Wil je meer doen?
Doe mee ×

In veel families is aan tafel de regel om niet over politiek te praten. Er is meer dan eens een feestmaal bedorven. En dan niet per se vanwege iemands kookkunsten. Het klimaat is een thema waardoor je je gezelschap soms over de tafel wilt trekken. Sommige ooms halen hun informatie nou eenmaal uit de fabeltjeskrant. Zelfs als je welwillende gasten aan tafel hebt, kan het gesprek zwaar zijn. Met dit stappenplan ga je zonder stress het klimaatgesprek aan op feestjes, in de kroeg of op werk en motiveer je anderen tot actie. Hoogstwaarschijnlijk verlaat iedereen de tafel zonder eten in het haar.

 Jongvolwassenen genieten van een veganistisch burger menu © Mitja  Kobal / Greenpeace
© Mitja Kobal / Greenpeace

Stappen naar een succesvol klimaatgesprek

First things first: check of je er zin in hebt
Heel belangrijk. Ben je misschien te moe aan het eind van je werkdag om een moeilijk gesprek te hebben? Of heb je weinig zin om het over iets anders te hebben dan de beste kattenfilmpjes op YouTube? Dat is oké. Niemand is verplicht om te allen tijde in debat te gaan over het klimaat. Ook al voelt het soms wel zo. Je bent geen slecht mens als je een kans voorbij laat gaan om iemand te bekeren tot activist. Zorg eerst voor jezelf. De klimaatstrijd is een marathon, geen eindsprint.

Bekijk of iemand oprechte interesse heeft
Wil je tafelgenoot echt iets van je aannemen? Of is hij of zij gewoon uit op een potje jennen? Ik ga altijd eerst na of de ander op dat moment voor openstaat voor nieuwe inzichten. Ook tafelgenoten zijn soms te moe of lusteloos voor een klimaatgesprek. Met sommige mensen valt überhaupt geen gesprek te voeren – zij ontkennen dat er een klimaatcrisis is. Maak je geen zorgen over deze groep, en besteed er geen aandacht aan – deze neemt sowieso af in aantal. 

Twijfel niet aan je kennis
Ik hoor vaak van mensen dat ze zich te onzeker voelen over hun klimaatfeitenkennis. Dan noemt de gesprekspartner bijvoorbeeld een tegenargument waarop ze geen antwoord hebben. Maak je geen zorgen – het is prima om niet alle klimaatfeiten paraat te hebben. Je hoeft geen klimaatwetenschapper te zijn om anderen te overtuigen dat klimaatverandering bestaat. Daar hebben we nou eenmaal klimaatwetenschappers voor. En zelfs als je alle feiten wist, dan nog heb je geen garantie dat je iemand overtuigt. Mensen hebben namelijk vaak al een bepaald idee, dat zich eerder laat vormen door emoties dan door rede.

Blijf jezelf 
Wat mensen wél raakt, is authenticiteit. Als je iemand oprecht vertelt over je eigen zorgen, maak je veel meer los dan wanneer je wat feitjes opdreunt. Deel gerust je twijfels over de toekomst van de planeet. Geef aan dat je ook niet precies weet wat de oplossing is. Door open te zijn, nodig je automatisch de ander uit om zich ook kwetsbaar op te stellen. Pas er wel voor op dat je geen depressieve monoloog van 45 minuten afsteekt. Dan staat niet alleen het diner te verpieteren.

Twee vrouwen genieten van een vegetarische barbecue en elkaars gezelschap © Tuane Fernandes / Greenpeace
© Tuane Fernandes / Greenpeace

Laat zien dat je geen heilige bent
Ook al ben je nog zo jezelf, dan nog roepen gesprekken over het klimaat soms weerstand op. Veel mensen projecteren ongemak over hun eigen gedrag op jou: “Ja, maar je draagt wel leren schoenen!” Er zit nog veel schaamte, hypocrisie en een totale focus op persoonlijke verantwoordelijkheid in het klimaatdebat. Vertel dat je niet heilig hoeft te zijn om in actie te komen voor het klimaat. Dan wordt de klimaatbeweging wel heel klein. Het is bijna onmogelijk om niet-vervuilend te leven in een vervuilende samenleving. Als je laat zien dat je ‘ook maar een mens bent’ neem je veel weerstand weg.

Praat over jullie rol
Intussen zie je aan je gesprekspartner of nu het een en ander moet indalen. Als dat zo is, prima! Je hebt de ander aan het denken gezet. Ook dan kun je terugkijken op een goed gesprek. Of merk je dat er aan tafel nog steeds ruimte is voor meer (inzichten, dan wel eten)? Vraag je gesprekspartner dan naar zijn of haar motivatie of moeilijkheden. De ander worstelt vaak met dezelfde dingen. Bekijk wat elkaars talenten zijn en hoe deze zijn in te zetten voor het klimaat. Je hoeft je tenslotte niet per se vast te ketenen aan een boorplatform om een verschil te maken. En bekijk bij welke organisatie of actiegroep je je thuis voelt. Samen in actie komen zet niet alleen meer zoden aan de dijk, het is ook inspirerender dan je in je eentje op te winden aan tafel. 

Drie dames krijgen een workshop om een vegetarisch menu samen te stellen. © Wason Wanichakorn / Greenpeace
© Wason Wanichakorn / Greenpeace

Walk the talk
Ik ben benieuwd hoe je gesprekken verlopen. Ook al weet je niet wat het eindresultaat is, hoop ik dat deze stappen je de moed geven om in actie te komen. Ik weet zeker dat – hoe kort of lang het gesprek ook duurt – je de ander aan het denken zet. Sowieso waardeert degene je mening; je zit tenslotte met elkaar om de tafel.