Bezetters moeten verantwoordelijkheid nemen voor nucleaire besmettingen in Irak

Amsterdam, Nederland — Een internationaal team van Greenpeace heeft de afgelopen week grondig onderzoek gedaan naar verspreiding van nucleair materiaal in Irak. Greenpeace heeft vanochtend een deel van het radioactieve materiaal dat zij heeft gevonden, teruggebracht naar Tuwaitha (1). Dit is het nucleaire complex bij Bagdad, waar bewoners de afgelopen maanden nucleair materiaal hebben meegenomen. Zij namen vaten met nucleair materiaal mee om bijvoorbeeld water in op te slaan, onwetend van de gevaren van radioactieve straling. Greenpeace brengt het materiaal terug opdat het Amerikaanse leger, dat het complex sinds kort bewaakt, verdere besmetting van mens en milieu voorkomt.

Greenpeace campaigner Rianne Teule meet de radioactieve straling van een apparaat van het dichtbijgelegen Tuwaitha nucleaire complex. Dit achtergelaten apparaat bevat geel poeder waarbij 1000 keer de achtergrondstraling werd gemeten. ©GP/Reynaers

Een internationaal team van Greenpeace heeft de afgelopen week
grondig onderzoek gedaan naar verspreiding van nucleair materiaal
in Irak. Greenpeace heeft vanochtend een deel van het radioactieve
materiaal dat zij heeft gevonden, teruggebracht naar Tuwaitha (1).
Dit is het nucleaire complex bij Bagdad, waar bewoners de afgelopen
maanden nucleair materiaal hebben meegenomen. Zij namen vaten met
nucleair materiaal mee om bijvoorbeeld water in op te slaan,
onwetend van de gevaren van radioactieve straling. Greenpeace
brengt het materiaal terug opdat het Amerikaanse leger, dat het
complex sinds kort bewaakt, verdere besmetting van mens en milieu
voorkomt.

Het team van nucleair experts en actievoerders brengt een
container met aanzienlijke hoeveelheden radioactief materiaal terug
naar het complex. De container, zo groot als een kleine auto, bevat
radioactieve ‘yellow cake’ (2) en lag in een drukke buurt in de
omgeving van het complex. Omwonenden zeggen dat de container er
meer dan 20 dagen open en onbewaakt heeft gelegen, ondanks dat de
militairen wisten dat de container er lag.

Stralingsexperts van Greenpeace hebben in slechts één week
onderzoek, tal van radioactieve bronnen gevonden. Zij hebben in
verschillende huizen radioactiviteit gemeten, waarbij bij één bron
10.000 keer de achtergrondstraling werd gemeten. In de buurt van
een basisschool vonden de experts een bron van 3.000 keer de
achtergrondstraling. Omwonenden blijken nog altijd radioactieve
vaten te gebruiken en er zijn veel verhalen over mensen die ziek
zijn geworden, nadat zij in contact kwamen met materiaal uit het
Tuwaitha complex (3).

De afgelopen dagen heeft het Internationaal atoomagentschap
(IAEA) aangegeven dat ‘het meeste (uranium) materiaal dat
geplunderd was uit Tuwaitha, terecht is (4)’. Het korte Greenpeace
onderzoek laat zien dat dit niet het geval is.

Het IAEA mag van de bezetters slechts een inventarisatie maken
van het verdwenen materiaal van het nucleaire complex Tuwaitha. Het
atoomagentschap heeft geen mandaat gekregen om te onderzoeken waar
het verdwenen materiaal gebleven is of wat de gevolgen voor mens en
milieu zijn. De Amerikaanse en Britse autoriteiten in Bagdad
stellen, dat zij verantwoordelijk zijn voor de gezondheid van het
Irakese volk en niet de IAEA. De bezetters ontkennen dat er een
risico is voor de omwonenden (5).

‘Hoe kunnen de Amerikanen en Engelsen dat zeggen? Ik heb dit
gebied onderzocht en in slechts acht dagen ben ik al
angstaanjagende gevallen van radioactieve besmettingen
tegengekomen. Het Irakese volk zou niet mogen lijden onder Saddam’s
nucleaire erfenis. Internationale experts moeten de boel hier komen
opruimen’, zegt dr. Rianne Teule, Nederlands stralingsexpert van
Greenpeace in Irak.

Greenpeace roept met deze actie de Verenigde Staten en
Groot-Brittannië op om hun verantwoordelijkheid als bezetters van
Irak niet te ontlopen en alle radioactieve materialen in Irak op te
sporen, te verzamelen en te bewaken. Daarnaast moeten alle dorpen
rond de nucleaire complexen in Irak worden ontsmet en opgeruimd,
net zoals de Verenigde Staten en Groot-Brittannië dat in hun eigen
land zouden doen.

1 Het Tuwaitha nucleaire complex, ten zuiden van Bagdad, is na
de val Saddam lange tijd onbewaakt gebleven en zwaar geplunderd.
Dit in tegenstelling tot oliepijpleidingen en het ministerie van
olie die direct werden beveiligd. Enkele dagen na het
staakt-het-vuren werden medewerkers van het British Museum
ingevlogen om de oudheden veilig te stellen. Het duurde bijna twee
maanden voordat inspecteurs van de IAEA toestemming kregen om Irak
binnen te gaan met een volstrekt ontoereikend mandaat.

2 Yellow cake is een vorm van uranium, een tussenstap in het
omzetten van uraniumerts in uraniumbrandstof voor kerncentrales en
kernwapens

3 Zie ook het bericht van de BBC van 24-06-03,
http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3015244.stm

4 Mohamed ElBaradei, hoofd van de IAEA, in Jordanië – Reuters 22
juni 2003

5 Washington Post – 6 juni 2003 – ‘Het Amerikaanse leger heeft
stralingsonderzoek gedaan in de dorpen en een gezondheidsonderzoek
staat gepland om de komende dagen te beginnen. “Er is geen
gezondheidsrisico voor de bevolking of voor de soldaten die het
complex bewaken”, stelt Mickey Freeland, lid van het Amerikaanse
team dat jacht maakt op de Irakese massavernietigingswapens.’