{"id":9956,"date":"2026-02-10T09:29:46","date_gmt":"2026-02-10T06:29:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=9956"},"modified":"2026-02-10T09:30:55","modified_gmt":"2026-02-10T06:30:55","slug":"kuresel-vergi-duzeni-260210","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/kuresel-vergi-duzeni-260210\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel Vergi D\u00fczeni UNTC M\u00fczakerelerinde Yeniden Yaz\u0131l\u0131yor: Y\u00fck\u00fc Sahibine \u0130ade Etmek M\u00fcmk\u00fcn!"},"content":{"rendered":"\n

UNTC m\u00fczakelerinde, masada duran se\u00e7enekler \u00e7ok net: Ya kirletenlerin ve milyarderlerin sorumluluktan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 eski d\u00fczen devam edecek ya da tarihte ilk kez ger\u00e7ekten kapsay\u0131c\u0131 ve demokratik bir vergi sistemi kurulacak.<\/strong><\/p>\n\n

\u015eu anda New York’ta, Birle\u015fmi\u015f Milletler merkezinde, belki de man\u015fetlerde yeterince g\u00f6rmedi\u011finiz ama c\u00fczdan\u0131n\u0131z\u0131 ve gezegenin gelece\u011fini do\u011frudan ilgilendiren kritik bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fliyor.<\/p>\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler Uluslararas\u0131 Vergi \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi’nin (UNTC) 4. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 M\u00fczakere Komitesi (INC-4) toplant\u0131lar\u0131 devam ediyor. Bu toplant\u0131lar, sadece diplomatlar\u0131n teknik terimlerle konu\u015ftu\u011fu, kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131ndaki bir s\u00fcre\u00e7ten ibaret de\u011fil; “<\/strong>Kirletene \u00d6det, Y\u00fck\u00fcm\u00fc Hafiflet<\/strong><\/a>“<\/strong> kampanyam\u0131zda talep etti\u011fimiz adil d\u00fczenin k\u00fcresel anayasas\u0131n\u0131n yaz\u0131labilece\u011fi tarihi bir f\u0131rsat.<\/p>\n\n

Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda bu s\u00fcrecin neden \u00f6nemli oldu\u011funu<\/a> ve Greenpeace\u2019in 5 temel talebini<\/a> aktarm\u0131\u015ft\u0131k. 2026 y\u0131l\u0131 itibariyle, m\u00fczakerelerin en kritik viraj\u0131nday\u0131z. Peki, New York\u2019tan gelen haberler bize ne anlat\u0131yor ve bu s\u00fcre\u00e7 T\u00fcrkiye i\u00e7in neden \u00f6nemli?<\/p>\n\n

Neden \u015fimdi? \u00c7\u00fcnk\u00fc “eski d\u00fczen” iflas etti<\/strong><\/h2>\n\n

Y\u0131llard\u0131r k\u00fcresel vergi kurallar\u0131, OECD (Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc) ad\u0131 verilen ve zengin \u00fclkelerin domine etti\u011fi bir kul\u00fcp taraf\u0131ndan belirleniyordu. Ancak bu sistem, \u00e7ok uluslu \u015firketlerin ve s\u00fcper zenginlerin k\u00e2rlar\u0131n\u0131 vergi cennetlerine ka\u00e7\u0131rmas\u0131n\u0131 engelleyemedi\u011fi gibi, iklim krizine kar\u015f\u0131 ihtiya\u00e7 duyulan devasa fonlar\u0131 da yaratamad\u0131.<\/p>\n\n

Brezilya\u2019daki COP30 iklim zirvesinin finansman konusunda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmas\u0131 ve k\u00fcresel bor\u00e7 krizinin derinle\u015fmesi, g\u00f6zleri UNTC\u2019ye \u00e7evirdi. Zira art\u0131k anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, iklim kriziyle m\u00fccadele etmek istiyorsak, \u00f6nce paran\u0131n oldu\u011fu yere, yani vergi d\u00fczenine ve buradaki adaletsizliklere bakmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n

Masada ne var?<\/strong><\/h2>\n\n

Greenpeace olarak bir heyetle New York\u2019ta takip etti\u011fimiz bu m\u00fczakerelerde, masada duran se\u00e7enekler \u00e7ok net: Ya kirletenlerin ve milyarderlerin sorumluluktan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 eski d\u00fczen devam edecek ya da tarihte ilk kez ger\u00e7ekten kapsay\u0131c\u0131 ve demokratik bir vergi sistemi<\/strong> kurulacak.<\/p>\n\n

Bu s\u00f6zle\u015fme tasla\u011f\u0131, e\u011fer do\u011fru \u015fekillenirse \u015funlar\u0131 sa\u011flayabilir:<\/p>\n\n

    \n
  1. Ultra Zenginler \u0130\u00e7in K\u00fcresel Vergi:<\/strong> \u00c7ok uluslu \u015firketlerin ve ultra zengin bireylerin (HNWIs) vergi ka\u00e7\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015feffaf kurallar ve asgari vergi standartlar\u0131.<\/li>\n\n\n\n
  2. Kirleten \u00d6der \u0130lkesinin Yasala\u015fmas\u0131:<\/strong> Fosil yak\u0131t devlerinin k\u00fcresel k\u00e2rlar\u0131 \u00fczerinden al\u0131nacak bir “kirleten vergisi” ile iklim finansman\u0131 yarat\u0131lmas\u0131.<\/li>\n\n\n\n
  3. Adil Vergilendirme Hakk\u0131:<\/strong> Vergilendirme yetkisinin, \u015firketlerin merkezlerinin oldu\u011fu zengin \u00fclkelere de\u011fil, ger\u00e7ek ekonomik faaliyetin (\u00fcretimin, sat\u0131\u015f\u0131n) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelere kayd\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n\n

    “Siyasi retorik yetmez, eylem gerek”<\/strong><\/h2>\n\n

    Greenpeace Uluslararas\u0131 Vergi Politikalar\u0131 Uzman\u0131 Clara Thompson\u2019\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi<\/a>, UNTC ezberleri bozma potansiyeline sahip. Ancak \u015fu anki taslak metinlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en b\u00fcy\u00fck tehlike, h\u00fck\u00fcmetlerin “egemenlik” ve “ekonomik g\u00fcvenlik” gibi b\u00fcy\u00fck s\u00f6zlerin arkas\u0131na saklan\u0131p, ultra zenginlerin ve \u015firketlerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya devam etmesi.<\/p>\n\n

    Thompson\u2019\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi; siyasi retorik, m\u00fczakere masas\u0131nda ger\u00e7ek bir h\u0131rsa d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, kurallar\u0131 yine en g\u00fc\u00e7l\u00fcler kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re yazmaya devam edecek. Bizim g\u00f6revimiz, bu “m\u0131\u015f gibi yapma” haline izin vermemek.<\/p>\n\n

    T\u00fcrkiye i\u00e7in tarihi f\u0131rsat<\/strong><\/h2>\n\n

    T\u00fcrkiye gibi ekonomiler i\u00e7in UNTC, OECD dayatmalar\u0131na kar\u015f\u0131 da bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu sunuyor. Mevcut sistemde \u00e7ok uluslu \u015firketler, T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde elde ettikleri k\u00e2r\u0131 vergi cennetlerine ta\u015f\u0131yarak vergi y\u00fck\u00fcnden ka\u00e7\u0131nabiliyor.<\/p>\n\n

    Bu s\u00f6zle\u015fme, T\u00fcrkiye’nin vergi taban\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131ran bu kara delikleri kapatmak ve hakk\u0131 olan kayna\u011f\u0131 i\u00e7eride tutmak<\/strong> i\u00e7in e\u015fsiz bir f\u0131rsat. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye, s\u00fcrece liderlik edebilecekken bug\u00fcne kadar \u00e7ekimser kalmay\u0131<\/strong> tercih etti. Oysa, iklim krizinin etkilerini en sert ya\u015fayan co\u011frafyalardan biri olarak, “kirletenlerin \u00f6dedi\u011fi” k\u00fcresel bir fondan yararlanmak T\u00fcrkiye’nin de yarar\u0131na. <\/p>\n\n

    Sonu\u00e7: Y\u00fck\u00fc sahibine iade etmeliyiz<\/strong><\/h2>\n\n

    Mevcut sistemde, vergi ka\u00e7\u0131ran \u015firketlerin ve jetleriyle d\u00fcnyay\u0131 kirleten zenginlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131, bizler y\u00fcksek KDV, \u00d6TV ve gelir vergisiyle kapatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. New York\u2019taki m\u00fczakereler, bu adaletsiz d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rmak i\u00e7in k\u00fcresel bir kald\u0131ra\u00e7 olabilir.Ancak h\u00fck\u00fcmetler bu ad\u0131m\u0131 kendili\u011finden atmayacak. Bizim “Kirletene \u00d6det, Y\u00fck\u00fcm\u00fc Hafiflet”<\/strong> kampanyam\u0131zda yaratmak istedi\u011fimiz kamuoyu bask\u0131s\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin bu masada “zenginlerin koruyucusu” de\u011fil, “halk\u0131n ve iklimin savunucusu” olarak yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n

    T\u0131kla, aram\u0131za kat\u0131l, adil bir gelecek i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz m\u00fccadeleye ortak ol!<\/a><\/p>\n\n

    \n
    \n

    Greenpeace destek\u00e7isi ol!<\/h2>\n\n\n\n

    Greenpeace’in ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cesur kampanyalar y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayan tek g\u00fc\u00e7 sensin. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131nla sesimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine birlikte y\u00f6n verelim!

    Senin deste\u011finle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkili ve daha cesuruz. \u015eimdi bize kat\u0131l!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n\n