Duurzaamheid van de Rabobank: hoe zit het daarmee?

Kun je groen bankieren bij de Rabobank?

Het roept soms vragen op: de duurzaamheid van de Rabobank. Maar wij kunnen heel duidelijk zijn: De Rabobank is direct en indirect betrokken bij natuurvernietiging in Nederland en wereldwijd, en absoluut duurzame bank. De Rabobank doet er veel aan om haar maatschappelijke betrokkenheid te laten zien, maar in de praktijk zien we miljardeninvesteringen in dierenleed en palmolie en betrokkenheid bij ontbossing.

Rabobank en schandalen (van ontbossing tot dierenleed)

De duurzaamheid van de Rabobank is vooral iets voor de bühne. De bank sponsort de sport, cultuur en maatschappelijke initiatieven. En brengt graag statements naar buiten over de noodzaak dat we anders gaan eten, verbouwen én produceren. De groene promotie staat in schril contrast met de schandalen die de Rabobank de afgelopen jaren achtervolgden.

• De bank werd begin 2018 door de Eerlijke Geldwijzer gekoppeld aan miljardeninvesteringen in dierenleed, en in 2020 werd de diepe betrokkenheid aangetoond van Rabobank bij ontbossing in de Amazone en de Cerrado-savanne voor rundvlees- en sojaproductie (Eerlijke Geldwijzer (2020).
  
• Onderzoeksbureau Profundo (2023) berekende dat Rabobank 9,7 miljard euro stak in sectoren met groot risico op ontbossing en natuurverwoesting in Brazilië. Dat heeft het klimaat, de natuur en de maatschappij tenminste 66 miljard euro schade opgeleverd. 
  
• Milieudefensie voert campagne tegen de miljardeninvesteringen in palmoliebedrijven waarmee de Rabobank zich schuldig maakt aan landroof, mensenrechtenschendingen en het kappen en platbranden van regenwoud.

Wat is de rol van de Rabobank in de stikstofcrisis?

Rabobank bleef boeren aansporen nog grotere veefabrieken te bouwen, ook al wist de bank al jaren dat het zou leiden tot een stikstofcrisis. Een analyse uitgevoerd in opdracht van Greenpeace laat zien dat 3,1% van de totale schade van de stikstofcrisis aan Rabobank toe te rekenen is. Dat komt neer op 3,1 miljard euro.

Boeren en de Rabobank

Rabobank is financiert 85% van de boeren en wordt daarom ook wel de boerenbank genoemd. De waarheid is dat de bio-industriebank een betere benaming zou zijn. De boerderij in Nederland heeft veelal plaatsgemaakt voor gigantische veefabrieken.

De duurzaamheid van de Rabobank is hierin ver te zoeken: de bank is niet alleen de geldschieter van de industriële vee-CEO’s, maar was ook de sturende kracht achter deze ontwikkeling. Follow the Money en de Groene Amsterdammer toonden aan hoe Rabobank boeren aanmoedigen steeds meer dieren te nemen. Sinds 2000 is het aantal dieren per boer verdubbeld. De veestapel van Nederland is met 115 miljoen dieren een van de allergrootste in Europa.

Het leed bij de veedieren valt niet te ontkennen. Alhoewel Rabobank in zijn “Dierenwelzijnsbeleid” heeft staan dat dieren “Vrij (moeten, red) zijn om (het meest) soorteigen gedrag te vertonen door het aanbieden van voldoende ruimte, de juiste faciliteiten en gezelschap van soortgenoten”, is dat in de veefabrieken niet het geval. De 7500 varkens die in één megastal leven, zien nooit daglicht – laat staan dat ze ooit door de modder hebben gerold.

Stikstofschade door de Rabobank

Kun je je voorstellen hoeveel mest komt uit zoveel miljoenen veedieren? En uit die bergen mest komt veel stikstof vrij. Nederland is het land met de hoogste stikstofuitstoot per hectare. Logisch dat onze natuur zo’n overdaad aan stikstof niet kan verwerken. Door te veel stikstof wordt onze natuur letterlijk verstikt. Stikstof is ‘fastfood’ voor de natuur: sommige planten groeien heel hard en verdringen andere soorten. Daardoor verdwijnen insecten en vervolgens de vogels en vlinders die daarvan afhankelijk zijn. 

Rabobank heeft een hand in het veroorzaken van de stikstofcrisis, door boeren aan te moedigen meer vee te nemen. Daar hebben ze miljoenen aan verdiend, want boeren sloten de leningen voor de uitbreiding af bij de Rabobank. De bank ziet echter voor zichzelf geen rol om de natuurschade van het stikstofoverschot te herstellen. De bank laat de gemeenschap volledig opdraaien voor hun stikstofshit – iets waar Greenpeace niet akkoord mee gaat.
De maatschappelijke schade van de veehouderij, mede door lucht- en watervervuiling, komt neer op 100 miljard euro. De schade die met zekerheid aan het handelen van de Rabobank kan worden toegeschreven is 3,1%, wat neerkomt op een bedrag van 3,1 miljard euro. Stuur Rabobank de rekening.

Hoe groen zijn de investeringen van de Rabobank?

De miljoenen Nederlandse koeien, kippen en varkens zijn dol op goedkope Braziliaanse soja. De scheepsladingen soja die de oceanen overgaan in de richting van Nederland, kunnen alleen worden geproduceerd als er op grote schaal bossen worden gekapt. Door de kap van het regenwoud sterven dieren en planten uit, komt er heel veel schadelijke CO2 in de atmosfeer en wordt de Inheemse bevolking die voor deze bossen zorgt verdreven. Profundo onderzocht dat de Rabobank van 2000 tot 2022 tenminste 9,7 miljard euro stak in sectoren met groot risico op ontbossing en natuurverwoesting in Brazilië. Dit kan tocht niet samengaan met de duurzaamheid van de Rabobank?

De ‘groene’ standpunten van de Rabobank

Greenpeace bewees drie jaar geleden dat de groene praatjes van Rabobank bijna volledig losstaan van de feiten. Neem hun ware standpunt over biologisch boeren. Lees maar mee over de duurzaamheid van de Rabobank in hun eigen rapport: ‘Toch is ongebreidelde groei van de biologische landbouw niet gewenst. (…) Een te groot aanbod is nadelig voor de prijsvorming.’ Dit advies stamt uit 2018. Net een jaar daarvoor had de bank de nieuwe slogan aangenomen: Growing a better world together.

Boerin Malotaux wilde letterlijk bouwen aan die betere wereld, of in haar woorden: ‘de wereld een stukje mooier maken.’ Daarvoor wilde ze een intensieve melkveehouderij verduurzamen en de koeien weer buiten laten grazen. Maar, ‘het was een enorm hobbelige route’, vertelt ze. ‘Een van de grootste uitdagingen was het rondkrijgen van de financiering’. De duurzame omslag kreeg zo weinig steun van Rabobank, dat zij een crowdfunding moest starten om het project van de grond te krijgen.

Het duurzaamheidsbeleid van de Rabobank

De groene taal van de Rabobank is niet meer dan een groen laagje vernis over een fout en falend investeringsbeleid in een vastgedraaide vee-industrie. Dat is een korte termijnpolitiek waar niemand uiteindelijk beter van wordt. De duurzaamheid van de Rabobank moet anders.

Wil je ook helpen? Dat kan! Teken de petitie en eis dat bedrijven en banken stoppen met ontbossing en de overheid bossen gaat beschermen.