Van de Inuit die leven in het Noordpoolgebied, tot Noord-Koreaanse boeren die hun gewassen zien verdorren – overal ter wereld worstelen mensen met de gevolgen van klimaatverandering. Vooral in ontwikkelingslanden vallen slachtoffers. De techniek en het geld om voldoende voorzorgsmaatregelen te treffen ontbreken vaak.

In het kort

  • Probleem: Klimaatverandering beïnvloedt extreme weersomstandigheden, zoals orkanen, overstromingen, droogtes en hittegolven.
  • Gevolgen: De gevolgen zijn onbeschrijfelijk groot en hebben effect op ons hele leven. Van de zeespiegel tot voedselzekerheid.
  • Oplossing: We kunnen klimaatverandering tegengaan door te investeren in groene energie, kolencentrales te sluiten en Noordpoololie in de grond laten.

Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering?

Klimaatverandering beïnvloedt extreme weersomstandigheden, zoals orkanen, overstromingen, droogtes en hittegolven. Van een individuele ramp kun je nooit met zekerheid zeggen dat die door klimaatverandering is veroorzaakt. Wel weten we zeker dat het klimaatsysteem een groot wereldwijd evenwicht is, en het toegenomen broeikaseffect de balans verstoort. Hierdoor nemen bijvoorbeeld stormen in aantal en hevigheid toe.

Ook planten en dieren reageren op het veranderde klimaat. Als de aarde 2-3 graden opwarmt, kan bijvoorbeeld de malariamug in een groter gebied overleven en lopen 300 miljoen meer mensen risico op malaria.

Welk effect heeft klimaatverandering op voedselproductie?

Landbouwgewassen reageren op het veranderde klimaat. Soms groeien ze beter door een hogere temperatuur. Vaak zijn de effecten negatief. Wereldwijd zal de oogst van maïs, tarwe en rijst elke tien jaar met 2 procent dalen. Met name in ontwikkelingslanden, waar boeren niet de middelen hebben om de gewassen te beschermen, draagt dit bij aan voedseltekorten.

Welk effect heeft klimaatverandering op de zeespiegel?

De zeespiegel stijgt door de smeltende gletsjers. En hoe warmer zeewater wordt, hoe meer volume het inneemt. Elke graad die de oceanen warmer worden, zorgt voor bijna een meter stijging van de zeespiegel. Wetenschappers verwachten eind deze eeuw een wereldwijde stijging van tussen de 0,8 en 2 meter. Dat klinkt weinig, maar het veroorzaakt op grote schaal overstromingen, afbrokkelende kusten en verzilting van zoet water.

Schooling fish swim over a coral reef. Once having the highest income per capita in the Pacific, Nauru's economy and environment collapsed after decades of phosphate mining had been depleted. With virtually nothing more to trade, the island nation is staking its hopes on protection of fisheries in its waters and the nearby international waters.
Oceanen absorberen broeikasgassen. Dat beperkt de temperatuurstijging, maar veroorzaakt verzuring van het water wat funest is voor het zeeleven. Koraal bijvoorbeeld verbleekt en sterft af in de warmere, zure oceanen.

Nederland versterkt de dijken om overstromingen te voorkomen. Maar bijvoorbeeld Bangladesh kan nog onvoldoende voorzorgsmaatregelen nemen. Het land raakt landbouwgrond kwijt aan de zee. Bij een zeespiegelstijging van 1 meter kan 17 procent van Bangladesh overstromen, wat miljoenen vluchtelingen tot gevolg zou hebben.

Villagers living next to the sea pull themselves from the high waves caused by the 'King Tides', waves peak at 2.87 metres on the fragile atoll, Betio village, Tarawa Island, Kiribati, South Pacific. Greenpeace and scientists are concerned that low-lying islands face permanent inundation from rising seas due to climate change.
Al twee eilanden van eilandstaat Kiribati, in de Stille Oceaan, zijn onder water verdwenen. Op andere eilanden zien bewoners de kusten afbrokkelen. Ze worden gedwongen te verhuizen naar het vasteland, waar ze vaak onder armoedige omstandigheden moeten leven.

Wat gebeurt er al de Noordpool smelt?

Het Noordpoolgebied warmt sneller op dan welk gebied ter wereld ook. Dit heeft verschillende gevolgen:

  • Binnen 70 jaar kan het ijs op de Noordpool volledig gesmolten zijn.
  • De smeltende Noordpool versterkt de opwarming van de aarde. Het Noordpoolijs weerkaatst het grootste deel van de zonnestralen die erop schijnen, en stuurt de zonnewarmte terug de ruimte in. IJsvrije oceanen absorberen meer warmte.
  • Daarnaast liggen er methaanvoorraden binnen de Noordpoolcirkel, die vastgehouden worden door ijs of permafrost. Door het smeltende ijs belandt dit methaan in de atmosfeer. Methaan is een broeikasgas dat nog nog meer warmte vasthoudt dan CO2.
  • Oliemaatschappijen als Shell maken misbruik van de smeltende Noordpool. Ze gebruiken de nieuwe waterwegen om in het natuurgebied te kunnen boren naar olie. Olie die de klimaatverandering nog eens extra versterkt.
  • Het noordpoolgebied zelf kent een unieke flora en fauna, die afhankelijk is van de aanwezigheid van ijs. Zonder ijs verliezen diersoorten als de ijsbeer hun jacht- en leefgebied.
Satellietfoto van zee-ijs op de Noordpool
De bedekking door zee-ijs van de Noordpool in 1980 en 2012, zoals waargenomen door satellieten. Bron: NASA Earth Observatory

Het is nog niet te laat, lees hier hoe je de Noordpool kunt beschermen.

Hoe kunnen we klimaatverandering tegenhouden?

Klimaatverandering lijkt een onoplosbaar groot probleem. De aantasting van de ozonlaag leek dat ooit ook. Greenpeace heeft jarenlang campagne gevoerd voor het uitbannen van ozonaantastende stoffen. Miljoenen mensen ondernamen actie en schaften producten aan zonder CFK’s. Inmiddels groeit de ozonlaag terug.

De extreme opwarming van de aarde kunnen we samen tegengaan. We moeten investeren in groene energie, kolencentrales sluiten en Noordpoololie in de grond laten. Dan kunnen we catastrofale gevolgen van klimaatverandering voorkomen.

Flyover Raja Ampat Islands in Southwest Papua. © Jurnasyanto Sukarno / Greenpeace
Kom in actie voor het klimaat

Klimaatverandering is de grootste uitdaging waar wij, mensen, voor staan. Met jouw steun zetten wij vol in op structurele oplossingen.

Doneer nu!