Het VN Oceaanverdrag treedt op 17 januari in werking. Daarmee start een nieuw tijdperk voor de bescherming van de volle zee. Na bijna twintig jaar diplomatieke onderhandelingen en wereldwijde druk vanuit de samenleving zijn de landen die het verdrag hebben geratificeerd nu juridisch verplicht om stappen te zetten richting echte bescherming van kwetsbare ecosystemen in internationale wateren. Greenpeace roept deze landen op om zo snel mogelijk zeereservaten te creëren, en schuift vijf prioritaire gebieden voor bescherming naar voren.
Het Oceaanverdrag bereikte in september vorig jaar zijn historische zestigste ratificatie, waardoor het nu – 120 dagen later – officieel in werking treedt. Momenteel hebben 81 landen het verdrag geratificeerd, waaronder België, en 145 landen het ondertekend.
“Vandaag vieren we het resultaat van twee decennia onvermoeibare inzet om de volle zee te beschermen, het leefgebied van honderdduizenden soorten en van cruciale ecosystemen”, zegt Ruth-Marie Henckes, campagneleider Oceaan bij Greenpeace België. “Op dit moment is minder dan 1% van de internationale wateren beschermd. Dat moet 30% worden tegen 2030. Onze boodschap aan overheden is duidelijk: werk snel aan de eerste zeereservaten en beperk de macht van bedrijven die de oceaan uitbuiten. Elke maand vertraging veroorzaakt extra schade aan het prachtige en kwetsbare leven in de oceaan.”
Het verdrag biedt een juridisch kader om grootschalige zeereservaten in internationale wateren te creëren, waar de oceaan wordt beschermd tegen onder meer vervuiling en industriële visvangst. Deze zeereservaten zullen bijdragen aan het tegengaan van de klimaatcrisis, het stoppen van biodiversiteitsverlies en het beschermen van voedselzekerheid voor miljarden mensen.
Op basis van voorstellen van wetenschappers roept Greenpeace op om vijf gebieden met voorrang aan te wijzen als beschermde zeereservaten. Deze gebieden herbergen een uitzonderlijke biodiversiteit, met vele zeldzame en bedreigde soorten. Tegelijk staan ze zwaar onder druk door industriële visserij, plasticvervuiling en de klimaatcrisis.
Meer info over deze gebieden, onder meer hun unieke kenmerken, bedreigingen en iconische soorten, vindt u in onze mediabriefing over de inwerkingtreding van het Oceaanverdrag.
Brussel kandidaat voor secretariaat Oceaanverdrag
België is kandidaat om het secretariaat van het Oceaanverdrag te huisvesten. In de promotiecampagne zet het vooral in op de bereikbaarheid van Brussel, en de rol van onze hoofdstad als diplomatieke hub. Maar inhoudelijk staat België zwak omdat het nog steeds diepzeemijnbouw sponsort, een industrie die ernstige risico’s inhoudt voor de oceaan. Daarom steunen landen zoals Frankrijk de kandidatuur van Chili, dat wel pleit voor een verbod op diepzeemijnbouw.
“België profileert zich op het internationale toneel graag als oceaanleider, maar moet die beloftes nog waarmaken”, zegt Ruth-Marie Henckes. “Zeker nu België het secretariaat van het Oceaanverdrag naar Brussel wil halen, verwachten wij dat het een actieve rol speelt bij het snel aanduiden van prioritaire zeereservaten. Daarnaast moet België het moratorium op diepzeemijnbouw steunen. Je kan geen oceaanleider zijn als je de vernietiging van de diepzee faciliteert.”
Naar aanleiding van de inwerkingtreding van het Oceaanverdrag stuurden 44 internationale en Belgische middenveldorganisaties een brief naar ministers Prévot, Verlinden en Clarinval met dezelfde oproep voor een moratorium op diepzeemijnbouw.
Meer info over prioritaire zeereservaten en de inhoud van het VN Oceaanverdrag vindt u in de mediabriefing.
