Een delegatie van inheemse leiders uit West-Papoea (Indonesië) is momenteel in Europa en komt binnenkort ook naar België. Het doel van hun bezoek is dringende aandacht én actie te vragen voor de grootschalige ontbossing die daar plaatsvindt en de grove schendingen van de mensenrechten die ermee gepaard gaan. Onze collega’s van Greenpeace Indonesië werkten mee aan een ophefmakende documentaire over dit thema. De film “Pesta Babi” veroorzaakt in Indonesië – en nu ook wereldwijd – grote verontwaardiging. Op 19 september wordt de film in Brussel vertoond en toegelicht door de activisten uit West-Papoea.
Duizelingwekkende culturele en biologische diversiteit
De regenwouden op het eiland Nieuw Guinea behoren tot de laatste relatief intacte wouden ter wereld. “West-Papoea” verwijst hier naar het westelijke deel van het eiland dat officieel bij Indonesië hoort, het andere deel b ij het land Papoea Nieuw Guinea. De bossen en moerassen in dit enorme gebied zijn ook belangrijk voor het klimaat want ze slaan gigantische hoeveelheden CO2 op. Deze wouden kennen een duizelingwekkende rijkdom aan biologische en culturele diversiteit. In Nieuw Guinea worden honderden verschillende talen gesproken door zeer diverse inheemse volkeren die voor hun levensonderhoud nog sterk afhankelijk zijn van hun natuurlijke leefomgeving.
Regenwouden en inheemse bevolking onder druk
Het Indonesische deel van Nieuw Guinea herbergt ongeveer 40 procent van het overgebleven regenwoud van de Indonesische archipel. In de afgelopen decennia is al veel regenwoud verdwenen en werden grote delen van het woud door de overheid in concessies gegeven voor commerciële houtkap en de aanleg van grootschalige palmolieplantages. De meeste van deze projecten startten zonder voorafgaande inspraak en toestemming van de lokale bevolking. Inheemse gemeenschappen worden vaak op een zeer brutale manier van hun eigen grondgebied verdreven om plaats te maken voor industriële landbouw.
Het grootste ontbossingsproject ter wereld
De situatie in West-Papoea is de afgelopen jaren veel erger geworden. De Indonesische overheid voert momenteel een reeks grootschalige ontbossingsprojecten uit voor de aanleg van 1,3 miljoen hectare rijstvelden, 560.000 hectare suikerriet (voor bio-ethanol), 400.000 hectare oliepalm (voor biodiesel) en 380.000 hectare voor commerciële veeteelt. Voor al deze nieuwe projecten samen, worden maar liefst 2,5 à 3 miljoen hectare tropische bossen en moerasgebieden bedreigd met totale vernietiging. Dat is een gebied dat bijna even groot is als de oppervlakte van België! De impact van zo’n grootschalige ontbossing is enorm: het dreigt cycli van droogte en overstromingen te veroorzaken en nog méér verlies van biodiversiteit en koolstofopslag. Inheemse gemeenschappen worden afgesneden van hun natuurlijke leefomgeving die voor hen van groot belang is voor hun cultuur en de toegang tot voedsel.
Militaire bescherming voor grootschalige ontbossing
De Indonesische overheid beschouwt deze projecten in West-Papoea als “Nationale Strategische Projecten” die de voedselzekerheid en de energievoorziening moeten veiligstellen. Om de uitvoering van het project te garanderen en het protest zoveel mogelijk de kop in te drukken, zijn er momenteel meer dan 50.000 militairen en meer dan 20.000 politieagenten in West-Papoea. Die groeiende militarisering leidt tot steeds meer sociale conflicten omdat de bevolking onder druk wordt gezet om hun gronden af te staan. Hun natuurlijke leefomgeving wordt voor hun eigen ogen vernietigd.
Een groep speciale rapporteurs van de Verenigde Naties waarschuwde de Indonesische overheid vorig jaar dat deze projecten leiden tot de schending van mensenrechten en dat “meer dan 50.000 inheemse mensen uit zo’n 40 verschillende dorpen die naast en in het projectgebied leven, direct negatieve impact zullen voelen van deze projecten.
De film “Pesta Babi” als aanklacht tegen kolonisering en landroof
Tot voor kort was er maar weinig aandacht voor de grootschalige ontbossing en de schending van de mensenrechten die door deze projecten wordt veroorzaakt. Daar kwam de voorbije maanden plots verandering in: de recente documentaire “Pesta Babi – colonialism in our time” maakt de situatie nu voor een wereldwijd publiek zichtbaar. De film presenteert een reeks pakkende portretten van mensen die zich moedig proberen te verzetten tegen de vernietiging van het woud in hun eigen leefomgeving.
De documentaire is het resultaat van een samenwerking tussen de – in Indonesië erg bekende – filmmakers Dandhy Laksono en Cypri Dale en Greenpeace Indonesië, het Legal Aid Institute, Jubi TV, Watchdoc, Expedisi Indonesia Baru en Yayasan Bentala Pusaka.
De Indonesische elite is kennelijk erg bang voor de reacties die de film teweeg kan brengen. De film documenteert namelijk heel concreet de betrokkenheid van prominente politici, zakenlui en mensen in het militair apparaat die allemaal zakelijke belangen hebben bij dit project. Veel vertoningen van de film in Indonesië werden verstoord. Door de intimidatie van het Indonesische leger werden sommige screenings zelfs afgelast. Maar deze pogingen tot censuur keerden als een boemerang terug in het gezicht van de overheid. De film “Pesta Babi” is inmiddels vrij te bekijken op youtube (met Engelse ondertiteling). Reeds meer dan 14 miljoen mensen hebben de film intussen gezien.
Steun van Greenpeace aan de inheemse bevolking van West-Papoea
Sinds de lancering van de film helpt Greenpeace Indonesië de inheemse bevolking onder meer met de organisatie van landelijke openbare discussies over deze projecten, educatieve campagnes en juridische ondersteuning. Om de natuur en de gemeenschappen in West-Papoea te beschermen eist Greenpeace dat de Indonesische overheid:
- de kap van het regenwoud voor grootschalige projecten onmiddellijk stopzet,
- de landrechten van inheemse volkeren officieel erkent en geen enkel project start zonder hun uitdrukkelijke en voorafgaandelijke toestemming,
- het leger terugtrekt uit de leefgebieden van de inheemse bevolking.
De titel van de film “Pesta Babi” betekent “varkensfeest”. Die titel heeft een dubbele betekenis: het verwijst enerzijds naar de traditie van Papoea-volkeren om ritueel varkens te slachten als onderdeel van een belangrijke ceremonie; anderzijds verwijst het ook naar de rijke indonesische elite die van de exploitatie van West-Papoea een echte “zwijnenboel” hebben gemaakt.
Op zaterdag 19 september wordt de film “Pesta Babi” vertoond in zaal Ten Weyngaert in Vorst, gevolgd door een nabespreking (in het Engels) door een delegatie van vijf activisten uit West-Papoea. Inschrijving is mogelijk via deze weblink.
