Συχνά στην Greenpeace ακούμε την ερώτηση: “Γιατί μια περιβαλλοντική οργάνωση ασχολείται με θέματα ΛΟΑΤΚΙ+; Πώς σχετίζεται αυτό με την περιβαλλοντική δικαιοσύνη;”
Κι όμως, για να πετύχουμε τον στόχο της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, πρέπει να διασφαλίσουμε και την κοινωνική δικαιοσύνη. Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μείνει πίσω, απροστάτευτος απέναντι στην κλιματική κρίση, τη ρύπανση και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Μόνο αν υπάρξει ισότητα για όλους και όλα, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα πράσινο, βιώσιμο και ειρηνικό μέλλον.
Ο μήνας που διανύουμε είναι ο Διεθνής Μήνας Υπερηφάνειας (Pride), και αποτελεί την ιδανική ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τη βαθιά σύνδεση μεταξύ των κοινωνικών κινημάτων και του κλιματικού ακτιβισμού. Στον πυρήνα αυτής της σχέσης βρίσκονται οι αρχές της Δικαιοσύνης, της Ισότητας, της Διαφορετικότητας, της Συμπερίληψης και της Ασφάλειας (JEDIS – Justice, Equity, Diversity, Inclusion, Safety) – αξίες θεμελιώδεις για το έργο μας στην Greenpeace.
Η κλιματική κρίση μας επηρεάζει όλους, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο. Παράγοντες όπως το φύλο, η φυλή και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση καθορίζουν το πώς ένα άτομο βιώνει τις επιπτώσεις της κρίσης αυτής. Οι περιθωριοποιημένες κοινότητες (άνθρωποι με χαμηλό εισόδημα, γυναίκες, Αυτόχθονες, άνθρωποι από διαφορετικά φυλετικά και εθνοτικά υπόβαθρα, καθώς και η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα) είναι εκείνες που πλήττονται δυσανάλογα, ειδικά σε περιόδους φυσικών καταστροφών. Αυτό συμβαίνει επειδή οι συγκεκριμένες ομάδες είναι πιο πιθανό να βιώσουν φτώχεια, διακρίσεις και βία, γεγονός που περιορίζει την πρόσβασή τους σε πόρους και μειώνει την ικανότητά τους να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Για παράδειγμα, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένη ευπάθεια λόγω των προϋπαρχουσών κοινωνικών αποκλεισμών. Η περιορισμένη πρόσβαση σε υποστήριξη, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και εργασία επιδεινώνει την έκθεσή τους σε περιβαλλοντικούς κινδύνους. Πολλά άτομα αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω οικογενειακών συγκρούσεων ή βίας, με αποτέλεσμα μεγαλύτερο ποσοστό τους να μένουν άστεγα. Παράλληλα, τείνουν να μετακομίζουν σε απομονωμένες περιοχές για να αποφύγουν τις διακρίσεις, περιοχές όμως που συχνά είναι οι πιο μολυσμένες, γεγονός που προκαλεί μακροχρόνια προβλήματα υγείας και τα καθιστά ευάλωτα σε ακραία φαινόμενα.
Αντίστοιχα, τα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας που ζουν κοντά ή κάτω από το όριο της φτώχειας, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τη διατροφική ανασφάλεια ή τη λειψυδρία που φέρνει η υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το σύστημα στο οποίο ζούμε ιστορικά ευνοεί τους λίγους, αφήνοντας πίσω την πλειοψηφία του πληθυσμού παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα, η περιβαλλοντική υποβάθμιση και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις κοινωνικές, έμφυλες και οικονομικές αδικίες. Ο κλιματικός ακτιβισμός στοχεύει ακριβώς στο να ακουστούν οι φωνές όσων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτών των επιπτώσεων.
Κλιματική δικαιοσύνη σημαίνει δικαιοσύνη για κάθε άνθρωπο στον πλανήτη. Η προστασία του περιβάλλοντος είναι, στον πυρήνα της, προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: για εμάς στην Greenpeace ένα πράσινο, δίκαιο και ειρηνικό μέλλον είναι αδιανόητο χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι ζωτικής σημασίας να σταθούμε αλληλέγγυοι με τα κινήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, αναγνωρίζοντας ότι τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι αλληλένδετα με τον ρατσισμό, τον σεξισμό και κάθε μορφή καταπίεσης. Ταυτόχρονα, απαιτούμε ίση μεταχείριση κάθε ατόμου και κοινότητας –ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, εθνικότητας, αναπηρίας ή κοινωνικοοικονομικής κατάστασης– απέναντι στις προκλήσεις της εποχής μας.
Με βάση τις αξίες μας, οφείλουμε να συνεχίσουμε να ακούμε τις υποεκπροσωπούμενες κοινότητες και να συνδιαμορφώνουμε βιώσιμες λύσεις. Μόνο έτσι ο κόσμος που προσπαθούμε να προστατεύσουμε θα γίνει πραγματικά δίκαιος, ασφαλής και συμπεριληπτικός για ΌΛΟΥΣ ΚΑΙ ΌΛΑ. Γιατί η κλιματική δικαιοσύνη ή θα είναι για όλους ή δεν θα είναι δικαιοσύνη.
