Haz\u0131r yemekler ve paket servisler modern hayat\u0131n kurtar\u0131c\u0131lar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: S\u0131cak, h\u0131zl\u0131 ve pratik. Plastik kaplar\u0131n \u00fczerindeki “Mikrodalgaya Uygundur” veya “F\u0131r\u0131na Girebilir” etiketlerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde i\u00e7imiz rahatl\u0131yor. Peki, bu etiketler ger\u00e7ekten sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 koruyor mu, yoksa sadece kab\u0131n erimeden \u015feklini koruyaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor?<\/p>\n\n
Greenpeace International\u2019\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yeni rapor “Yand\u0131k m\u0131? (Are We Cooked?)”<\/strong>, mutfa\u011f\u0131m\u0131zdaki bu “kolayl\u0131\u011f\u0131n” asl\u0131nda sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla yap\u0131lan bir deney olabilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n Greenpeace olarak, hakemli bilimsel dergilerde yay\u0131mlanan 24 g\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 mercek alt\u0131na ald\u0131k. Sonu\u00e7lar ne yaz\u0131k ki i\u015ftah ka\u00e7\u0131r\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar, g\u0131dalar\u0131 paketlemek i\u00e7in kullan\u0131lan plastiklerin bizi ciddi sa\u011fl\u0131k risklerine maruz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ve bu risk, \u0131s\u0131t\u0131lan haz\u0131r yemeklerde ve paket servislerde zirveye ula\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n \u0130\u015fte rapordan \u00e7arp\u0131c\u0131 ger\u00e7ekler:<\/strong><\/p>\n\n K\u0131sa cevap: Evet.<\/p>\n\n Market raflar\u0131ndaki veya paket servis kaplar\u0131ndaki o etiketler, asl\u0131nda sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok kab\u0131n dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilgili. Mevcut d\u00fczenlemeler, \u0131s\u0131tma s\u0131ras\u0131nda g\u0131daya kar\u0131\u015fan mikroplastikleri veya uzun vadeli sa\u011fl\u0131k etkilerini ne yaz\u0131k ki kapsam\u0131yor. Yani bir kab\u0131n mikrodalgada erimemesi, i\u00e7inin zehirli kimyasallarla dolu olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n\n Plastik kirlili\u011fi sadece okyanuslarda veya do\u011fada de\u011fil; art\u0131k kan\u0131m\u0131zda, dokular\u0131m\u0131zda ve organlar\u0131m\u0131zda. Bilim insanlar\u0131, insan v\u00fccudunda g\u0131dayla temas eden en az 1.396 plastik kimyasal\u0131<\/strong> tespit etti.<\/p>\n\n Bu kimyasallar masum de\u011fil. Aralar\u0131nda kanser, k\u0131s\u0131rl\u0131k, n\u00f6rogeli\u015fimsel bozukluklar, obezite ve tip 2 diyabetle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu bilinen maddeler var. Hepimiz fark\u0131nda olmadan, onay vermedi\u011fimiz devasa ve kontrols\u00fcz bir kimya deneyinin denekleri haline geldik.<\/p>\n\n Bu tablo korkutucu olabilir ama \u00e7aresiz de\u011filiz. Bireysel \u00f6l\u00e7ekte ba\u015f\u0131m\u0131za a\u00e7\u0131lan bu dertlerden ka\u00e7\u0131nmak ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bunu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in yapabileceklerimiz var.<\/p>\n\n Kendimizi Nas\u0131l Koruruz?<\/strong><\/p>\n\n Bireysel \u00f6nlemler \u00f6nemlidir ama yeterli de\u011fildir. Fosil yak\u0131t end\u00fcstrisi, gelecekteki b\u00fcy\u00fcmesini plastik \u00fcretimine ba\u011flam\u0131\u015f durumda ve \u00fcretimin 2050’ye kadar iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor. Bu gidi\u015fat\u0131 durdurmak zorunday\u0131z.<\/p>\n\n H\u00fck\u00fcmetlerin ve \u015firketlerin art\u0131k “\u0130htiyatl\u0131l\u0131k \u0130lkesi”ni devreye sokmas\u0131 gerekiyor. Yani bir kimyasal\u0131n g\u00fcvenli oldu\u011fu kan\u0131tlanana kadar, o kimyasal\u0131n g\u0131dam\u0131za temas etmesine izin verilmemeli.<\/p>\n\n \u015eu anda Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Plastik Anla\u015fmas\u0131 m\u00fczakereleri devam ediyor. Bu, plastik \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rmak ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in tarihi bir f\u0131rsat. Plastik ambalajlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak sadece \u00e7evresel bir mesele de\u011fil, acil bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 zorunlulu\u011fudur.<\/strong><\/p>\n\n Biz “yanmadan” \u00f6nce, bu sistemi de\u011fi\u015ftirmeliyiz.<\/p>\n\nBilim ne diyor?<\/strong><\/h2>\n\n
\n
“Mikrodalgaya uygun” etiketi bizi yan\u0131lt\u0131yor mu?<\/strong><\/h2>\n\n
V\u00fccudumuzdaki “kontrols\u00fcz deney”<\/strong><\/h2>\n\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm ne?<\/strong><\/h2>\n\n
\n
K\u00fcresel olarak ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/strong> <\/h2>\n\n