Voor de zomer presenteerde minister Jaimi van Essen (LVVN) een langverwacht pakket maatregelen om de stikstofcrisis het hoofd te bieden. Na jaren stilstand is dit wat ons betreft een stap in de goede richting. Tegelijkertijd is het pappen en nathouden: deze plannen doen nog lang niet genoeg om onze kwetsbare natuur echt te beschermen en de broodnodige overstap naar een eerlijk, ecologisch landbouwsysteem te garanderen. Een systeem dat we keihard nodig hebben voor het klimaat, onze natuur én de toekomst van ons voedsel.
De reactie uit de hoek van de grote agro-industrie liet niet lang op zich wachten. Lobbyorganisaties zoals Vee&Logistiek en Agractie, gesteund door partijen als de BBB, trokken direct aan de alarmbel. Farmers Defence Force kondigde direct nieuwe protesten aan. Als we hun angstaanjagende spookverhalen moeten geloven, brengen de stikstofplannen onze voedselzekerheid acuut in gevaar. Gaan we straks allemaal met een lege maag naar bed?
Maar welke sprookjes over voedselzekerheid verkoopt de agro-lobby ons eigenlijk? En hoe houden deze mythes een ongezond systeem in stand? De komende weken ontkrachten we de grootste lobby fabels. Vandaag trappen we af met Mythe 1: De grote agro-industrie is essentieel voor onze voedselzekerheid.
Een fragiel systeem
De agro-lobby beweert dat we de intensieve veehouderij nodig hebben om te kunnen eten. De wetenschap laat echter het tegenovergestelde zien: ons huidige systeem maakt ons juist extreem afhankelijk van het buitenland.
Onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) legt die realiteit pijnlijk bloot: Onze landbouw legt namelijk niet alleen beslag op een duizelingwekkende 1,6 miljoen hectare grond in Nederland (Dat is bijna de helft van al het landoppervlak van Nederland), maar ook in het buitenland gebruiken we maar liefst 4,7 miljoen hectare, voornamelijk voor de teelt van veevoer zoals soja. Dat is bijna drie keer de totale oppervlakte aan landbouwgrond die we in heel Nederland hebben!
Zodra er een internationale crisis uitbreekt of handelsroutes vastlopen (zoals nu in de Straat van Hormuz), wankelt dit kaartenhuis. Onze zogenaamde ‘voedselzekerheid’ is dus in werkelijkheid een fragiel importmodel. Door te kiezen voor een kleinere veestapel, maken we onszelf onafhankelijk. We hebben die massale import dan niet meer nodig en kunnen onze eigen landbouwgrond gebruiken om lokaal voedsel voor mensen te verbouwen. Minder dieren houden maakt ons dus juist veiliger en zelfvoorzienend.
Krimp = voedselzekerheid
Daarnaast waarschuwt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) dat de intensieve landbouw onze vitale bodem- en waterkwaliteit ernstig bedreigt. Tel daar de extreme droogte en hoosbuien door klimaatverandering bij op, en je ziet de echte bedreigingen voor onze voedselvoorziening. Een gezonde bodem is de basis van alles wat groeit. De intensieve landbouwindustrie verkleinen is dus geen bedreiging, maar juist een noodzakelijk redmiddel voor onze voedselzekerheid.
Ook het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is glashelder in het rapport Welke veestapel past in Nederland. Zij schrijven: “Een kleinere veestapel gaat zeker niet ten koste van voedselzekerheid in Nederland, aangezien de zelfvoorzieningsgraad voor vlees, zuivel en eieren 200 tot 300 procent is.” Kortom: we produceren twee tot drie keer zoveel vlees en zuivel als we zelf opeten. Het overgrote deel is puur bestemd voor de export en de winsten van giganten in de agro-keten, terwijl onze natuur onherstelbaar beschadigd dreigt te raken.
Samen bouwen aan een eerlijk systeem
Het idee dat we de intensieve agro-industrie nodig hebben om honger te voorkomen, is dus een fabel. Een transitie naar ecologische landbouw met meer boeren, maar minder dieren maakt ons land niet hongerig, maar juist veerkrachtig. Het geeft ons schoner water, een gezonde, levende bodem en de ruimte om genoeg voedsel te verbouwen met respect voor de natuur en een eerlijke prijs voor de boer.
Laat je niet met een kluitje in het riet sturen. Samen kunnen we het echte verhaal vertellen. Kom je deze mythe ook weleens tegen in discussies met vrienden of familie? Deel dit artikel en help mee de feiten te verspreiden!