Internationaal Atoomagentschap bagatelliseert gevolgen Tsjernobyl

Nederland — In de aanloop naar de twintigste herdenkdag van de ramp in Tsjernobyl brengt Greenpeace een rapport naar buiten over de gezondheidsgevolgen van het ongeluk. Hieruit blijkt dat eerdere schattingen van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) over het aantal dodelijke slachtoffers van de ramp veel te optimistisch zijn. Het rapport van Greenpeace citeert meer dan 60 vooraanstaande wetenschappers en omvat informatie die nooit eerder in het Engels gepubliceerd werd. Hoewel er grote onzekerheid blijft over de volledige gevolgen van Tsjernobyl schatten recente onderzoeken dat het ongeluk uiteindelijk meer dan een kwart miljoen gevallen van kanker en bijna 100.000 dodelijke kankergevallen tot gevolg zal hebben. Deze bevindingen staan in schril contrast met het rapport van het Tsjernobyl Forum van de IAEA, dat voorspelt dat het ongeluk slechts 4.000 doden zal eisen.

In het ziekenhuis van Kiev (Oekraine) wordt de 19-jarige Elena behandeld voor schildklierkanker. Dit is de tweede keer: drie jaar eerder werd bij Elena ook al schildklierkanker geconstateerd.

Het rapport van Greenpeace baseert zich op verschillende
onderzoeken, zoals landelijke statistieken uit Wit-Rusland over
kanker. Deze statistieken voorspellen dat het ongeluk in Tsjernobyl
ongeveer 270.000 gevallen van kanker zal veroorzaken en 93.000 met
dodelijke afloop (1). Ook demografische gegevens zijn gebruikt in
het rapport. Hieruit blijkt dat er de afgelopen vijftien jaar
60.000 mensen extra zijn overleden in Rusland als gevolg van het
ongeluk in Tsjernobyl en dat het totaal aantal dodelijke
slachtoffers voor de Oekraïne en Wit-Rusland kan oplopen tot
140.000 (2).

Het rapport bekijkt ook de voortdurende gezondheidsgevolgen van
Tsjernobyl en concludeert dat de straling een verwoestend effect
heeft gehad op de overlevenden; het beschadigt het hormonaal en het
immuunsysteem, leidt tot versnelde veroudering, hart- en
vaatziekten en bloedaandoeningen, psychische stoornissen,
chromosoomafwijkingen en een toename van het aantal misvormde
foetussen en kinderen.

Deze conclusies verschillen sterk van de uitspraken in het
persbericht van de IAEA van 5 september 2005. De IAEA camoufleert
de werkelijke omvang van ramp door niet te vermelden dat de door
hen genoemde 4.000 gevallen van kanker met een dodelijke afloop
slechts betrekking hebben op een specifieke (en relatief kleine)
groep van 600.000 mensen, zoals de zogenaamde liquidatoren en
mensen die na het ongeluk moesten verhuizen. In werkelijkheid zijn
tenminste 2 miljard mensen blootgesteld aan de radioactieve fallout
als gevolg van het ongeluk. Ook neemt het rapport van de IAEA de
gevolgen van andere ziektes dan kanker niet mee en probeert het
veel ziektes te verklaren als ‘stralingsfobie’, terwijl er een
directe relatie bestaat tussen blootstelling aan radioactieve
straling en psychische gezondheid.

“Het is stuitend dat de IAEA de gevolgen van het grootste
ongeluk in een kerncentrale ooit probeert te bagatelliseren”, zegt
campagneleider kernenergie Rianne Teule van Greenpeace. “Het
ontkennen van de echte gevolgen is niet alleen respectloos voor de
honderdduizenden slachtoffers, maar leidt ook tot gevaarlijke
aanbevelingen om mensen opnieuw in radioactief besmette gebieden te
laten wonen. De IAEA moet als nucleaire waakhond van de wereld
eerlijk zijn over de schade die kernenergie aanricht.”

Hoewel de onzekerheden over de totale gevolgen van Tsjernobyl
groot blijven is het overduidelijk dat het ongeluk een enorm
ontwrichtend effect heeft gehad op de gezondheid van miljoenen
mensen. Niet alleen in de zwaarst vervuilde gebieden in de
Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland, maar in alle gebieden in het
noordelijk halfrond waarover de radioactiviteit van Tsjernobyl zich
verspreid heeft. De gezondheid van mensen uit de Oekraïne,
Wit-Rusland en Rusland heeft niet alleen te lijden onder de directe
gevolgen van straling, maar ook onder de verslechterde
sociaal-economische situatie: het kwijtraken van landbouwgrond, de
gedwongen herhuisvesting van ongeveer 300.000 mensen, de
economische crisis, het gebrek aan juiste informatie en politieke
factoren.

Greenpeace opent vandaag in dertig landen wereldwijd de
fototentoonstelling ‘Certificaat 000358’. De tentoonstelling laat
aangrijpende portretten zien van mensen en hun familie die leven
met de gevolgen van Tsjernobyl of andere nucleaire rampen. “Deze
beelden zijn een waarschuwing dat mensenlevens meer zijn dan een
nummer. Achter statistieken zitten mensen wiens levens door
nucleaire rampen getekend zijn. De tentoonstelling zou iedereen die
twijfelt aan de gevaren van kernenergie ervan moeten overtuigen dat
kernenergie geen optie is. Radioactieve vervuiling is een
onacceptabel gevaar voor huidige en toekomstige generaties”, zegt
Rianne Teule van Greenpeace.

noten:

(1) Gezamenlijk energie en nucleair onderzoekinstituut van de
Nationale Academie van Wetenschappen van Wit-Rusland, Dr. Michail
V. Malko, hoofdonderzoeker.

(2) Centrum van onafhankelijk milieuonderzoek van de Russische
Academie van Wetenschappen, Dr.Veniamin V. Khudoley (en
anderen).

Het rapport “The Chernobyl Catastrophe Consequences on Human
Health” kan gedownload worden van:
www.greenpeace.org/chernobylhealthconsequncesreport

Op verzoek is er een samenvatting beschikbaar met de
belangrijkste conclusies uit het rapport.

Het rapport van het Tsjernobyl Forum van de IAEA kan gedownload
worden van:
http://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/Pub1239_web.pdf

In Nederland wordt het eerste exemplaar van het boek
‘Certificate No. 000358 – Nucleaire verwoesting in Kazachstan,
Oekraïne, Wit-Rusland, de Oeral en Siberië’ op vrijdag 21 april om
16.00 uur uitgereikt aan staatssecretaris Van Geel. Tevens is er
dan een debat tussen jongeren over problemen rond kernenergie onder
leiding van Frènk van der Linden. Een preview van de
tentoonstelling is te bezichtigen van 21 april tot 21 mei 2006. De
lokatie van de boekpresentatie, het jongerendebat en de preview van
de tentoonstelling worden gehouden bij galerie News Photo in
Amsterdam (www.newsphoto.nl).