Oliemaatschappijen maken in Nederland sinds het uitbreken van de oorlog in Iran dagelijks 2,9 miljoen euro extra winst dankzij de sterk gestegen brandstofprijzen. In de EU gaat het in totaal dagelijks om 81,4 miljoen euro extra winst, ofwel zo’n 2,5 miljard euro alleen al in maart. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van energiedeskundige Steffen Bukold, uitgevoerd in opdracht van Greenpeace.
Oproep aan kabinet: Belast oorlogswinst van Shell en co
Uit het onderzoek blijkt dat de prijzen aan de pomp veel sterker zijn gestegen dan de onderliggende stijging van de prijzen voor ruwe olie. Dit wijst op enorme overwinsten in de hele fossiele brandstofsector, terwijl miljoenen mensen moeite hebben om hun energierekening te betalen. Link naar het rapport: Excess Oil Profits in Times of War
Drie conclusies over oorlogswinsten van oliemaatschappijen
1. Oliemaatschappijen stuwen de prijzen zelf extra op
De stijging van de prijzen aan de pomp wordt niet alleen veroorzaakt door de hogere inkoopwaarde van ruwe olie. Oliebedrijven hebben hun winstmarges aanzienlijk vergroot sinds het uitbreken van de oorlog in Iran.
- De totale extra winst in de EU bedraagt gemiddeld €81,4 miljoen per dag.
- Het overgrote deel hiervan komt uit de verkoop van diesel (€75,3 miljoen per dag), terwijl benzine €6,1 miljoen per dag bijdraagt.
- Als dit niveau aanhoudt, maken oliebedrijven in de maand maart 2026 alleen al ongeveer €2,5 miljard extra winst.
2. Oliemaatschappijen verhogen de prijzen vooral in landen met hoge koopkracht
De oliebedrijven lijken hun marges vooral te hebben uitgebreid in markten waar de consument minder snel zijn rijgedrag aanpast aan hogere prijzen (lage prijselasticiteit).
- De marges werden het sterkst uitgebreid in Nederland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Duitsland.
- In zeven kleinere EU-lidstaten krompen de marges op diesel juist. In landen met lagere koopkracht of waar de overheid snel ingreep, bleven de excessieve winsten uit. Frankrijk wordt genoemd als de enige grote brandstofmarkt waar de marges op benzine zelfs daalden.
3. In Nederland stijgt de marge op diesel het hardst
De stijging van de marge per liter diesel is in Nederland een van de hoogste van de EU (0,256 euro per liter), terwijl de stijging van de marge per liter benzine relatief bescheiden is (0,005 euro).
- Het totaal van deze overwinst voor oliemaatschappijen in Nederland bedraagt 2,9 miljoen euro per dag.
De oplossing: belast oorlogswinsten van oliebedrijven
We roepen de regering op om aanvullende belastingen in te voeren op de winsten van olie- en gasbedrijven. De opbrengsten kunnen worden gebruikt om de komende winter de energierekening te verlagen voor mensen met een lager inkomen en de energieonafhankelijkheid van Europa te versnellen met hernieuwbare energie en energiebesparing.
Een maximum instellen op brandstofprijzen, wat sommige oppositiepartijen willen, geeft het grootste voordeel aan veelrijders met een grote auto. Het is eerlijker om belasting te heffen bij de oliebedrijven zelf en de opbrengst te laten gaan naar verlaging van de energierekening voor mensen met een lager inkomen en naar duurzame energie.
Link naar het rapport: Excess Oil Profits in Times of War
Oliebedrijven zoals Shell verdienen miljarden extra door de oorlog in Iran. Eis nu dat het kabinet deze winst direct belast om de energierekening voor burgers te verlagen en de transitie naar groene en betaalbare energie te versnellen.
Teken de petitie
