“Bu fırsatı kaçırmayın”: COP Ön Toplantısı, Pasifik bölgesinin önceliklerini desteklemeli ve iklim krizinin aciliyetine yanıt vermeli

Bu hafta 50’den fazla ülkenin dünya liderleri ve temsilcileri COP31 Ön Toplantısı için Pasifik’te. 5-8 Ekim tarihleri arasında Fiji’nin Nadi kentinde düzenlenen toplantıda liderler oturumu 5 ve 6 Ekim tarihlerinde Tuvalu’da gerçekleştiriliyor. Pre-COP toplantısı, Avustralya Başbakanı Albanese hükümetinin başa geçmesinde bu yana verdiği 37 fosil yakıt ruhsatına ek olarak yeni kömür madenini daha onaylamasından sadece birkaç gün sonra gerçekleşiyor. Bu onay, Avustralya’nın “çelişkili söylemleri” olarak algılanan tutumu nedeniyle Pasifik liderlerini ve sivil toplumu öfkelendirdi ve müzakerelerin başlangıcına gölge düşürdü.

Bu toplantı Antalya’dan önceki son büyük bakanlar toplantısı. Pasifik’ten gelen mesaj açık. Türkiye, bu mesajı dinlediğini göstermek istiyorsa, Avustralyalı muhataplarıyla işbirliği yaparak fosil yakıtlardan adil bir geçişi hızlandırmalı ve iklim ve enerji krizinin aciliyetine yanıt vermeli.

Toplantılara, COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre, Şehirleşme ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum başkanlık ediyor. 5 Ekim’de Fiji’de düzenlenen bir paydaş toplantısında COP31 Eylem Gündemi’ni sunan Kurum, COP31’i yine “uygulama COP’u” olarak nitelendirdi ve Başkanlık’ın Tuvalu, Fiji ve Pasifik’in sesini dinlediğini belirtti.

Nadi’den konuşan Greenpeace Avustralya Pasifik Bölge Direktörü Shiva Gounden şunları söyledi:

“Bu hafta, Pre-COP’un neden bu kadar önemli olduğuna odaklanmalıyız. Avustralya’nın iklim değişikliği konusundaki ikiyüzlü söylemlerinden bıkan Pasifik liderlerini ve topluluklarını dinlemeli ve en büyük kirleticilerin, karşı karşıya olduğumuz krizin aciliyeti ve ölçeğine uygun adımlar atmasını sağlamalıyız.

“Her kasırga, her fırtına, biriken emisyonların ölümcül gücüyle esiyor ve bizi bekleyenlerin bir uyarısı niteliğinde. Pasifik, büyük kirleticiler ve fosil yakıt şirketleri için kurban edilen bir bölge haline gelmemelidir.”

“1,5 °C, bilimsel, ahlaki ve hukuki ısınma sınırı olmaya devam ediyor. Pasifik’in öncülüğünde alınan dönüm noktası niteliğindeki Uluslararası Adalet Divanı Tavsiye Kararı kararı açık: Fosil yakıtların bu şekilde ilerlemeye devam etmesi ve ısınmayı 1,5 °C ile sınırlama çabalarına uymamak, uluslararası hukuki yükümlülüklerimizin ihlali anlamına geliyor. Topluluklarımız, kültürlerimiz ve varlığımızın kendisi risk altında.”

“Avustralya, Pasifik bölgesi ile birlikte COP31 görüşmelerine eş başkanlık etmeye hazırlanırken, fosil yakıtların boğucu etkilerini sona erdirmek için boş vaatleri somut eyleme dönüştürmek üzere çok daha fazlasını yapmalı.”

Greenpeace Türkiye’den İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay şunları söyledi:

“Bakan Kurum, COP31’in bir ‘uygulama COP’u’ olması gerektiğini her fırsatta ifade ediyor ve toplantıda Türkiye’nin Pasifik’in sesini duyduğunu da belirtti. Ancak iklim değişikliği ile mücadele için yükselen bu sesleri duymak sadece ilk adım. Türkiye, Antalya’ya giden süreçte gerçek bir iklim liderliği sergilemek istiyorsa, Bakan Kurum bu sözleri hem yurtiçinde hem uluslararası arenada somut eyleme dönüştürmeli.

“350.org tarafından yayınlanan “Kömür Ortakları” raporu iki ülkenin kömürde uzun zamandır devam eden kirli ortaklığı açıkça ortaya koyuyor. Rapora göre iki ülke arasındaki kömür ticareti Paris Anlaşması’nın imzalandığı 2015’ten bu yana 75 milyon tondan fazla CO₂ salımına neden oldu. Üstelik Türkiye ve Avustralya, gelişmiş ülkeler arasında hâlâ kömürden çıkış için resmi bir tarih açıklamayan ülkeler arasında yer alıyor. Bir uygulama COP’undan bahsediyorsak, uygulama ile iki ülkede kömür, petrol ve gazın sürekli genişlemesi arasında çelişkiyi görmeliyiz. Türkiye ve Avustralya, örnek teşkil etmek için birlikte çalışmalı: yeni fosil yakıt projelerine verilen onaylar durdurmalı, adil bir geçişi hızlandırmalı ve bu krizin ön saflarında mücadele edenler için anlamlı iklim finansmanı sağlamalıdır.” 

“Türkiye için ise bu Afşin-Elbistan ve Çanakkale’deki yeni kömürlü termik santral projelerinin derhal iptal edilmesi, kömürden kademeli olarak adil bir çıkış için tarih verilmesi anlamına geliyor.”