Rapor: Bebek gıdası ambalajlarında binlerce mikroplastik tespit edildi

Greenpeace’in “Küçük Plastikler, Büyük Sorun: Bebek Gıdası Plastik Poşetlerinin Gizli Riskleri”(Tiny Plastics, Big Problem: The Hidden Risks of Plastic Pouches for Baby Food), başlıklı raporu sıkılarak yenilen tipteki plastik ambalajlarda satılan bebek gıdalarında paket başına binlerce mikroplastik parçacığı bulunduğunu ortaya koyuyor.

Rapor, 2025 yılında Greenpeace Uluslararası adına, ABD’de üretilmiş ve Avrupa merkezli bir çevrim içi perakendeciden temin edilmiş ürünler üzerinde bağımsız araştırma kuruluşu olan SINTEF Ocean tarafından yürütülen testlere dayanıyor. Bulgulara göre Danone Happy Baby Organics ve Nestlé Gerber markalı plastik ağızlıklı poşetlerdeki bebek gıdalarında her gram gıda başına onlarca mikroplastik parçacığı tespit edildi. Tek bir poşetteki toplam parçacık sayısı ise 11.000’i aşıyor.

Raporda öne çıkan bulgular şöyle:

• Bir poşette 11.000’den fazla mikroplastik parçacığı bulunabiliyor. Testler, Danone Happy Baby Organics meyve pürelerinde gram başına ortalama 99’a kadar, Nestlé Gerber yoğurt pürelerinde ise gram başına 54’e kadar mikroplastik parçacığı saptadı. Danone ürünlerinde tek bir poşetteki toplam parçacık sayısı 11.000’i, Nestlé ürünlerinde ise 5.000’i aşıyor.
• Mikroplastikler doğrudan ambalajdan geçiyor olabilir. Testler, bebek gıdasında bulunan bazı mikroplastikler ile ambalajın iç kaplamasında kullanılan polietilen arasında doğrudan bir bağlantı olduğuna işaret ediyor. Bağımsız araştırmalar, plastik bir kabın yalnızca 3 dakika mikrodalgada ısıtılmasıyla yaklaşık 4 milyon mikroplastik parçacığının gıdaya geçebildiğini gösteriyor.
• Bebekler daha savunmasız. Vücutları ve organları henüz gelişim aşamasında olan bebekler için plastik parçacıklarına ve kimyasallara maruziyetin etkileri, yetişkinlere kıyasla çok daha ağır. Araştırmacılar, bebek gıdası ambalajlarından gıdaya geçen onlarca kimyasal tespit etti; bunların birçoğu potansiyel olarak toksik, içeriğe bilinçli şekilde eklenmemiş maddeler. Nestlé Gerber ürünlerinde bu kimyasallara ek olarak insan sağlığına zararlı olabilecek başka bir madde de saptandı. Endokrin bozucu kimyasallara bebeklik döneminde düşük doz maruziyetin bile üreme sistemi, büyüme ve metabolizma üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği biliniyor.
• Piyasa hızla büyüyor. Esnek plastik ağızlıklı poşetler, 2025 itibarıyla bebek gıdası ambalajları arasında hacim bazında küresel pazarın yüzde 37,15’ini oluşturuyor. 2031’e kadar yıllık yüzde 8,18 büyüme oranıyla bu payın artması bekleniyor.

Plastik ambalajlar son yıllarda hızla normalleştirdiğimiz gıda paketleri haline geldi. Ancak bu yaygınlaşma gezegeni ve bizlerin sağlığını tehlikeye atan ciddi riskler taşıyor. Bu araştırma bunu somut rakamlarla ortaya koyuyor. Bağımsız testler, bebek gıdası poşetlerinde paket başına 11.000’i aşan mikroplastik parçacığı tespit etti, üstelik bu parçacıkların bir bölümü doğrudan ambalaj malzemesinden gıdaya geçiyor. İnceleme yalnızca iki markayı kapsıyor olsa da bulgular, bu tür ambalaj kullanan diğer tüm markaları da etkileyecek nitelikte. Dolayısıyla plastikle temas eden ürün satan her marka, tüketicileri mikroplastiklere ve plastik kimyasallarına maruz bırakmadığını bağımsız testlerle kanıtlama sorumluluğunu üstlenmeli. Bu konuda hükümetlerin de ihtiyatlı davranarak halk sağlığını koruma amaçlı önlemler alması ve bağlayıcı yasal düzenlemeler yapması şart. Zira belirsizlik, güvenlik anlamına gelmiyor. Bu bulgular ortadayken şirketlerin daha kapsamlı incelemeler yürütmesi ve sonuçlarını kamuoyuyla paylaşması gerek. 

Plastikler üretildikleri andan itibaren tüm yaşam döngüleri boyunca gezegene ve bize zarar veriyor ve bunu engellemek zorundayız. Bunun için de önümüzde güçlü bir fırsat var: Birleşmiş Milletler Küresel Plastik Anlaşması. Hükümetlerin ilerici davranması ve plastik üretimini sınırlayan, gezegenin ve bizlerin sağlığı için zararlı ambalajları ve kimyasalları ortadan kaldıran bağlayıcı taahhütlerin bu anlaşmaya dahil edilmesi gerekiyor. Plastiksiz Gelecek kampanyamızla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın plastik üretimini sınırlayan güçlü bir anlaşmayı desteklemesini talep ediyoruz.

Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan