Lato: warzywa i owoce sezonowe
Lato to najwspanialszy czas w polskim kalendarzu kulinarnym – eksplozja smaków, kolorów i aromatów. Pod względem dostępności lokalnych produktów jest to okres obfitości – warzywa korzeniowe ustępują miejsca soczystym owocom zbieranym prosto z krzaków i drzew, są już szeroko dostępne świeże, gruntowe pomidory, ogórki, sałaty.
Lato to też spora rotacja darów natury – od czerwcowego festiwalu truskawek i szparagów, przez lipcowe bogactwo owoców jagodowych i bobu, aż po sierpniowy szczyt pomidorowy, kiedy to gruntowe warzywa psiankowate (takie jak papryka czy bakłażany) osiągają pełnię słodyczy. Bliskość lokalnych upraw sprawia, że trafiające na stragany produkty nie potrzebują długiego transportu ani sztucznego przyspieszania dojrzewania, dzięki czemu mają mnóstwo witamin, wspaniały smak oraz wyjątkowo przystępne ceny.
Polska jest dużym krajem, zatem istnieją różnice między tym, co i dokładnie kiedy można produkować na południu i północy. Nasze zestawienie jest więc próbą uśrednienia – niektóre produkty mogą być szybciej lub dłużej dostępne na Dolnym Śląsku i w Małopolsce niż np. na Podlasiu czy na Mazurach.
Co możesz znaleźć na lokalnym bazarku czy ryneczku w lecie?
CZERWIEC:
- Początek sezonu: maliny, borówki amerykańskie, pierwsze boby, kurki (grzyby).
- Szczyt sezonu:
- Owoce: truskawki (królowe czerwca!), czereśnie, jagody leśne, poziomki.
- Warzywa: szparagi (szczególnie pierwsza połowa miesiąca), rzodkiewka, botwinka, rabarbar, szczaw, młoda kapusta, młode ziemniaki, kalafior, brokuł, groszek cukrowy, sałaty, szczypiorek
- Kończy się sezon na: szparagi (końcówka czerwca to ich definitywny koniec), czosnek niedźwiedzi, botwinę
LIPIEC
- Początek sezonu: jeżyny, śliwki (wczesne odmiany), kukurydza, pierwsze wczesne jabłka (papierówki).
- Szczyt sezonu:
- Owoce: maliny, czereśnie, wiśnie, czarna i czerwona porzeczka, agrest, jagody, borówki amerykańskie, morele.
- Warzywa: bób, fasolka szparagowa, młoda marchewka, ogórki (idealne na małosolne), młode buraki, cukinia, patisony, bób, kalafior, brokuł, groszek zielony, bób, pierwsze pomidory gruntowe.
- Kończy się sezon na: truskawki (odmiany tradycyjne, choć bywają też te późne), rabarbar, czereśnie (w drugiej połowie miesiąca).
SIERPIEŃ
- Początek sezonu: dynia, jarmuż, pierwsze orzechy laskowe i włoskie, żurawina, jesienne odmiany jabłek i gruszek.
- Szczyt sezonu:
- Owoce: śliwki (węgierki i inne), maliny (odmiany jesienne), jeżyny, borówki amerykańskie, wczesne jabłka i gruszki, brzoskwinie, nektarynki.
- Warzywa: pomidory gruntowe (teraz są najsmaczniejsze i najtańsze!), papryka, buraki, cukinia, bakłażan, kukurydza, fasolka szparagowa, ogórki gruntowe.
- Kończy się sezon na: czereśnie, bób, wiśnie, jagody leśne, porzeczki i agrest.
Letnie przepisy
Poniżej znajdziesz kilka letnich, sezonowych przepisów na dania, które pochodzą z naszej Rewolucyjnej książki kucharskiej. Jeśli Ci się spodobają, możesz zdobyć swoją książkę o tutaj.
Krem z buraków z rabarbarem
Czas: 1 godz. + 2 godz. studzenia
Liczba porcji: 3-4
Autorka: Izabela Kawecka
Buraki są fantastyczne pod każdą postacią, a w lecie doskonale sprawdzą się w formie orzeźwiającego chłodnika. Polecamy eksperymentowanie z dodatkami, np. czereśniami, wanilią, imbirem, itp. Tutaj przedstawiamy wersję zakwaszaną rabarbarem, ale jeśli nie masz akurat do niego dostępu, śmiało możesz go zastąpić dwiema łyżkami soku z cytryny.
Zupa smakuje wyśmienicie również jesienią i zimą w wersji na ciepło.
Składniki:
4 łyżki oliwy
1 duża czerwona cebula
4 ząbki czosnku
500 g buraków
750 ml delikatnego bulionu
120 g rabarbaru
sól i pieprz do smaku
Sposób przygotowania:
- Przygotuj warzywa: cebulę pokrój w kostkę, a rabarbar w grube plastry. Posiekaj czosnek, a buraki obierz i pokrój na spore kawałki.
- Rozgrzej oliwę na średnim ogniu i wrzuć do niej cebulę i czosnek. Gdy cebula się zeszkli, zmniejsz ogień i smaż jeszcze około 3 minuty, mieszając, by nie dopuścić do przypalenia się czosnku.
- Dodaj buraki i smaż przez kolejne kilka minut.
- Zalej warzywa bulionem i doprowadź do wrzenia. Zmniejsz ogień i gotuj przez około 15 minut.
- Dodaj rabarbar i gotuj na niewielkim ogniu przez 10 minut.
- Gdy rabarbar będzie miękki, zdejmij zupę z ognia, poczekaj aż wystygnie i zblenduj na gładki krem.
- Wstaw do lodówki na minimum 2 godziny do porządnego schłodzenia.
Letnia sałatka owocowa
Przygotowanie: 15 min
Liczba porcji: 2
Autorka: Monika Kołodziej
Ta sałatka to pomysł na szybką, letnią przekąskę, gdy w najlepsze trwa sezon truskawkowy i arbuzowy!
Połączenie słodyczy truskawek z ostrością rukoli i kwaśną nutą octu balsamicznego sprawdzi się doskonale w upalne dni, gdy większość z nas szuka dań lekkich i orzeźwiających.
Składniki:
2 spore garście rukoli
4 plastry arbuza
12 truskawek
1/2 szklanki grubo siekanego szczypioru
2 łyżki oliwy
4 łyżki octu balsamicznego
kilka orzechów włoskich
sól i świeżo zmielony pieprz do smaku
Sposób przygotowania:
- Owoce, rukolę i szczypior umyj i wysusz.
- Arbuza pokrój w kostkę, truskawki przekrój na połówki lub ćwiartki.
- Orzechy lekko rozdrobnij i upraż na suchej patelni, nie dopuszczając do przypalenia (zrobią się gorzkie!).
- Na talerzu rozłóż rukolę, ułóż na niej arbuza i truskawki. Posyp orzechami i szczypiorem.
- Dopraw solą i pieprzem i polej całość oliwą z octem balsamicznym.
Spring rollsy z gruszką i sosem śliwkowym
Przygotowanie: 30 min
Liczba porcji: 6 spring rollsów
Autor: Stefan Zgódka
Spring rollsy to świetna, chrupiąca przekąska, nie tylko pełna witamin, ale będąca też doskonałym źródłem białka (tofu!).
Często wykorzystuje się do nich mango lub awokado – my, szukając lokalnego zamiennika, odkryliśmy, że fantastycznie sprawdzi się gruszka – byle soczysta i mocno dojrzała. Spring rollsy można podawać z najróżniejszymi sosami do maczania – polecamy sos śliwkowy lub na bazie masła orzechowego z limonką i chili.
Składniki:
Na rollsy:
6 arkuszy papieru ryżowego
1 gruszka
2 marchewki
1 duży ogórek
1/2 małej główki czerwonej kapusty
szczypior
pęczek kolendry lub pietruszki
3 łyżki sosu sojowego
1 łyżeczka soku z cytryny
1 łyżeczka cukru
1 kostka naturalnego tofu
2-3 szczypty wędzonej papryki
2-3 szczypty słodkiej papryki
2 szczypty granulowanego czosnku
sól i pieprz do smaku
olej do smażenia
sezam do posypania
Na sos śliwkowy:
150 g powideł śliwkowych
2 łyżeczki masła orzechowego
2 łyżki sosu sojowego ciemnego
1 ząbek czosnku
1/2 łyżki pasty chili lub chili w proszku
pęczek kolendry
1 łyżka soku z limonki
sól i pieprz do smaku
woda (opcjonalnie)
Sposób przygotowania:
- Tofu pokrój wzdłuż na cienkie paski i posyp papryką i czosnkiem.
- Rozgrzej na patelni olej i podsmaż tofu, aż się lekko zrumieni. Po usmażeniu odsącz ręcznikiem papierowym nadmiar tłuszczu i odłóż tofu do ostygnięcia.
- Marchewkę i gruszkę obierz i pokrój w cienkie, długie słupki, ogórka pokrój w słupki bez obierania ze skórki.
- W misce wymieszaj sos sojowy, sok z cytryny i cukier. Wrzuć do tak przyrządzonej marynaty marchewkę i odstaw na kilka minut.
- W tym czasie przygotuj sos śliwkowy, blendując wszystkie składniki na gładką masę. Jeśli sos będzie zbyt gęsty, dodaj odrobinę wody.
- Arkusz papieru ryżowego zamocz na kilka sekund w letniej wodzie, aż stanie się półprzezroczysty. Połóż go na wilgotnej desce lub blacie. Na środku ułóż w poprzek warzywa, gruszkę i tofu, dodaj natkę kolendry lub pietruszki i szczypiorek. Zawiń podobnie jak krokiety, uważając, aby nie przerwać papieru ryżowego.
- Zawinięte spring rollsy najlepiej zjeść od razu – posypane sezamem, maczane w sosie.
Zamów swoją Rewolucyjną książkę kucharską Greenpeace!
Jeśli spodobały Ci się nasze przepisy, więcej propozycji dań na cały rok, ale z sezonowych i głównie lokalnych produktów znajdziesz w naszej Rewolucyjnej książce kucharskiej!
Poza przepisami pełna jest ciekawych rozmów o tym, jak sprawić. by Polska była fajnym miejscem dla ludzi i przyrody.