Greenpeace ta eksigí pa Promé Minister Jetten duna finansiamentu pa protekshon di klima
Kralendijk, 11 di mei 2026 – Hasi nada tokante maneho di klima lo kosta Hulanda muchu mas sèn ku invertí den protekshon di klima aworakí. Esaki a sali na kla den un investigashon di Grant Thornton Impact House, riba enkargo di Greenpeace Hulanda i Wereld Natuur Fonds. Pa protehá Boneiru kontra konsekuensianan debí na kambio di klima, manera subida di nivel di laman i kalor ekstremo, tin mester di 1200 pa 1800 mion dòler. Si no tuma akshon, e daño na klima riba e isla lo por subi te na 5600 mion dòler na aña 2050. Promé Minister Jetten ta bishitá Boneiru mañan. Greenpeace Hulanda ta eksigí pa Promé Minister Jetten pone finansiamentu disponibel mesora pa protehá e habitantenan di Boneiru den e krísis di klima.
Eefje de Kroon, lider di kampaña na Greenpeace Hulanda: “Promé Minister Jetten no por wak e otro banda mas i mester tuma akshon awor mesora pa protehá hendenan na Boneiru kontra e krísis di klima. Ya kaba nan ta eksperensiá e konsekuensianan diariamente, den forma di kalor ekstremo i oumento di nivel di laman. Invertí den protekshon di klima mas lihé posibel no ta solamente importante pa e hendenan i e naturalesa di Boneiru, pero esaki tin importansia finansiero tambe. Kada dòler invertí aworakí ta nifiká un ganashi di dies dòler den dies aña, den forma di mihó salubridat, protekshon kultural i kuponan di trabou.”
Kombatimentu di molèster di awa i kalor ta esensial
E invershon nesesario di miles di mion di dòler pa protekshon di klima mester keda repartí den diferente solushon. Pa atendé ku molèster di awa lo kosta 658 pa 810 mion dòler. Esaki ta esensial pa por tene infrastruktura vital i áreanan residensial seku durante áwaseru ekstremo. Adishonalmente, 187 pa 610 mion dòler ta nesesario pa protekshon di kosta. Por pensa aki na defensa tradishonal di kosta na Kralendijk i solushonnan natural manera restourashon di refnan di koral i palunan di mangel (mangrove), ku ta fungi komo kibra-ola natural. Mester presupuestá 306 pa 361 mion dòler pa hasi edifisionan resistente kontra kalor, manera skolnan, hospital i míles di kasnan privá. E rapòrt no ta hasi eskoho pa ku medidanan spesífiko: esei ta keda na Boneiru.
E rapòrt ta duna un prome bista riba posibel gastunan pa protekshon di klima, e montantenan ta un estimashon. E investigadónan ta enfatisá e importansha di un ‘plan di adaptashon’ ku ta kontené un elaborashon riba e aplikabilidat i gastunan eksakto di medidanan pa protekshon. Ainda mester determiná e Plan di Klima di Boneiru.
Habitantenan di Boneiru ta paga e preis
E rapòrt ta enfatisá ku e preis di kambio di klima no por keda ekspresá den sèn so. Pa e habitantenan di Boneiru, henter nan manera di biba ta kore peliger. “Kambio di klima ta afektá nos salú, nos kultura, i nos futuro huntu,” segun Meralney Bomba, mobilisadó di komunidat pa Greenpeace Hulanda. “Subimentu di nivel di laman ta menasá sitionan históriko manera e kasnan di katibu, ku ta herensia kultural importante. Antó kalor ekstremo ta hasi hopi difísil pa selebrá tradishonnan manera e fiesta di kosecha Simadan i Dia di Rincon. Protekshon di Boneiru no ta un fabor, e ta un derecho humano, asta segun korte tambe.”
Veredikto Kaso di Klima di Boneiru
Dia 28 di yanüari 2026, ocho habitante di Boneiru, huntu ku Greenpeace Hulanda, a gana e Kaso di Klima kontra di Estado Hulandes. Di akuerdo ku e veredikto, gobièrnu Hulandes mester redusí emishon di CO2 mas lihé, pone metanan legal nobo pa klima, i traha un plan nashonal di adaptashon ku ta inkluí Boneiru tambe. Greenpeace ta eksigí pa Promé Minister Jetten ehekutá e veredikto di e kaso di klima di Boneiru mas lihé posibel. “Gobièrnu mester aloká fondonan awor mes pa protehá hende i kumpli ku e verediko [1]. E presupuesto disponibel aktualmente ta leu for di sufisiente pa e medidanan apropiá di protekshon. Esaki no ta solamente e tarea di Boneiru mes: Hulanda ta finalmente responsabel pa protekshon di derechonan humano. Anto si no hasi nada, finalmente esei lo kosta Hulanda muchu mas sèn,” asina de Kroon a bisa.


