Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας[1] αποτυγχάνει να προστατέψει την Ελλάδα από τις κλιματικές αλλαγές και συνάδει με σενάρια αύξησης της θερμοκρασίας πάνω από τους 3°C.

Οι προκλήσεις της σημερινής εποχής και ιδιαίτερα η δραματική προσπάθεια αποφυγής των κλιματικών αλλαγών επιβάλλουν δραστικές αλλαγές. © Gordon Welters / Greenpeace

Κρατάει αχρείαστα την ελληνική κοινωνία δεσμευμένη από τα ορυκτά καύσιμα επ’ αόριστον και αδυνατεί να προχωρήσει στις ριζικές δομικές τομές που χρειάζεται η ελληνική οικονομία. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας έχει επικυρώσει τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα[2] και παρά τις προσωπικές δεσμεύσεις του πρωθυπουργού για αντιμετώπιση της κλιματικής απειλής, το ΕΣΕΚ – αγνοώντας τις δραματικές εκκλήσεις της επιστήμης[3] – προβλέπει αδιανόητα υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Για αδιευκρίνιστα πολλές δεκαετίες ακόμα…

Το κείμενο 200 σελίδων που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το ΥΠΕΝ θα σχολιαστεί από την Greenpeace αναλυτικότερα στο πλαίσιο της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης, η οποία ολοκληρώνεται στις 3 Δεκεμβρίου. Ωστόσο, από μία πρώτη ανάγνωση, είναι προφανές ότι:

  • Η αξιοπρόσεκτη μείωση των εκπομπών CO2 που πραγματοποιείται ως το 2030 οφείλεται κυρίως στην απόσυρση (μερικών) λιγνιτικών μονάδων και αντικατάστασής τους με ΑΠΕ
  • Δεν πραγματοποιείται ωστόσο οριστική απεξάρτηση από τον λιγνίτη, ο οποίος παραμένει στο ενεργειακό μίγμα πιθανότατα μέχρι τα μέσα του αιώνα
  • Δεν προβλέπεται καμία ουσιαστική απεξάρτηση από το πετρέλαιο, η χρήση του οποίου μειώνεται μόνο κατά 24% ως το 2040
  • Ακόμα χειρότερα, αυξάνεται η κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 24% το 2040
  • Καθυστερείται αδικαιολόγητα η προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας για μετά το 2025
  • Οι εκπομπές από τον τομέα μεταφορών μειώνονται μόλις κατά 17% ως το 2040, ενώ από τον κτιριακό τομέα παραμένουν σε παρόμοια επίπεδα με τα σημερινά
  • Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ο βαθμός εξάρτησης της οικονομίας μας από εισαγόμενα καύσιμα παραμένει αμετάβλητος, στο 67% ως το 2040
  • Δεν υπάρχει απολύτως καμία πρόβλεψη για μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από άλλους τομείς της οικονομίας πλην του ενεργειακού τομέα, παρά το γεγονός ότι σήμερα αντιπροσωπεύουν περίπου το 27%[4] των συνολικών εκπομπών της Ελλάδας

Ως αποτέλεσμα, οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της χώρας μειώνονται μόλις κατά 23% ως το 2030 και μόλις κατά 33% ως το 2040.

Μόλις 1 μήνα πριν, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC), δημοσίευσε την Ειδική Έκθεσή της για τον 1,5°C, απευθύνοντας μία τελευταία δραματική έκκληση προς την ανθρωπότητα να λάβει άμεσα δράση για συγκράτηση της θερμοκρασίας στον 1,5°C, δηλαδή για εκμηδενισμό των εκπομπών ως το 2050.

Μη συμμόρφωση οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μη αναστρέψιμες, ανεξέλεγκτες κλιματικές αλλαγές, με ολέθριες συνέπειες (και) για τη χώρα μας.

“Ο ενεργειακός σχεδιασμός της κυβέρνησης ουσιαστικά προσπαθεί να κρατήσει με το ζόρι τη χώρα δέσμια του λιγνίτη, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για επικίνδυνες για το μέλλον μας και ξεπερασμένες τεχνολογίες. Προφανώς η λέξη ‘απεξάρτηση’ είναι ακόμα άγνωστη στο υπουργείο. Ωστόσο, δεν υπάρχει άλλος χρόνος για υπεκφυγές και ωραιοποίηση των καταστάσεων. Οι προκλήσεις της σημερινής εποχής και ιδιαίτερα η δραματική προσπάθεια αποφυγής των κλιματικών αλλαγών επιβάλλουν δραστικές αλλαγές. Σήμερα, όχι αύριο. Στην αντίθετη περίπτωση γνωρίζουμε πολύ καλά το μέλλον της χώρας. Και είναι εφιαλτικό”,  ανέφερε ο Τάκης Γρηγορίου, υπεύθυνος για θέματα κλιματικών αλλαγών και ενέργειας στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace.


Σημειώσεις για συντάκτες

[1] Για δημόσια διαβούλευση ως τις 3 Δεκεμβρίου εδώ.

[2] Επικυρώθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με μεγάλη πλειοψηφία στις 5 Οκτωβρίου 2016. Δείτε εδώ.

[3] Προκειμένου να έχουμε σημαντικές πιθανότητες συγκράτησης της πλανητικής θερμοκρασίας στον 1,5°C, θα πρέπει οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να έχουν μειωθεί κατά 45% ως το 2030 και να φτάσουν σε μηδενικό ισοζύγιο (net zero) το διάστημα 2045 – 2055. Ειδική Έκθεση για τον 1,5°C του ΟΗΕ, Σύνοψη Βασικών Συμπερασμάτων εδώ. Πολιτική Σύνοψη εδώ.

[4] Σύμφωνα με τα ετήσια στοιχεία τα οποία η χώρα μας καταθέτει επισήμως στον ΟΗΕ, για το 2016, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που δεν προήλθαν από τον ενεργειακό τομέα ανήλθαν σε 24,8 εκατ. τόνους ισοδύναμου CO2, επί συνόλου 91,6 εκατ. τόνων. Περισσότερα στοιχεία εδώ.