Bezpieczeństwo

Wydaje się, że władze na świecie cierpią na zbiorową amnezję, która zatacza coraz szersze kręgi. Dziś prawda o energii atomowej jest taka sama jak w XX wieku – jest to niebezpieczna technologia. Przemysł atomowy udowodnił wielokrotnie, że bezpieczeństwo i energia atomowa z zasady nie idą w parze.  

Bezpieczne reaktory to fikcja. Awaria może nastąpić w każdym reaktorze atomowym, powodując uwolnienie do środowiska ogromnych ilości szkodliwego promieniowania. Nawet podczas normalnej pracy reaktorów, nieustannie wydalane są substancje radioaktywne. Polityka utajniania wszystkiego, co wiązało się z produkcją bomby atomowej, została przeniesiona po II wojnie światowej na grunt cywilnych projektów związanych z wykorzystaniem energii atomowej i obowiązuje do dzisiaj.    

Poważne awarie zdarzały się w przemyśle atomowym na długo przed katastrofą w Czarnobylu w 1986 roku. Dwadzieścia lat później wciąż na porządku dziennym są awarie, wypadki i sytuacje stwarzające poważne zagrożenie.

Starzenie się reaktorów, w szczególności zbyt długie użytkowanie tych samych materiałów i dużych komponentów, stanowi powszechny problem w przemyśle atomowym na całym świecie. Jednocześnie operatorzy reaktorów starają się zmniejszać koszty w związku z rosnącą konkurencją na rynku energetycznym oraz w celu zadowolenia akcjonariuszy.

Oto kilka przykładów awarii świadczących o tym, że katastrofa atomowa zawsze może się zdarzyć:

• Najpoważniejszy wypadek w Japonii, kraju będącym jednym z największych producentów energii atomowej, miał miejsce w roku 1999 w zakładzie przetwarzania paliwa atomowego Tokaimura. Śmiertelnemu napromieniowaniu uległo wówczas dwóch pracowników zakładu, a silnemu napromieniowaniu uległo ponad 600 osób, w tym pracowników sąsiadujących firm. Rok później wyszło na jaw, że istotne dane dotyczące bezpieczeństwa oraz raporty z inspekcji dziesiątek reaktorów były fałszowane w celu uniknięcia kosztownych napraw i długich przestojów;  
  
• Pomimo zapewnień, że przemysł atomowy i rząd przyjęły wyższe standardy bezpieczeństwa, w 2004 roku wypadek w japońskiej elektrowni atomowej Mihama spowodował śmierć pięciu pracowników i zranienie sześciu innych. W 2006 roku sąd okręgowy zarządził zamknięcie reaktora, ponieważ nie przetrzymałby on potężnych trzęsień ziemi. Wszystkie reaktory w Japonii są usytuowane na jednym z najaktywniejszych na świecie uskoków tektonicznych;
• W 2002 roku Stany Zjednoczone, dysponujące największą na świecie siecią elektrowni atomowych, cudem uniknęły katastrofy reaktora w obiekcie David-Besse. Okazało się bowiem, że korozja dotarła w nim już prawie do stabilizatora ciśnienia, co mogło skończyć się całkowitym stopieniem rdzenia reaktora. Dziesięć lat wcześniej Greenpeace złożył skargę do władz amerykańskich, ostrzegając przed niebezpieczeństwem korozji we wszystkich amerykańskich elektrowniach atomowych. Ostrzeżenie zignorowano. Po tym odkryciu reaktor zamknięto na dwa lata (koszt 600 mln USD), a następnie uruchomiono, wydając mu licencję do 2017 roku; 
• Francuska Agencja Bezpieczeństwa Jądrowego musiała uruchomić centrum kryzysowe w grudniu 2003 roku w związku z ulewnymi deszczami, jakie spadły w dolnym biegu rzeki Rodan. Po wprowadzeniu stanu wyjątkowego zamknięto dwa reaktory (Cruas-3 i -4) ze względu na szkody spowodowane przez powódź;
• W 2000 roku w Wielkiej Brytanii, w zakładzie przerobu paliwa jądrowego Sellafield eksperci rządowi wykryli poważne zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa. Nastąpiło to dopiero po publicznym ujawnieniu zaniedbań z zakresu kontroli jakości i standardów bezpieczeństwa w najnowszym obiekcie Sellafield MOX Plant. Rząd Irlandii podjął kroki prawne przeciwko Wielkiej Brytanii przed Międzynarodowym Trybunałem ONZ w Hamburgu w kwestii bezpieczeństwa atomowego w Sellafield.  
  

Dowiedz się więcej o wypadkach w elektrowniach atomowych. Pobierz kalendarz z rocznicą wypadku na każdy dzień roku (po angielsku).