{"id":9908,"date":"2025-12-23T09:06:47","date_gmt":"2025-12-23T06:06:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=9908"},"modified":"2025-12-23T09:06:51","modified_gmt":"2025-12-23T06:06:51","slug":"gecim-derdi-buyuyor-251223","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/gecim-derdi-buyuyor-251223\/","title":{"rendered":"Ge\u00e7im derdi b\u00fcy\u00fcyor, iklim b\u00fct\u00e7esi eriyor: 2026 Merkezi B\u00fct\u00e7esi kime fayda sa\u011fl\u0131yor?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>2026 y\u0131l\u0131nda da vergi y\u00fck\u00fc kirleten zenginler yerine d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli vatanda\u015flar\u0131n s\u0131rt\u0131nda kal\u0131rken; iklim krizi ile m\u00fccadele i\u00e7in ayr\u0131lan kaynak azal\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n<p>2026 Merkezi Y\u00f6netim B\u00fct\u00e7esi 21 Aral\u0131k gecesi TBMM Genel Kurulu\u2019nda 249 ret oyuna kar\u015f\u0131 320 kabul ile yasala\u015ft\u0131. B\u00fct\u00e7e, <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/basin-bultenleri\/greenpeace-turkiye-2026-butcesinde-cevreye-ayrilan-kaynak-azaldi\/\">daha \u00f6nce talep etti\u011fimiz<\/a>, vatanda\u015f\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletecek, vergi ve iklim adaletini sa\u011flayacak ad\u0131mlar\u0131 i\u00e7ermiyor.<\/p>\n\n<p>16 Ekim\u2019de b\u00fct\u00e7e teklifinin meclise sunulmas\u0131 ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, t\u00fcm itirazlar ve ya\u015fanan tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen, de\u011fi\u015fiklik tekliflerinin reddedilerek mevcut teklifin onaylanmas\u0131 ile tamamland\u0131. 2026 y\u0131l\u0131nda da vergi y\u00fck\u00fc kirleten zenginler yerine d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli vatanda\u015flar\u0131n s\u0131rt\u0131nda kal\u0131rken; iklim krizi ile m\u00fccadele i\u00e7in ayr\u0131lan kaynak azal\u0131yor. T\u00fcrkiye, k\u00fcresel bir iklim zirvesine (COP31) ev sahipli\u011fi yapaca\u011f\u0131 2026\u2019da, iddia etti\u011fi iklim liderli\u011finden uzak bir b\u00fct\u00e7e yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsiyor.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"735\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223-1024x735.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9909\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223-1024x735.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223-300x215.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223-768x551.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223-474x340.jpg 474w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2025\/12\/7d9530da-kirletene-odet-251223.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf: Caner \u00d6zkan \/ Greenpeace<\/figcaption><\/figure>\n\n<p><strong>1. Vergi y\u00fck\u00fc &#8220;tabanda&#8221; yani d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirlinin \u00fcst\u00fcnde kald\u0131<\/strong><\/p>\n\n<p>H\u00fck\u00fcmetin benimsedi\u011fi vergiyi tabana yayma yakla\u015f\u0131m\u0131 bu y\u0131l bir kez daha olduk\u00e7a adaletsiz bir sonuca yol a\u00e7t\u0131. Toplanacak her 100 liral\u0131k verginin <strong>60 liras\u0131ndan fazlas\u0131<\/strong> KDV ve \u00d6TV gibi dolayl\u0131 vergilerden olu\u015fuyor. Bu oran Avrupa Birli\u011fi \u00fcye \u00fclkeleri i\u00e7in ortalama y\u00fczde 33-35<a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/raporlar\/rapor-turkiyede-vergi-ve-iklim-adaleti\/\"> civar\u0131nda<\/a>.<\/p>\n\n<p>Bu, vergi adaletinin tamamen rafa kalkmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc dolayl\u0131 vergi; asgari \u00fccretli ile holding patronunun market kasas\u0131nda veya gidebilirse gitti\u011fi restoranda ayn\u0131 oranda vergi \u00f6demesi anlam\u0131na geliyor. Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 u\u00e7urumunun derinle\u015fti\u011fi bu d\u00f6nemde, dolayl\u0131 vergilerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltarak, b\u00fct\u00e7e plan\u0131nda bu makas\u0131 kapatmak tercih edilebilirdi. Oysa yasala\u015fan plan, vergi y\u00fck\u00fcn\u00fc kazanca ve servete g\u00f6re de\u011fil, harcamaya g\u00f6re belirleyerek d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelir gruplar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok etkilenmesine neden olacak.<\/p>\n\n<p><strong>2. \u0130klim krizi derinle\u015firken b\u00fct\u00e7e &#8220;reel olarak&#8221; eridi<\/strong><\/p>\n\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi uzunca bir s\u00fcredir sadece uzakta ya\u015fanan bir olay de\u011fil, hepimizi her an etkileyen bir kriz hali. Kurakl\u0131k nedeniyle artan g\u0131da fiyatlar\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hasar, do\u011frudan &#8220;ge\u00e7im derdi&#8221;nin bir par\u00e7as\u0131. \u0130klim krizi burada ve \u015fimdi cebimizi etkiliyor. \u00d6nlem almazsak bizi \u00e7ok daha zor g\u00fcnler bekliyor.<\/p>\n\n<p>Ancak b\u00fct\u00e7e bu ger\u00e7e\u011fe g\u00f6zlerini kapatm\u0131\u015f durumda:&nbsp;<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2025 y\u0131l\u0131nda \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00c7evre ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi\u201d program\u0131na 19,4 milyar TL \u00f6denek ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 2026 y\u0131l\u0131 teklifinde ise bu tutar 18,9 milyar TL\u2019ye geriledi.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Genel b\u00fct\u00e7e artarken, yap\u0131lan teklifte bu kalemde nominal olarak y\u00fczde 2,6\u2019l\u0131k, enflasyon etkisiyle ise yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30-35\u2019lik reel bir azalma ya\u015fand\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 2026&#8217;da <strong>COP31 \u0130klim Zirvesi<\/strong>&#8216;ne ev sahipli\u011fi yapma vizyonuna kar\u015f\u0131n, iklim b\u00fct\u00e7esinin azalt\u0131l\u0131yor olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fki. \u0130klim b\u00fct\u00e7esinden k\u0131smak; gelecekte daha pahal\u0131 g\u0131da, daha y\u00fcksek enerji faturalar\u0131 ve daha g\u00fcvencesiz bir ya\u015fam anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n<p><strong>3. Fosil yak\u0131t te\u015fviklerini de i\u00e7eren 3,6 trilyonluk &#8220;karanl\u0131k&#8221; alan ayd\u0131nlanmad\u0131<\/strong><\/p>\n\n<p>Meclis b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin en tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131ndan biri, 2026 y\u0131l\u0131 b\u00fct\u00e7esinde devletin tahsil etmekten vazge\u00e7ti\u011fi <strong>3,6 trilyon TL&#8217;lik vergi harcamas\u0131 <\/strong>oldu<strong>.<\/strong> \u0130\u00e7inde gezegeni kirleten \u015firketlerin k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran milyarlarca liral\u0131k fosil yak\u0131t te\u015fviklerini de bar\u0131nd\u0131ran bu tutar, toplam b\u00fct\u00e7enin neredeyse be\u015fte birine denk geliyor. Bu tutardan neden ve kimin i\u00e7in vazge\u00e7ildi\u011fi ise tart\u0131\u015fman\u0131n alevlendi\u011fi yer. Zira burada yeterli \u015feffafl\u0131k bulunmuyor.&nbsp;<\/p>\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet kanad\u0131 bu tutar\u0131n asgari \u00fccret istisnas\u0131 gibi sosyal kalemlerden olu\u015ftu\u011funu savunsa da, sermaye sahiplerine ve \u00e7evreye zarar veren end\u00fcstrelere sa\u011flanan muafiyetlerin \u015feffaf bir d\u00f6k\u00fcm\u00fc sunulmuyor. Greenpeace olarak daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi; vergi ve iklim adaletinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in fosil yak\u0131tlar ile kirleten \u015firketlere sa\u011flanan te\u015fvik ve desteklerden vazge\u00e7ilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n<p><strong>Sonu\u00e7: B\u00fct\u00e7e ekolojik ve sosyal adalet beklentilerini kar\u015f\u0131lam\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n<p>COP\u2019a ev sahipli\u011fi yap\u0131lacak 2026 y\u0131l\u0131nda kamu b\u00fct\u00e7esi <strong>halk\u0131n refah\u0131n\u0131, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini ya da iklim adaletini merkeze alm\u0131yor. <\/strong>Aksine mevcut d\u00fczenin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flarken, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim liderli\u011fini sadece uluslararas\u0131 bir zirveye ev sahipli\u011fi yapmak olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Oysa iklim krizinin ger\u00e7ek sonu\u00e7lar\u0131yla gideren daha fazla y\u00fczle\u015fen T\u00fcrkiye&#8217;nin ekolojik ve sosyal a\u00e7\u0131lardan adaletin tesis edilmesine ihtiyac\u0131 var. 2026 b\u00fct\u00e7esi art\u0131k yasala\u015ft\u0131, ancak m\u00fccadele bitmedi. \u0130klim krizinin derinle\u015fti\u011fi bu d\u00f6nemde, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n kirleten sekt\u00f6rlerden \u00e7ekilip yenilenebilir enerjiye ve iklim uyumuna aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in taleplerimizi daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmam\u0131z gerekiyor. Bunu yaparken de vergi sisteminin, dolayl\u0131 vergiler \u00fczerinden de\u011fil, &#8220;kirletenin \u00f6dedi\u011fi&#8221; ve \u00e7ok kazanan ile servet sahiplerinin daha \u00e7ok vergi verdi\u011fi adil bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Harekete ge\u00e7<\/h2>\n\n<p>Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na seslendi\u011fimiz &#8220;<a href=\"https:\/\/imza.greenpeace.org\/kirletene-odet\">Kirletene \u00d6det, Y\u00fck\u00fcm\u00fc Hafiflet<\/a>!&#8221; kampanyam\u0131z i\u015fte tam da bunu ama\u00e7l\u0131yor.\u0130mza ver, sesini duyur, m\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fct: <a href=\"https:\/\/imza.greenpeace.org\/kirletene-odet\">Kirleten \u00f6desin, y\u00fck\u00fcm\u00fcz hafiflesin!<\/a><\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group has-beige-100-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-afb388fb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--60);padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60)\">\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-8cf370e7 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-green-500-color has-text-color has-link-color wp-elements-92387b9e5072d8f85bc5c80bde231fa3\">Greenpeace destek\u00e7isi ol!<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Greenpeace&#8217;in ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cesur kampanyalar y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayan tek g\u00fc\u00e7 sensin. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131nla sesimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine birlikte y\u00f6n verelim!<br><br>Senin deste\u011finle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkili ve daha cesuruz. \u015eimdi bize kat\u0131l!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<!-- Script'i dahil et -->\n<script src=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\/embed\/donation-form\/widget.js\"><\/script>\n\n<!-- Widget container'\u0131n\u0131 ekle -->\n<div class=\"donation-widget\" \n     data-title=\"Greenpeace Ba\u011f\u0131\u015f Formu\">\n    <div class=\"loading-indicator\">Ba\u011f\u0131\u015f Formu Y\u00fckleniyor&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2026 y\u0131l\u0131nda da vergi y\u00fck\u00fc kirleten zenginler yerine d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli vatanda\u015flar\u0131n s\u0131rt\u0131nda kal\u0131rken; iklim krizi ile m\u00fccadele i\u00e7in ayr\u0131lan kaynak azal\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":9909,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[5,59],"tags":[6,62],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-9908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorunlar-ve-cozumler","category-iklim-adaleti","tag-iklim-adaleti","tag-vergi-adaleti","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9910,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9908\/revisions\/9910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9908"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=9908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}