Μετά την απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Βόρειας Ντακότα που επιδικάζει στην Energy Transfer (ET) το ποσό των 345 εκατομμυρίων δολαρίων, η διεθνής Greenpeace και οι οργανώσεις Greenpeace στις ΗΠΑ ανακοινώνουν ότι θα επιδιώξουν τη διεξαγωγή νέας δίκης και, εάν προκύψει ανάγκη, θα ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βόρειας Ντακότα. Η καταχρηστική αγωγή SLAPP της ET παραμένει μια κατάφωρη απόπειρα φίμωσης της ελευθερίας του λόγου, παράκαμψης της ηγεσίας των αυτοχθόνων πληθυσμών του Standing Rock και τιμωρίας της αλληλεγγύης προς την ειρηνική αντίσταση κατά του αγωγού Dakota Access. Η διεθνής Greenpeace θα συνεχίσει επίσης να διεκδικεί αποζημιώσεις για τις εκφοβιστικές αγωγές της ET βάσει της αντι-SLAPP νομοθεσίας της ΕΕ στην Ολλανδία.
Ο Mads Christensen, Εκτελεστικός Διευθυντής της διεθνούς Greenpeace, δήλωσε: “Οι προσπάθειες της Energy Transfer να μας φιμώσει αποτυγχάνουν. Η διεθνής Greenpeace θα συνεχίσει να αντιστέκεται στις τακτικές εκφοβισμού. Δεν θα σιωπήσουμε. Η φωνή μας θα γίνεται όλο και πιο δυνατή. Ενώνουμε τις δυνάμεις μας με τους συμμάχους μας σε όλο τον κόσμο ενάντια στους εταιρικούς ρυπαντές και τους δισεκατομμυριούχους ολιγάρχες, που θέτουν τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους και τον πλανήτη”.
“Με τις κατακτημένες με κόπο ελευθερίες να απειλούνται και την κλιματική κρίση να επιταχύνεται, το διακύβευμα αυτής της δικαστικής μάχης δεν θα μπορούσε να είναι υψηλότερο. Μέσω των εφέσεων στις ΗΠΑ και της πρωτοποριακής αντι-SLAPP υπόθεσης της διεθνούς Greenpeace στην Ολλανδία, εξετάζουμε κάθε επιλογή ώστε να καταστήσουμε την Energy Transfer υπόλογη για τις πολλαπλές καταχρηστικές αγωγές της και να δείξουμε σε όλους τους διψασμένους για εξουσία ‘νταήδες’ ότι το μόνο που θα πετύχουν οι επιθέσεις τους θα είναι ένα ισχυρότερο κίνημα των πολιτών”.
Η τελική απόφαση του Δικαστηρίου απορρίπτει μέρος της ετυμηγορίας των ενόρκων που εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2025, ωστόσο εξακολουθεί να επιδικάζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην Energy Transfer (ET) χωρίς βάσιμη νομική αιτιολόγηση. Οι κατηγορούμενοι από την πλευρά της Greenpeace θα συνεχίσουν να προβάλλουν τα επιχειρήματά τους, υποστηρίζοντας ότι το Σύνταγμα των ΗΠΑ δεν επιτρέπει την απόδοση ευθύνης στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι η ET δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξει τους ισχυρισμούς της, ότι το Δικαστήριο έκανε δεκτά εμπρηστικά και άσχετα αποδεικτικά στοιχεία κατά τη δίκη και απέκλεισε άλλα στοιχεία που στήριζαν την υπεράσπιση, και ότι το σώμα των ενόρκων στο Μαντάν δεν θα μπορούσε να είναι αμερόληπτο[1][2].
Οι απαντωτές αγωγές της ET κατά της διεθνούς Greenpeace και των αμερικανικών οντοτήτων της Greenpeace αποτελούν ξεκάθαρα παραδείγματα SLAPP — αγωγών που επιχειρούν να “θάψουν” μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, φορείς της κοινωνίας των πολιτών και ακτιβιστές κάτω από υπέρογκα δικαστικά έξοδα, να τους οδηγήσουν στη χρεοκοπία και, τελικά, να φιμώσουν κάθε αντίθετη φωνή[3]. Η διεθνής Greenpeace, η οποία εδρεύει στην Ολλανδία, επιδιώκει την απονομή δικαιοσύνης στην Ευρώπη, με αγωγή κατά της ET βάσει του ολλανδικού δικαίου και της νέας οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των αγωγών SLAPP. Πρόκειται για μια υπόθεση-ορόσημο της νέας νομοθεσίας, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ισχυρό προηγούμενο ενάντια στον εταιρικό εκφοβισμό[4].
Ο Marco Simons, προσωρινός Γενικός Νομικός Σύμβουλος του αμερικανικού γραφείου της Greenpeace, δήλωσε: “Η εναντίωση σε εταιρείες που προκαλούν περιβαλλοντική καταστροφή δεν θα έπρεπε ποτέ να θεωρείται παράνομη. Είναι κάτι που εγγυάται το Σύνταγμα των ΗΠΑ και είναι απαραίτητο για την προστασία των κοινοτήτων και την υγεία της δημοκρατίας. Η απόφαση αποτελεί ένα πλήγμα, όμως το κίνημα για την υπεράσπιση των ανθρώπων και του πλανήτη αντιμετώπιζε πάντα εμπόδια και αντιστάσεις, και η Energy Transfer θα αποτύχει στον στόχο της να φιμώσει τους επικριτές της”.
“Ο παραλογισμός αυτής της απόφασης είναι προφανής. Αυτές οι οργανώσεις της Greenpeace κρίθηκαν υπεύθυνες για την υποτιθέμενη καθυστέρηση του Dakota Access Pipeline, ενός αγωγού ο οποίος, μέχρι σήμερα, δεν διαθέτει νόμιμη άδεια λειτουργίας και ο οποίος στην πραγματικότητα καθυστέρησε λόγω των αποφάσεων του Σώματος Μηχανικών του Στρατού των ΗΠΑ (US Army Corps of Engineers). Η απόφαση περιλαμβάνει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ως πρόστιμο για την υπογραφή μιας επιστολής την οποία υπέγραψαν επίσης άλλες 500 οργανώσεις και επαναλάμβανε δηλώσεις που έγιναν σε εκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών. Εάν τα δικαστήρια εξακολουθούν να πιστεύουν στη δικαιοσύνη, αυτή η απόφαση δεν θα παραμείνει σε ισχύ”.
Οι αγωγές SLAPP της Energy Transfer αποτελούν μέρος ενός κύματος καταχρηστικών αγωγών που κατέθεσαν εταιρείες του κλάδου των ορυκτών καυσίμων, όπως η Shell, η Total και η ENI, εναντίον οντοτήτων της Greenpeace τα τελευταία χρόνια[3]. Σε ορισμένες από αυτές τις υποθέσεις, η έκβαση ήταν επιτυχής, όπως η νίκη του γαλλικού γραφείου της Greenpeace έναντι της αγωγής SLAPP της TotalEnergies στις 28 Μαρτίου 2024, καθώς και η νίκη του γραφείου της Greenpeace στο Ηνωμένο Βασίλειο και της διεθνούς Greenpeace που ανάγκασαν τη Shell να υπαναχωρήσει από τη δική της αγωγή SLAPP στις 10 Δεκεμβρίου 2024[5].
Σημειώσεις προς συντάκτες:
[1] Η απόφαση που εξέδωσε ο δικαστής του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Βόρειας Ντακότα, Gion, ακολουθεί την ετυμηγορία των ενόρκων της 19ης Μαρτίου 2025, η οποία έκρινε τις κατηγορούμενες οντότητες της Greenpeace υπεύθυνες για περισσότερα από 660 εκατομμύρια δολάρια. Στη συνέχεια, ο δικαστής Gion απέρριψε αρκετά στοιχεία από την ετυμηγορία των ενόρκων, μειώνοντας τη συνολική αποζημίωση σε περίπου 345 εκατομμύρια δολάρια.
[2] Δημόσιες δηλώσεις από την ανεξάρτητη Επιτροπή Παρακολούθησης της Δίκης.
[3] Η πρώτη αγωγή της Energy Transfer κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο το 2017 βάσει του νόμου RICO (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act) – ενός ομοσπονδιακού νόμου των ΗΠΑ που σχεδιάστηκε για τη δίωξη δραστηριοτήτων του οργανωμένου εγκλήματος (μαφίας). Η υπόθεση απορρίφθηκε το 2019, με τον δικαστή να δηλώνει ότι τα αποδεικτικά στοιχεία υπολείπονταν “κατά πολύ” από αυτά που απαιτούνταν για να στοιχειοθετηθεί μια εγκληματική οργάνωση τύπου RICO. Το ομοσπονδιακό δικαστήριο δεν εξέδωσε απόφαση για τις αξιώσεις της Energy Transfer που βασίζονταν στο πολιτειακό δίκαιο, επομένως η Energy Transfer κατέθεσε αμέσως νέα αγωγή σε δικαστήριο της πολιτείας της Βόρειας Ντακότα με αυτές και άλλες αξιώσεις πολιτειακού δικαίου.
[4] Η διεθνής Greenpeace απέστειλε Ειδοποίηση Ευθύνης (Notice of Liability) στην Energy Transfer στις 23 Ιουλίου 2024, ενημερώνοντας την εταιρεία για την πρόθεση της οργάνωσης να καταθέσει αγωγή αντι-SLAPP κατά της εταιρείας σε ολλανδικό δικαστήριο. Αφού η Energy Transfer αρνήθηκε να αποδεχθεί την ευθύνη σε πολλαπλές περιπτώσεις (Σεπτέμβριος 2024, Δεκέμβριος 2024), η διεθνής Greenpeace ξεκίνησε την πρώτη δοκιμή της Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των SLAPP στις 11 Φεβρουαρίου 2025, καταθέτοντας αγωγή σε ολλανδικό δικαστήριο κατά της Energy Transfer. Η υπόθεση καταχωρήθηκε επίσημα στο πινάκιο του Δικαστηρίου του Άμστερνταμ στις 2 Ιουλίου 2025. Η διεθνής Greenpeace επιδιώκει να ανακτήσει όλες τις ζημίες και τα έξοδα που υπέστη ως αποτέλεσμα των διαδοχικών καταχρηστικών αγωγών της Energy Transfer που απαιτούν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από τις οργανώσεις. Η επόμενη ακρόαση στο Δικαστήριο του Άμστερνταμ έχει προγραμματιστεί για τις 16 Απριλίου 2026.
[5] Αγωγές SLAPP κατά νομικών μορφών της Greenpeace: https://www.greenpeace.org/international/press-release/71763/shell-settles-multimillion-dollar-slapp-lawsuit-against-greenpeace/; https://www.greenpeace.org/international/press-release/66110/breaking-major-victory-for-freedom-of-speech-in-totalenergies-case-against-greenpeace-france/; https://www.greenpeace.org/international/press-release/70140/greenpeace-italy-recommon-oil-giant-eni-intimidation-lawsuit/
