Volgens het RIVM hebben de meeste Nederlanders inmiddels meer PFAS in hun bloed dan de veilige gezondheidskundige grenswaarde voorschrijft. Wat zijn nou eigenlijk precies de risico’s?

In het kort

Wat is PFAS?

PFAS staat voor: per- en polyfluoralkylstoffen. Het is een verzamelnaam voor een groep van duizenden chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt en die nauwelijks afbreken in het milieu en in ons lichaam. PFAS is giftig en vormt een steeds grotere bedreiging voor onze gezondheid.

Steun een national PFAS verbod

Samen met jou eisen we dat de regering direct effectieve maatregelen neemt en PFAS-stoffen definitief verbiedt in Nederland. Stop de vergiftiging van de Nederlandse bevolking en onze natuur.

Teken een petitie

Word je ziek van PFAS?

Blootstelling aan PFAS leidt meestal niet tot acute klachten op de korte termijn. Maar het probleem is dat we er voor lange tijd aan worden blootgesteld, op allerlei manieren: vooral via ons eten en drinkwater, maar ook via kleding en de lucht. En dit gif kan niet afbreken. Daardoor hoopt het zich op in het milieu en in ons lijf. Die langdurige blootstelling brengt wél ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee, die blijven toenemen als PFAS niet verboden wordt. 

Studio and macro stock shots of PFAS “forever chemicals” which are widely used in water-repellent textiles such as outdoor jackets and everyday products. These substances do not break down and accumulate in the environment and human bodies, posing long-term health and environmental risks.

Wat zijn de gevolgen voor volwassenen en kinderen?

Wetenschappelijke instituten zoals het RIVM en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) benadrukken dat PFAS onder meer het immuunsysteem aantast. Een verzwakt immuunsysteem betekent dat de natuurlijke afweer tegen ziekteverwekkers minder goed werkt en dat het lichaam minder effectief reageert op vaccinaties. 

Daarnaast bleek uit onderzoek dat kinderen bij twee keer zoveel PFAS in hun bloed tot wel 50% minder antistoffen aanmaken na een vaccinatie. Vaccinaties die niet meer goed werken is ronduit alarmerend.

Hoe schadelijk is PFAS?

Hoe schadelijk het precies is, is lastig te bewijzen. Dat is niet gek: het is nou eenmaal extreem lastig om een direct causaal verband vast te stellen tussen blootstelling aan schadelijke stoffen en de kans op ziekte en overlijden. Er is namelijk geen gesloten experiment mogelijk voor langdurige blootstelling bij mensen. 

Waarom is onderzoek naar de schadelijke gevolgen zo lastig?

Een groot probleem is dat er zoveel PFAS-soorten bestaan, dat die lang niet allemaal te onderzoeken zijn op gezondheidseffecten. Dus is het onderzoek naar de schadelijke effecten nog maar beperkt. Als één specifieke soort verboden wordt, heeft de chemische industrie alweer een nieuwe variant op de plank liggen die net zo schadelijk is, maar nog niet of nauwelijks onderzocht. 

Greenpeace Netherlands files an enforcement request against chemical company Chemours over illegal PFAS discharges. PFAS is accumulating in the environment and public health, found in everything from eggs to breast milk. Because the company is now attempting to legalize the toxic substance TFA through new permits and the government fails to intervene, Greenpeace is taking action with the environmental authority and the courts. By conducting its own measurements in water, air, and soil, the environmental organization aims to permanently stop further pollution alongside local residents and lawyer Benedicte Ficq.
© Marten van Dijl / Greenpeace

Ook jij bent onderdeel van een chemisch experiment! 

Door gebrek aan een direct causaal verband zijn mensen ongevraagd deel van een chemisch experiment, waarbij ze langdurig in aanraking komen met een cocktail van giftige stoffen. Vervolgens wordt er publiek geld gebruikt om uit te zoeken hoe erg dat is. Dat is de omgekeerde wereld. Hoe schadelijk deze stoffen zijn moet niet achteraf worden getest op ons als proefkonijnen. De chemische industrie zou eerst moeten aantonen dat een stof niet schadelijk is, voordat ze produceren en voor altijd dumpen in onze natuur, onze boodschappen, onze lichamen en dat van (huis)dieren. 

Welke ziekten worden veroorzaakt door PFAS?

Hoewel direct bewijs niet mogelijk is, is het inmiddels overduidelijk dat PFAS schadelijk is. Wetenschappelijke onderzoeken en het RIVM brengen het wel degelijk in verband met een aantal aandoeningen. Dat geldt bijvoorbeeld voor negatieve effecten op:

  • het immuunsysteem
  • de lever
  • de nieren
  • het cholesterol (gaat omhoog)

Ook wordt het in verband gebracht met sommige vormen van kanker.

Het effect op het immuunsysteem, de lever, cholesterol en voortplanting

PFASKaartnederland.nl geeft een handig overzicht van onderzoek naar het effect van deze ‘forever chemicals’ op onze gezondheid:

OrgaansysteemEffectBewijskracht
ImmuunsysteemVerminderde vaccinatieresponsSterk (kritiek effect EFSA)
Lever Verhoogde leverenzymen (ALT, GGT)Sterk
Cholesterol Verhoogd LDL en totaal cholesterolSterk
Schildklier Verstoorde TSH-waardenMatig
Voortplanting Lager geboortegewichtMatig tot sterk
Kanker (nier, testis) Verhoogd risico bij hoge PFOA-blootstellingSterk (PFOA, IARC groep 1)
Hormoonhuishouding Verstoring oestrogeen-balansBeperkt

Verband met ontstaan van kanker

PFAS wordt in verband gebracht met het ontstaan van kanker. Wetenschappelijke studies en onderzoeken tonen aan dat de stapeling van deze stoffen in menselijke organen het risico op specifieke vormen van kanker vergroot. De stoffen worden gelinkt aan nierkanker en testiskanker.

PFAS have been found in beers produced by Heineken, Hertog Jan, Bavaria, Amstel and Grolsch. This is according to a random sample survey commissioned by Greenpeace Netherlands. The substance in question is trifluoroacetic acid (TFA), the smallest type of PFAS. Greenpeace emphasises that the brewers and the food sector are bearing the brunt of this contamination.

The chemical industry is still being allowed to produce, use and discharge PFAS. As long as this remains the case, it will be an impossible task for food companies to keep their products free from chemical contamination.

De enige oplossing: een verbod

De bewijzen liggen er. Het wordt steeds duidelijker hoe verwoestend deze on-afbreekbare, giftige stoffen zijn. Voor het milieu, dieren en mensen. Toch blijft de chemische industrie ze maken en lozen, met toestemming van de overheid. Dit moet stoppen. Een andere oplossing is er niet, want de rondzwevende deeltjes opruimen is onmogelijk. Daarom pleiten wij voor een algeheel verbod.

Wij eisen een verbod. Help je mee?

De overheid moet aan de kant van de slachtoffers gaan staan en nu kiezen voor onze gezondheid in plaats van de winst van grote vervuilers. Help ook mee, laat je stem horen en eis met ons een PFAS-verbod.

Steun een national PFAS verbod

Samen met jou eisen we dat de regering direct effectieve maatregelen neemt en PFAS-stoffen definitief verbiedt in Nederland. Stop de vergiftiging van de Nederlandse bevolking en onze natuur.

Teken een petitie