De Noordpool werd de afgelopen jaren een icoon van de milieu- en klimaatbeweging. Het is een van de laatste stukken ongerepte natuur op aarde, maar tegelijkertijd een van de meest kwetsbare ecosystemen.

Het ijs op de Noordpool fungeert als de wereldwijde thermostaat van onze planeet, maar wordt van twee kanten bedreigd. Niet alleen zorgen vervuilende industrieën met hun uitstoot voor het smelten van het poolijs, maar zodra het ijs wijkt, staan grote oliebedrijven al te trappelen om de vrijgekomen bodem te plunderen.

Het wonder van de Noordpool

Dat het Noordpoolgebied grotendeels bevroren is, maakt het niet minder een spectaculair natuurwonder. Het is het thuis van iconische dieren zoals de ijsbeer, de walrus, de narwal en talloze trekvogels. In de ijskoude wateren voeden walvissen en vissen zich, terwijl de zeebodem unieke koudwaterkoralen en sponstuinen herbergt. Een groot deel van de bevroren Noordelijke IJszee is tot op de dag van vandaag nog onontdekt.

Meer lezen over de wondere onderwaterwereld en de unieke dieren in dit gebied? Klik dan hier.

Smeltend ijs en het klimaatalarm

Door de wereldwijde klimaatcrisis warmt het Noordpoolgebied meer dan twee keer zo snel op als de rest van de wereld. De gevolgen zijn al duidelijk merkbaar:

• In de afgelopen 30 jaar is driekwart van het volume van het zomerijs verdwenen.
• Wetenschappers schatten dat de Noordelijke IJszee binnen 20 tot 30 jaar ’s zomers volledig ijsvrij kan zijn.

Dat zou voor het eerst zijn in de geschiedenis van de mensheid.

Nieuwe bedreigingen

Zodra het ijs zich terugtrekt, zien grote vervuilers dit niet als een dringende waarschuwing voor de klimaatcrisis, maar als een kans om te profiteren. Verschillende industrieën staan klaar om de pas vrijgekomen wateren te plunderen:

• Diepzeemijnbouw: Plannen om de zeebodem open te stellen voor diepzeemijnbouw vormen een nieuwe, directe bedreiging voor de unieke dieren die op de zeebodem leven.Van Seattle tot Groningen, van Vancouver tot Nigeria: overal kwamen mensen in actie tegen Shell en vóór bescherming van de Noordpool. Meer dan 8 miljoen mensen tekenden in 2015 de petitie om Shell uit het Noordpoolgebied te weren. Daar gingen nog eens jaren van ontelbaar veel grote en kleinere acties aan vooraf.

• Olie- en gasindustrie: Oliebedrijven willen de potentieel enorme fossiele reserves onder de zeebodem aanboren. Boren op de Noordpool is extreem gevaarlijk: ijsbergen kunnen tegen platforms botsen en een olielekkage is onder deze ijskoude, extreme omstandigheden vrijwel onmogelijk op te ruimen.

• Industriële visserij: Vissersvloten trekken steeds verder naar het noorden met verwoestende sleepnetten, wat de reeds kwetsbare visbestanden en zeebodems bedreigt.

Overwinningen

Toch is de strijd verre van verloren. Samen trekken we een grens. Van Seattle tot Groningen, van Vancouver tot Nigeria: overal kwamen mensen in actie tegen gevaarlijke boorplannen en vóór bescherming van de Noordpool.

• Bescherming tegen sleepnetten: Dankzij aanhoudende druk van Greenpeace heeft de Noorse regering besloten om 10 kwetsbare gebieden volledig te beschermen tegen visserij met sleepnetten.

• Shell uit de Noordpool: Meer dan 8 miljoen mensen tekenden in 2015 de petitie om Shell uit het Noordpoolgebied te weren. Daar gingen nog eens jaren van ontelbaar veel grote en kleine acties aan vooraf. Dat Shell zich uiteindelijk terugtrok uit het gebied was en is een waanzinnige overwinning. Het maakte duidelijk dat zelfs multinationals niet zomaar hun gang kunnen gaan en dat we samen het verschil maken.

Zeereservaten: De beste bescherming

Momenteel is slechts 1,5% van de Noordelijke IJszee beschermd. Dat is veel te weinig. Greenpeace strijdt internationaal voor het instellen van grootschalige Arctische zeereservaten. Binnen deze reservaten worden boren naar olie en gas, diepzeemijnbouw en industriële visserij aan banden gelegd, zodat de natuur zich kan herstellen en weerbaar blijft tegen klimaatverandering.

Wil je weten hoe Greenpeace zich via beleid, onderzoek en acties inzet voor deze reservaten? Bekijk dit artikel over hoe we de Noordpool beschermen.

Help mee

Greenpeace accepteert geen geld van overheden of bedrijven. Daardoor zijn we 100% onafhankelijk, maar hebben we jou nodig om actie te kunnen voeren.