De illegale oorlog die Donald Trump en Benjamin Netanyahu zijn begonnen tegen Iran heeft inmiddels al aan ruim 1400 mensen het leven gekost en ontwricht miljoenen levens. Families verliezen hun dierbaren, steden worden verwoest en de angst groeit met de dag. Terwijl dit menselijke leed zich voltrekt, stijgen de olieprijzen wereldwijd en verdienen internationale olie- en gasbedrijven opnieuw miljarden. Ook bedrijven die geworteld zijn in Nederland, zoals Shell, profiteren hiervan. Ondertussen betalen gewone mensen zoals jij en ik de rekening.
Daarom moet het Nederlandse kabinet nu ingrijpen: we zijn te afhankelijk van de grillen van Trump en dure fossiele brandstoffen. De transitie naar lokale, schone en betaalbare energie uit zon en wind gaat te langzaam. Daarnaast zijn fossiele bedrijven de enige die profiteren van deze oorlog: belast fossiele oorlogswinsten en gebruik de opbrengst om de energierekening voor mensen te verlagen en te investeren in duurzame energie.
Iran-oorlog voorlopige dieptepunt
Op 28 februari 2026 begon Trump samen met Israël een militaire aanval op Iran. Daarmee kwam abrupt een einde aan diplomatieke onderhandelingen en escaleert de situatie in de regio. Sindsdien worstelt de Amerikaanse regering om duidelijke doelen of een samenhangende strategie te formuleren.
Deze oorlog vormt het voorlopige dieptepunt van een jaar vol bombardementen, invasies, militaire dreigementen en spanningen met bondgenoten door de zelfverklaarde ‘vredespresident’. De illegale militaire aanvallen van Trump en Netanyahu hebben de Iraanse bevolking alleen maar nog meer leed berokkend, nadat ze al te lijden had onder een wrede en gewelddadige onderdrukking waarbij duizenden demonstranten en omstanders zijn omgekomen. En waarbij vermoedelijk nog veel meer mensen zijn omgekomen.
Fossiele brandstoffen zijn een wereldwijd systeem
De oorlog in het Midden-Oosten heeft directe gevolgen voor de wereldwijde energiemarkt. Een van de belangrijkste redenen is de strategische betekenis van de Straat van Hormuz. Door deze zeestraat gaat ongeveer twintig procent van de wereldwijde oliehandel. Door het conflict is de scheepvaart in dit gebied vrijwel stilgevallen, wat onmiddellijk leidde tot scherpe prijsstijgingen voor olie en gas.
Ook installaties voor vloeibaar aardgas zijn doelwit geworden. Na vermoedelijk Iraanse aanvallen op LNG-faciliteiten van staatsbedrijf QatarEnergy in Qatar werd de productie stilgelegd. Het bedrijf beriep zich vervolgens op overmacht en schortte leveringscontracten op. Daardoor ontstond onmiddellijk onzekerheid over de beschikbaarheid van gas op de wereldmarkt, vooral voor Europese afnemers.
Oorlog levert enorme winsten op voor olie- en gasbedrijven
Terwijl energieprijzen stijgen, profiteren sommige olie- en gasbedrijven van enorme meevallers. Eén rapport schat dat Amerikaanse LNG-handelaren en exporteurs ongeveer 870 miljoen dollar extra winst per week kunnen verdienen door de verstoring van de wereldwijde gasstromen. Als leveringen langere tijd stilliggen, kan dat oplopen tot tientallen miljarden per maand.
Een vergelijkbare dynamiek zagen we ook na de Russische invasie van Oekraïne in 2022. Onderzoek van onder meer Greenpeace in de Verenigde Staten, Oil Change International en Global Witness liet zien dat olie- en gasbedrijven na die invasie tientallen miljarden dollars aan onverwachte winsten boekten.
Een wereld op fossiele brandstoffen blijft duur
Wanneer olie- en gasprijzen stijgen, merken mensen dat vrijwel direct. Brandstof wordt duurder, net als het verwarmen van je huis en elektriciteit. Ook stijgen de prijzen van producten en transport. Dat komt omdat fossiele brandstoffen een centrale rol spelen in de wereldeconomie. Veel consumptiegoederen worden gemaakt van petrochemische grondstoffen zoals plastics, en vrijwel alle goederen worden vervoerd met voertuigen die op fossiele brandstoffen rijden.
Schommelingen in energieprijzen werken daardoor door in de hele economie. Ook Nederland ontkomt daar niet aan. Olie is een wereldwijd verhandelde grondstof. Een verstoring in één regio kan overal tot hogere energieprijzen leiden.
Fossiele brandstoffen maken de wereld instabiel
De recente prijsstijgingen, onzekerheid over energievoorziening en geopolitieke spanningen laten zien hoe kwetsbaar het fossiele energiesysteem is. Een wereld die afhankelijk blijft van olie en gas staat voortdurend bloot aan conflicten en prijsschokken, terwijl energiebedrijven juist kunnen profiteren van die instabiliteit.
Juist daarom is het belangrijk dat overheden ingrijpen wanneer bedrijven enorme extra winsten maken door stijgende energieprijzen. Deze winsten kunnen worden belast en ingezet om huishoudens te ondersteunen en de overgang naar duurzame energie te versnellen.
Oliebedrijven zoals Shell verdienen miljarden extra door de oorlog in Iran. Eis nu dat het kabinet deze winst direct belast om de energierekening voor burgers te verlagen en de transitie naar groene en betaalbare energie te versnellen.
Teken de petitieOil = War. Green = Peace
Het afbouwen van fossiele brandstoffen is essentieel voor betaalbare en betrouwbare energie op de lange termijn. Hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind worden, in tegenstelling tot olie en gas, niet op dezelfde manier beïnvloed door geopolitieke spanningen. De kosten van zon- en windenergie zijn veel minder afhankelijk van internationele conflicten.
Oorlog kost mensenlevens en vernietigt de toekomst. Ze vergiftigt land en water, verwoest ecosystemen en versnelt de klimaatcrisis. Er is geen klimaatrechtvaardigheid zonder vrede. En geen duurzame vrede zonder mensenrechten.
De cyclus van geweld en winstbejag moet worden doorbroken. Daarom roepen we het kabinet op:
- Word onafhankelijk van de grillen van Trump door te investeren in lokale, schone en betaalbare energie uit zon en wind.
- Belast de megawinsten van oliemaatschappijen.
- Verlaag de energierekening voor mensen.
- Investeer in een snelle overgang naar duurzame energie.
Voor een veilige, vreedzame en groene toekomst.
Oil = War
Green = Peace
Blijf op de hoogte
Meld je net als bijna 500.000 anderen aan voor de Greenpeace nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze acties en campagnes en hoe je daaraan kan bijdragen.
