Global Climate Strike in Vienna, Austria. © Greenpeace / Mitja  Kobal
Οι εκπομπές ιδιωτικών τζετ υπερδιπλασιάστηκαν πέρυσι, υπερβαίνοντας τις ετήσιες κατά κεφαλήν εκπομπές CO2 550.000 κατοίκων της ΕΕ

Νέα ανάλυση του γραφείου της Greenpeace στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη δείχνει ότι ο αριθμός των πτήσεων ιδιωτικών τζετ στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 64% πέρυσι και οι πτήσεις έφτασαν τις 572.806. Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρά φαινόμενα χειμερινού καύσωνα και ξηρασίας, οι εκπομπές ιδιωτικών τζετ υπερδιπλασιάστηκαν πέρυσι, υπερβαίνοντας τις ετήσιες κατά κεφαλήν εκπομπές CO2 550.000 κατοίκων της ΕΕ. Μάλιστα, το 55% όλων των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ στην Ευρώπη πέρυσι ήταν σύντομες ή εξαιρετικά σύντομες, κάτω των 750 km, που θα μπορούσαν εύκολα να πραγματοποιηθούν με τρένο ή πλοίο. Η Greenpeace καλεί σε απαγόρευση των ιδιωτικών τζετ.

Για την Ελλάδα συγκεκριμένα[1]:

  • Με σύνολο 14.283 πτήσεων, η Ελλάδα είναι η 8η χώρα στη σχετική λίστα των χωρών στην Ευρώπη με τις περισσότερες πτήσεις ιδιωτικών τζετ το 2022. 
  • Οι πτήσεις με ιδιωτικά τζετ πέρυσι προκάλεσαν 88.600 τόνους CO2, αριθμός ίσος με τις ετήσιες μέσες εκπομπές CO2 από 59.067 αυτοκίνητα.
  • Ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικό τζετ που αναχώρησαν από την Ελλάδα αυξήθηκε κατά 66% το 2022 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά: από 8.619 πτήσεις σε 14.283.
Schiphol Airport Protest in Amsterdam. © Marten  van Dijl / Greenpeace
Οι τρεις πιο δημοφιλείς προορισμοί για ιδιωτικά τζετ στην Ευρώπη ήταν η Νίκαια (Κυανή Ακτή), το Παρίσι και η Γενεύη

Η Klara Maria Schenk, υπεύθυνη εκστρατείας της διεθνούς Greenpeace για τις μεταφορές, δήλωσε: “Η ανησυχητική αύξηση των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κλιματική επιστήμη, η οποία μας λέει να μειώσουμε αμέσως τις εκπομπές CO2 για να αποτρέψουμε την πλήρη καταστροφή. Η νέα έκθεση της IPCC δείχνει πιο ξεκάθαρα από ποτέ ότι πρέπει να περιορίσουμε επειγόντως την υπερβολική κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Πάνω από το 60% του πετρελαίου που χρησιμοποιείται παγκοσμίως προορίζεται για τον τομέα των μεταφορών. Η άμεση μείωση των μεταφορών, λοιπόν, που βασίζονται στο πετρέλαιο πρέπει να γίνει χωρίς δεύτερη σκέψη, ξεκινώντας με την απαγόρευση των εξαιρετικά ρυπογόνων ιδιωτικών αεροσκαφών, που σπαταλούν ενέργεια χωρίς να προσφέρουν καμία αξία στους ανθρώπους, αλλά αντίθετα τους επιβαρύνουν με επιβλαβείς εκπομπές, τοξικά μικροσωματίδια και θόρυβο, βλάπτοντας ταυτόχρονα το κλίμα, το περιβάλλον και την υγεία μας”.

Η έρευνα, που διεξήχθη από την ολλανδική εταιρεία CE Delft, διαπίστωσε ότι οι χώρες με τις περισσότερες πτήσεις ιδιωτικών τζετ στην Ευρώπη το 2022 ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Γερμανία[2]. Οι τρεις πιο δημοφιλείς προορισμοί για ιδιωτικά τζετ στην Ευρώπη ήταν η Νίκαια (Κυανή Ακτή), το Παρίσι και η Γενεύη, και οι τρεις κορυφαίες δημοφιλείς διαδρομές ήταν οι εξής: Παρίσι-Λονδίνο, Νίκαια-Λονδίνο, Παρίσι-Γενεύη. Δύο από αυτές μάλιστα έχουν απευθείας σιδηροδρομικές συνδέσεις διάρκειας κάτω των 3,5 ωρών και πολλαπλά δρομολόγια ανά ημέρα.

Τα ιδιωτικά τζετ και και οι λεγόμενες “εκπομπές πολυτελείας” δεν ελέγχονται προς το παρόν στην ΕΕ και εξαιρούνται από τη βασική νομοθεσία της ΕΕ που υποτίθεται ότι αντιμετωπίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, παρόλο που είναι τα πιο ρυπογόνα και ενεργοβόρα μέσα μεταφοράς, καθώς και σύμβολα κοινωνικής ανισότητας και αδικίας. Τα ιδιωτικά τζετ προκαλούν 5 έως 14 φορές περισσότερες εκπομπές CO2 από ένα μέσο εμπορικό αεροπλάνο (ανά επιβάτη) και 50 φορές περισσότερες από τα τρένα. Το 2018, το 50% όλων των εκπομπών από τις αερομεταφορές προκλήθηκε μόλις από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Εντωμεταξύ, το 80% των ανθρώπων στον κόσμο δεν έχουν πετάξει ποτέ με αεροπλάνο αλλά ταυτόχρονα φέρουν το βάρος της κλιματικής κρίσης, παλεύοντας με ολοένα και πιο συχνή και επικίνδυνη ζέστη, πλημμύρες και ξηρασία που προκαλούνται από τις καταστροφικές συνέπειες των εκπομπών των ιδιωτικών τζετ και των αεροσκαφών γενικότερα. 

Global Climate Strike in Vienna, Austria. © Greenpeace / Mitja  Kobal
Τα ιδιωτικά τζετ προκαλούν 5 έως 14 φορές περισσότερες εκπομπές CO2 από ένα μέσο εμπορικό αεροπλάνο (ανά επιβάτη) και 50 φορές περισσότερες από τα τρένα

“Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο αντιμετωπίζουν το κλιματικό χάος και αναγκάζονται να κάνουν περικοπές λόγω του αυξανόμενου κόστους ζωής, ενώ μια μικρή μειοψηφία καίει καύσιμα σαν να μην υπάρχει αύριο απλώς για προσωπική της ευχαρίστηση και κέρδος. Τα ιδιωτικά τζετ είναι ένα εξωφρενικά άδικο βάρος για την κοινωνία και πρέπει να απαγορευτούν εάν οι κυβερνήσεις είναι σοβαρές για τη μείωση των εκπομπών CO2 και τη δημιουργία ενός δίκαιου συστήματος μεταφορών”, υπογράμμισε η Klara Maria Schenk.

Βρείτε εδώ την παγκόσμια έκκληση της Greenpeace για απαγόρευση των ιδιωτικών τζετ.

Σημειώσεις

[1] Βρείτε όλα τα δεδομένα για την Ελλάδα στο κεφάλαιο 4.12 της συνολικής ανάλυσης.

[2] Η βάση της ανάλυσης της CE Delft είναι δεδομένα που παρέχονται από την εταιρεία ανάλυσης αεροσκαφών Cirium. Η έρευνα εξετάζει όλες τις ιδιωτικές πτήσεις με αναχώρηση και άφιξη σε ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια τριών ετών (2020 – 2022). Οι πτήσεις χωρίζονται ανά έτος, διαδρομή και τύπο αεροσκάφους. Ορισμένοι τύποι μικρών αεροσκαφών με λιγότερες από τρεις θέσεις έχουν εξαιρεθεί από τα δεδομένα, καθώς χρησιμοποιούνται κυρίως για αναψυχή και όχι για επαγγελματικές ή ιδιωτικές πτήσεις. Επιπλέον, πτήσεις από και προς αεροδρόμια χωρίς κωδικό IATA και πτήσεις που φτάνουν στο ίδιο αεροδρόμιο από το οποίο έχουν αναχωρήσει, εξαιρούνται. Οι εκπομπές CO2 όλων των πτήσεων υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας το εργαλείο Eurocontrol Small Emitters Tool.

Η έρευνα επιβεβαιώνει μια γενική ανοδική τάση στη χρήση ιδιωτικών τζετ: μετά τη μείωση της συνολικής εναέριας κυκλοφορίας το 2020, ακολούθησε μια γρήγορη αύξηση στους χρήστες ιδιωτικών τζετ για πρώτη φορά το 2021 καθώς προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τις καραντίνες, η αγορά κινήθηκε σε επίπεδο ανάπτυξης περίπου 6% το 2021 σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημική κρίση, το 2019. Οι ειδικοί του κλάδου αναφέρουν ότι οι πτήσεις που γίνονται με ενοικιαζόμενα ιδιωτικά τζετ αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το 17% των ευρωπαϊκών πτήσεων. Το 2019, το ποσοστό αυτό ήταν στο 7%.