Levensmiddelenbedrijven, zoals supermarkten, biermerken en andere voedingsmerken, verkopen allerlei producten met PFAS erin. Daar kunnen ze weinig aan doen, want PFAS komt via de chemische industrie in hun grondstoffen terecht. Daarom is het ook in het belang van de levensmiddelenindustrie dat er een PFAS-verbod komt.
IN HET KORT
- PFAS komt via grondstoffen terecht in allerlei eten en drinken.
- Het zit in kraanwater en in allerlei producten uit de supermarkt. Van groente, fruit en brood tot wijn, bier en vlees en zuivel.
- Ondertussen mag de chemische industrie giftige PFAS blijven lozen.
- De enige oplossing is een algeheel PFAS-verbod.
Wat is PFAS en hoe krijg je het binnen?
PFAS is gif. We krijgen deze chemische stoffen dagelijks binnen via voornamelijk voedsel en drinkwater. PFAS hoopt zich op in je lichaam en schaadt je gezondheid: het kan je immuunsysteem verzwakken en het risico op sommige ziekten, waaronder kanker vergroten. We krijgen het binnen via ons eten en drinken. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat mensen via voedsel drie keer zoveel PFAS binnenkrijgen dan via drinkwater.
In welke producten zit PFAS?
PFAS is aangetroffen in bier, koffie, thee en veel andere dranken:
PFAS in bier
Wij deden zelf onderzoek naar PFAS in een aantal bieren van Heineken, Hertog Jan, Bavaria, Amstel en Grolsch. In al deze bieren is PFAS aangetroffen. De kans is dus groot dat het ook in andere bieren zit. Wij onderzochten deze biertjes:
- Heineken: Pils, Witpils
- Hertog Jan: Pils, Grand Prestige, 0.0
- Bavaria: Pils, Strong Blond
- Amstel: Pils, Blond
- Grolsch: Pils, Puur Weizen, Puur Weizen 0.0
PFAS in kraanwater en fleswater
De hoeveelheid PFAS in kraanwater ligt bij een derde van de bevolking boven de adviesnorm van het RIVM. Fleswater biedt geen oplossing, hier wordt ook PFAS in gevonden. Bovendien zitten er microplastics in plastic waterflessen en dat is ook niet goed voor je.
Wijn
Wijnoogsten van vóór 1988 bleken nog volledig vrij van PFAS. In alle onderzochte recente wijnen (gemaakt na 2010) werd PFAS uit landbouwgif aangetroffen. Dit geldt helaas voor zowel gewone als biologische wijn. Hoewel daar wel lagere concentraties werden gevonden.
Via welk eten krijg je PFAS binnen?
75 procent van de PFAS in ons lijf, krijgen we binnen via ons voedsel. PFAS zit bijvoorbeeld in:
Vis
Vis bevat gemiddeld de meeste PFAS, omdat het gif zich ophoopt in de vetlaag. Het risico is het grootst bij kabeljauw, tonijn en vissticks. Vermijd zelfgevangen zoetwatervis uit Nederlandse wateren (zoals paling of baars). Beperk gewone vis tot maximaal een keer per week en wissel vissoorten af. Er bestaan ook plantaardige Omega-3 supplementen.
Vlees, eieren & zuivel
Ook wordt er PFAS gevonden in vlees, eieren en zuivel. Dieren slaan de PFAS die ze binnenkrijgen via hun voer en water op in hun lichaam. Eet je dierlijk, dan krijg je die opgehoopte dosis binnen. Met plantaardig eten omzeil je deze opeenstapeling.
Groente, fruit & granen
Veel reguliere graanproducten (zoals brood en beschuit) maar ook boerenkool, aardbeien, aardappels en rozijnen scoren hoog door het gebruik van PFAS-pesticiden in de landbouw. Kies waar mogelijk voor biologisch. In de biologische landbouw zijn chemische bestrijdingsmiddelen niet toegestaan.
Wat doen supermarkten en voedingsmerken tegen PFAS?
Natuurlijk wil Heineken jou geen 0,0-tje met PFAS erin verkopen. Maar zolang vervuilers als Chemours PFAS mogen blijven produceren en lozen, stapelen deze giftige stoffen zich op in onze voedselketen. Via het milieu komt het terecht in de grondstoffen die worden gebruikt voor eten en drinken. Het is onbegonnen werk en bijna onmogelijk om dit uit de producten te weren.
De voedingsmiddelenindustrie zelf kan hier nauwelijks iets aan doen. Uit angst voor reputatieschade spreken ze zich niet uit over dat hun grondstoffen worden vervuild met PFAS. Ook zij zijn de dupe van falend PFAS-beleid.
Hoe krijgen we de PFAS uit onze boodschappenkar?
Aan de ene kant wordt de chemische industrie beschermd door de overheid: die mag giftig PFAS blijven produceren en lozen om winst te maken. Aan de andere kant moet de voedingsmiddelenindustrie aan steeds strengere normen voldoen. Zij moeten zelf testen of er PFAS in hun producten zit. Ook zijn ze zelf verantwoordelijk en aansprakelijk voor de veiligheid van hun producten. Maar hoe oneerlijk is dat als de overheid ondertussen toelaat dat hun grondstoffen ernstig worden vervuild?
Waarom is PFAS niet verboden?
Waarom mag één sector in Nederland zoveel andere bedrijven de dupe maken van zijn gifproductie? En erger nog: ons allemaal, want wij eten en drinken deze alledaagse producten.
Daar komt de lobby van de chemische industrie om de hoek kijken. Overheden – ook Nederland – proberen een verbod op Europees niveau te krijgen. Onder grote druk van de industrie, worden plannen voor een verbod steeds verder afgezwakt. Inmiddels staan er al 85 uitzonderingen op dit verbod op papier (we begonnen nota bene met 4!). En vergis je niet: de PFAS-vormen die niet verboden worden, zijn ook slecht voor ons.
Daarom zeggen wij tegen de overheid in deze campagne: wacht niet op dat Europese verbod, stel nu een goed en sterk Nederlands PFAS-verbod in.
Teken de petitie voor een PFAS-verbod
Wij eisen dat de overheid de gifkraan dichtdraait met een nationaal PFAS-verbod en de vervuiler laat betalen.