maliyeti de ayn\u0131 \u015fekilde art\u0131yor. Di\u011fer \u00fclkelerde ise, fosil yak\u0131t \u00fcretimini te\u015fvik etmek i\u00e7in verilen s\u00fcbvansiyonlar gibi hatal\u0131 \u00f6ncelikler nedeniyle \u00e7ok miktarda kamu paras\u0131 kaybediliyor. Sistemin bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekmedi\u011fini biliyoruz. Daha adil ve daha iyi bir\u00e7ok \u00e7\u00f6z\u00fcm mevcut.<\/p>\n\n

    Uluslararas\u0131 petrol ve gaz \u015firketlerinin ve en zenginlerin k\u00fcresel k\u00e2rlar\u0131n\u0131 vergilendirecek bir mekanizma \u00fczerinde anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131, en savunmas\u0131z topluluklar\u0131n iklim felaketlerinden sonra yeniden in\u015fa ve toparlanma s\u00fcre\u00e7lerini desteklemek i\u00e7in BM fonlar\u0131na ve ulusal kaynak seferberli\u011fine aktar\u0131labilecek y\u00fcz milyarlarca dolarl\u0131k bir kaynak yaratabilir.  <\/p>\n\n

    \u00c7ok az say\u0131da ki\u015finin daha fazla servet biriktirmesini korumaya ve kolayla\u015ft\u0131rmaya odaklanan vergi kurallar\u0131n\u0131 reform etme zaman\u0131 \u00e7oktan geldi. \u0130nsanlar\u0131n ve gezegenimizin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikli k\u0131lacak bir de\u011fi\u015fim zaman\u0131 \u015fimdi. S\u00fcper zenginlere ve \u00e7evreyi kirleten \u015firketlere vergi uygulamak iste\u011fe ba\u011fl\u0131 de\u011fil, herkes i\u00e7in m\u00fcreffeh ve adil bir gelecek sa\u011flamak i\u00e7in zorunlu.<\/p>\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    K\u00fcresel vergi reformu i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlere \u015fahit olduk. \u00dclkeler 15 A\u011fustos\u2019ta New York\u2019ta sona eren BM Vergi S\u00f6zle\u015fmesi Uluslararas\u0131 M\u00fczakere Komitesi’nin birinci ve ikinci oturumlar\u0131nda m\u00fczakereye ve i\u015fbirli\u011fine…<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":9467,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[6],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-9466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iklim-krizi","tag-iklim-adaleti","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9466"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9468,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9466\/revisions\/9468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9466"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=9466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}