Τις τελευταίες μέρες, γίναμε μάρτυρες των σεισμικών ερευνών για εξεύρεση κοιτασμάτων αερίου και πετρελαίου στο Ιόνιο, που πραγματοποιούνται από τα Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛΠΕ). 

The Greek oil company HELPE has been conducting seismic testing over the past weeks in the Ionian Sea in Greece. After conducting seismic testing without any public announcement for 3 weeks in Kyparissiakos Bay, a very sensitive ecosystem and a protected area, the company has moved on to do testing on another block in the Ionian Sea further north west of Corfu, again not informing anyone about their plans. They have assured us that they are taking all the necessary protection measures, but why do they act with such secrecy and lack of transparency? We are here to bear witness: we peacefully protest against the seismic testing in an area which is extremely important for marine species such as Caretta turtles, sperm whales and many more. We peacefully protest against the lack of transparency and we will record any possible negative effects of the testing to the ecosystem. This part of the Ionian Sea is one of the most important habitats for marine mammals in the Mediterranean and we cannot allow such an important area for biodiversity to become endangered by obsolete fossil fuel seismic & extractive activities like the ones HELPE has in the pipeline.
It’s not the first time we protest against HELPE’s destructive activities and greenwashing practices. They have not listened. Instead, they have used greenwashing in order to build an “environmentally friendly” profile and enjoy social license for their actions.
The banner on the Rainbow Warrior's railing reads "HELPE, stop this crime" and the hand banners in Greek read "Fossil gas = climate chaos" and "Our seas demand protection".

Τι ακριβώς είναι όμως οι έρευνες αυτές, πώς γίνονται και τι πλοία τις διεξάγουν;

Πού ακριβώς γίνονται οι έρευνες και από ποιον;

Πρόσφατα ολοκληρώθηκαν οι σεισμικές έρευνες στο “οικόπεδο 10” στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, έκτασης 3.421 τετρ. χλμ, και διήρκησαν τρεις εβδομάδες.

Από τις 9 Φεβρουαρίου περίπου, το SW Cook βρίσκεται στο οικόπεδο “Ιόνιο”, έκτασης 6.671 τετρ. χλμ., και συνεχίζει τις έρευνες εκεί.

Οι έρευνες αυτές δεν γίνονται από τα ίδια τα ΕΛΠΕ, που έχουν τα δικαιώματα εκμετάλλευσης για υδρογονάνθρακες στα δύο αυτά οικόπεδα, αλλά τα ΕΛΠΕ τις έχουν αναθέσει σε διεθνή εταιρεία πρόσκτησης και επεξεργασίας θαλάσσιων γεωφυσικών δεδομένων. Στον στόλο της εταιρείας αυτής ανήκει και το SW Cook.

Τα πλοία ειδικού τύπου σαν το SW Cook

Για να βρεθεί η ακριβής τοποθεσία και το μέγεθος των κοιτασμάτων, χρειάζεται πρώτα να γίνουν οι σεισμικές έρευνες, οι οποίες απαιτούν ειδικά σκάφη σαν το SW Cook που αυτή τη στιγμή βρίσκεται ανοιχτά της Κέρκυρας. Είναι ένα πλοίο ειδικού τύπου, που μπορεί να αντέξει 54 μέρες συνεχόμενες στη θάλασσα χωρίς να πιάσει λιμάνι και μπορεί να συνεχίσει τη δουλειά του σε όλες τις καιρικές συνθήκες, ακόμα και στην Αρκτική. Το πλοίο αυτό ειδικεύεται στις σεισμικές έρευνες, έχει σχεδόν 89 μέτρα μήκος και 19 μέτρα πλάτος.

Τέτοια πλοία χρησιμοποιούνται συχνά από εταιρείες ορυκτών καυσίμων για να βρουν πού θα κάνουν εξόρυξη και να κατανοήσουν καλύτερα τα υποθαλάσσια κοιτάσματα. Με βάση την έρευνα από αυτά, οι εταιρείες αποφασίζουν ποια είναι τα πιο κατάλληλα σημεία για να εγκατασταθούν οι πλατφόρμες εξόρυξης αερίου και πετρελαίου και τα τρυπάνια τους.

Πώς γίνονται πρακτικά οι έρευνες

Οι σεισμικές έρευνες στην ουσία δημιουργούν ένα ηχητικό κύμα – στην ουσία μία ηχητική βόμβα – που διαδίδεται στο νερό και το υπέδαφος και καταγράφεται από υδρόφωνα. Στη θάλασσα, χρησιμοποιούνται συστοιχίες αεροβόλων (δηλαδή airguns) τα οποία ρυμουλκούνται από το ερευνητικό πλοίο. Τα αεροβόλα αυτά παράγουν ήχους υψηλής έντασης και χαμηλής συχνότητας ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτό το κάνουν εκτοξεύοντας αέρα με πολύ υψηλή πίεση, ώστε οι ήχοι που παράγονται να μπορούν να διαπεράσουν το νερό και το υπέδαφος. Στη συνέχεια, γίνεται επεξεργασία στο ηχητικό αυτό κύμα (που όπως είπαμε έχει καταγραφεί στα υδρόφωνα) και έτσι βρίσκονται οι πληροφορίες για τη δομή του υπεδάφους και τα ακριβή σημεία για εξόρυξη υδρογονανθράκων. 

Αυτές όμως οι ηχητικές “βόμβες” είναι εξαντλητικοί υπέρηχοι που έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στα θαλάσσια είδη. Όπως είδαμε να συμβαίνει τώρα στο Ιόνιο, οι βόμβες ήχου γίνονται κάθε 12 δευτερόλεπτα, δηλαδή 5 εκρήξεις το λεπτό, 300 εκρήξεις κάθε ώρα! Και αυτό δεν σταματάει ούτε κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επίσης, τα οικόπεδα προς εκμετάλλευση έχουν πολύ μεγάλη έκταση, άρα τα ερευνητικά πλοία που δημιουργούν τις ηχητικές βόμβες πλέουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στον Κυπαρισσιακό, η έρευνα διήρκησε 3 ολόκληρες εβδομάδες! 

Αυτή η διαδικασία κρύβει πολύ μεγάλους κινδύνους για τα θαλάσσια θηλαστικά και άλλα είδη. Μάλιστα, οι κίνδυνοι αυτοί δεν περιορίζονται στα όρια των συγκεκριμένων οικοπέδων, αφού ο ήχος στο νερό ταξιδεύει πολύ μακρύτερα απ’ ό,τι στον αέρα, φτάνοντας σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, άρα πιθανόν να βάλουν σε κίνδυνο και θαλάσσια είδη εκτός των συγκεκριμένων οικοπέδων.

Τεράστια πλοία, εκκωφαντική και συνεχόμενη ηχορύπανση, μέσα σε οικοσυστήματα ευαίσθητα που χρήζουν προστασίας. Τα καταστροφικά πλάνα για εξορύξεις αερίου και πετρελαίου δυστυχώς καλά κρατούν, ακόμα και σε προστατευόμενες, ευάλωτες περιοχές, την ώρα που βρισκόμαστε σε κλιματική κρίση, η βιοποικιλότητα χάνεται με ταχύτατους ρυθμούς και κινδυνεύει όχι μόνο η υγεία του πλανήτη και της θαλάσσιας ζωής, αλλά και η δική μας! Τώρα είναι η στιγμή να ενωθούμε για την προστασία των μοναδικών ειδών που ζουν στις θάλασσές μας.

*Πρώτη δημοσίευση στη Huff Post Greece