Actievoerders beklimmen schoorsteen van Spolana

Amsterdam, Nederland — Vanochtend hebben actievoerders van Greenpeace, uit zeven verschillende landen, de 200 meter hoge schoorsteenpijp van de Spolana fabriek in Neratovice beklommen(1). Spolana is een chemische fabriek op de oevers van de Elbe in Tsjechië. Vorig jaar stond het fabrieksterrein onder water tijdens de overstromingen van deze rivier. De klimmers onthulden een groot spandoek met de tekst ‘Stop dioxin – mercury – PCB – HCB’. Greenpeace roept de directie van Spolana op hun verantwoordelijkheid te nemen voor de met zwaar giftige stoffen vervuilde omgeving van de fabriek. Tevens eist de milieuorganisatie dat Spolana de slachtoffers van deze vervuiling schadeloos stelt.

Actievoerders beklimmen de schoorsteen van de Spolana-fabriek (Tsjechië). Op het spandoek staat ‘Stop dioxin, mercury, PCB, HCB’.

Vanochtend hebben actievoerders van Greenpeace, uit zeven
verschillende landen, de 200 meter hoge schoorsteenpijp van de
Spolana fabriek in Neratovice beklommen(1). Spolana is een
chemische fabriek op de oevers van de Elbe in Tsjechië. Vorig jaar
stond het fabrieksterrein onder water tijdens de overstromingen van
deze rivier. De klimmers onthulden een groot spandoek met de tekst
‘Stop dioxin – mercury – PCB – HCB’. Greenpeace roept de directie
van Spolana op hun verantwoordelijkheid te nemen voor de met zwaar
giftige stoffen vervuilde omgeving van de fabriek. Tevens eist de
milieuorganisatie dat Spolana de slachtoffers van deze vervuiling
schadeloos stelt.

‘Onze klimmers zijn vastbesloten om te blijven waar ze zijn,
totdat de directie van Spolana instemt met onze eisen. Greenpeace
wil dat Spolana niet alleen aan de oud-werknemers die ziek zijn als
gevolg van blootstelling aan dioxine(2), een schadevergoeding
uitbetaalt. De fabriek moet ook alle andere mensen die slachtoffer
zijn van de gevolgen van het lekken van chloor en andere giftige
stoffen, schadeloos stellen. Dit zijn niet alleen individuen, maar
ook bedrijven zoals de boeren in de omgeving van het
fabrieksterrein,’ aldus Jiri Tutter, directeur van Greenpeace
Tsjechië.

Sinds dat de fabriek er staat wordt de omgeving hevig
verontreinigd met kwik, dioxine, hexa-chloor benzeen en andere
zwaar giftige stoffen. Metingen hebben aangetoond dat de bodem van
het fabrieksterrein hoge concentraties van verschillende giftige
stoffen bevat. Dezelfde stoffen zijn ook teruggevonden in het
vetweefsel van huisdieren en vis en in de bodem in de omgeving van
Spolana(3).

‘Spolana zegt dat de dierenfokkers, de boeren en de eigenaren
van verontreinigd land zelf deze vervuiling hebben veroorzaakt. Wij
vinden deze beschuldiging niet alleen volkomen onzinnig maar ook
compleet onterecht,’ stelt Greenpeace toxics deskundige Miroslav
Suta. De vervuiling op en rondom het terrein van Spolana is niet
alleen het gevolg van productieprocessen in het verleden, maar ook
van processen die tot op vandaag worden toegepast in de fabriek.
Spolana geeft zelfs toe dat de productie van chloor en PVC leidt
tot verontreiniging van de omgeving(4). Het gaat dan om
levensgevaarlijke stoffen zoals kwik, dioxine en VCM (vinyl
chloor-monomeer). ‘In plaats van de slachtoffers schadeloos te
stellen en te kiezen voor schone alternatieven, weigert Spolana
enige verantwoordelijkheid te nemen voor de schade aan mens en
milieu die zij veroorzaakt. Erger nog, zij leggen de
aansprakelijkheid bij anderen neer,’ zegt Suta(5).

Greenpeace roept al jaren dat Spolana voorzorgsmaatregelen moet
nemen om te voorkomen dat de omgeving vervuild wordt. Ook eist de
milieu-organisatie van de fabriek dat zij de vervuilde grond en
gebouwen op een verantwoorde manier schoonmaakt. Vorige jaar,
tijdens de grote overstromingen in Tsjechië en Duitsland, is
Spolana onder water komen te staan als gevolg van de overstroming
van de Elbe. Dit had tot gevolg dat 3.500 ton aan giftige stoffen
in de rivier stroomde. Greenpeace hield de situatie zowel tijdens
de overstroming als daarna nauwlettend in de gaten.

Onderzoek van Greenpeace toont aan dat in vetweefsel van eenden
en in kippeneieren hoge concentraties van dioxinen en pcb’s te
vinden zijn. De nationale inspectiedienst van vee en pluimvee van
Tsjechië heeft, na eigen onderzoek, de resultaten van het
Greenpeace onderzoek bevestigd.

De actie van vandaag is de start van de ‘Elbe Tour 2003′.
Greenpeace gaat tijdens deze periode de Tsjechische bevolking
informeren over de risico’s die er kleven aan de grote hoeveelheid
chemische fabrieken langs de Elbe en de gevaren van de stoffen die
zij produceren.

(1) 30 actievoerders uit Tsjechië, Nederland, Duitsland,
Finland, Slovenië, Oostenrijk en Groot Brittanië zijn vanochtend
via de Elbe het fabrieksterrein op gegaan en hebben een spandoek
van 10x40m opgehangen.

(2) Dioxine vervuiling Spolana Neratovice dateert uit 1965-1968
toen de fabriek chlorine herbicide 2,4,5-T produceerde. Door het
samenvoegen van deze stof met herbicide 2,4-D ontstaat het gif
Agent Orange. Deze stof werd gebruikt door de Amerikanen tijdens de
oorlog in Vietnam. In 1968 werd Spolana gedwongen te stoppen met de
productie van herbicide 2,4,5-T omdat 80 werknemers ernstige
gezondheidsproblemen ondervonden. Oorzaak van deze problemen was
dioxine een bijproduct van chlorine herbicide.

(3) De gevonden concentraties overstegen ruimschoots de
toegestane limieten. Kijk ook op

http://www.greenpeace.cz/release/02/021119en.htm

(4)Zie het jaarverslag van Spolana 2002.

(5) In plaats van een fatsoenlijke compensatie aan de
slachtoffers te betalen, heeft Spolana de slachtoffers alleen een
symbolische vergoeding aangeboden zoals een eenmalig bezoek aan een
bronnenbad. De directie is van mening dat geen enkele
voorzorgsmaatregel had kunnen voorkomen dat de giftige stoffen de
rivier in zouden stromen tijdens de overstroming met de omvang van
vorig jaar. Inmiddels is echter toegegeven dat tijdens het
overpompen van chloor uit tanks die onder water stonden de
noodzakelijke procedures niet gevolgd zijn.