Er ligt een duister geheim op de oceaanbodem. Een soort schatkist, bewaakt door bijzondere wezens die licht geven in het donker. Er wordt zelfs gefluisterd dat het leven op aarde hier ontstond. Maar een handvol bedrijven wil de oceaanbodem van die rijkdom beroven. Onze rijkdom, want de oceaan is van ons allemaal. Een van die bedrijven is DEME. Al jaren investeert dit Belgische baggerbedrijf via dochteronderneming GSR ettelijke miljoenen in de exploratie van metalen in de diepzee. Dat houden ze het liefst geheim, diep weggestopt in de Stille Oceaan. Gelukkig komt de waarheid altijd boven. In deze blog vertellen we je wat DEME allemaal te verbergen heeft.
Geheim #1: Pionier in oceaanvernietiging
Volgens de publieke communicatie van DEME, is het bedrijf een voortrekker van de energietransitie. Diepzeemijnbouw wordt daarbij voorgesteld als noodzakelijk om aan de groeiende vraag naar metalen te voldoen. Wat het bedrijf er niet bij vertelt, is dat diepzeemijnbouw de klimaatcrisis riskeert te verergeren, door de natuurlijke koolstofpomp van de oceaan te verstoren. Om nog maar te zwijgen over het grootschalige biodiversiteitsverlies. Een nieuwe studie toont dat het diepzeeleven op een voormalige testsite slonk met een derde – een massamoord op unieke soorten die nog onbekend zijn voor de wetenschap – en dat 40 jaar na de test. Dit bewijst dat de schade onomkeerbaar is. Uitgestorven soorten komen nooit meer terug.
Geheim #2: Een mijn van 7,5 keer België
DEME gaat licht over deze onomkeerbare milieuschade. Het vertelt namelijk niet dat die schade op ongekend grote schaal zal worden aangericht. Tot voor kort hield DEME er twee concessies in de Stille Oceaan op na, onder toezicht van België en de Cookeilanden. In maart 2026 kondigde het bedrijf aan een verdrag getekend te hebben met het Japanse DORD, waardoor het toegang krijgt tot een derde concessie. Zo is DEME betrokken bij drie concessies ter grootte van 7,5 keer België. Laat dat even tot je doordringen.
Geheim #3: de schatkist is leeg
DEME gaf al meer dan 100 miljoen euro uit aan diepzeemijnbouw, zonder een cent terug te zien. En dan zitten ze nog maar in de onderzoeks- en testfase. De kosten zullen snel oplopen: voor een pilootproject, de aanpassing van hun schip, de bouw van unieke verwerkingsfaciliteiten en extra transportschepen zijn waarschijnlijk nog miljarden aan investeringen nodig voordat er geld binnenkomt.
En de vraag blijft of DEME überhaupt iets zal overhouden aan de leegroof van onze zeebodem. Volgens berekeningen van Greenpeace zou dochteronderneming GSR nauwelijks break-even draaien. Ondanks de vele vragen die we hierover stelden – tijdens de Algemene Vergadering, in gesprekken met de directie, en zelfs in een parlementaire hoorzitting – rept DEME hierover met geen woord.
Geheim #4: Van de Wetstraat tot in Washington
Vorig jaar onthulden we al hoe de dochteronderneming van DEME de overheidsdiensten bombardeert met mails, rapporten en beleidsaanbevelingen. Tussen 2021 en 2024 ging het om gemiddeld vijf mails per week, met in totaal wel 4816 pagina’s aan correspondentie! Zo plaatsten ze hun mensen in belangrijke adviesorganen en probeerden ze de milieuvoorwaarden in internationale wetgeving over diepzeemijnbouw af te zwakken. Maar daar stopt het niet.
Via GSR spendeerde DEME de laatste jaren 290.000 dollar aan lobbyactiviteiten voor diepzeemijnbouw in de VS. Hun partner Transocean voegde daar nog eens 190.000 dollar aan toe. Daarmee willen ze diepzeemijnbouw hoger op de politieke agenda krijgen, specifieke wetgeving voor overheidssteun beïnvloeden en de mineralen uit de diepzee mogelijk in de VS laten raffineren. Dat blijkt uit onderzoek van Greenpeace op basis van het lobbyregister van de Senaat.
Speelt DEME dubbelspel? Onder president Trump wil de VS vergunningen voor diepzeemijnbouw uitdelen die ingaan tegen het internationale zeerecht. DEME neemt daar publiek afstand van en zegt dat het de internationale wetgeving zal afwachten. Maar de lobbybedragen hierboven suggereren dat DEME vooral wil beginnen ontginnen, of het daarmee internationale wetgeving breekt of niet.
Geheim #5: een neokoloniale koers
Een buitenlands bedrijf dat een eilandstaat grondstoffen laat ontginnen met beloftes van winst, maar de risico’s lokaal achterlaat. Het is een neokoloniale machtsverhouding die ook DEME niet onbekend is. Via een joint venture met de Cookeilanden, vergaarde GSR extra concessies voor diepzeemijnbouw. Hun concessie in nationale wateren bleek onlangs niet zo winstgevend te zijn. Wat doet DEME? Het trekt zich terug, verkoopt het aandeel en laat de Cookeilanden achter met de risicovolle industrie die ze er zelf in gang gezet hebben.
Wat DEME niet vertelt? In de Cookeilanden vrezen lokale milieubeschermers dat DEME doorverkoopt aan Wetstone, een Amerikaans diepzeemijnbouwbedrijf met een voormalige Shell-directeur aan het hoofd. Van de belofte op weelde voor Cookeilanders blijft er weinig over.
Tegelijk heeft DEME nog steeds een concessie in internationale wateren via de Cookeilanden. De Cookeilanden zelf lopen een groot financieel risico, omdat zij medeverantwoordelijk zijn voor de milieuschade die GSR kan veroorzaken in de concessie. De vraag is dan ook of DEME de Cookeilanden niet opnieuw in de steek zal laten wanneer de winsten te onzeker of de schade te groot blijken te zijn in de Stille Oceaan.
DEME, haal diepzeemijnbouw uit de duisternis
Het einde van dit verhaal, dat moet nog geschreven worden. We kunnen deze vernietigende industrie stoppen voordat die begint. Door DEME’s duistere geheimen bloot te leggen, zetten we het bedrijf onder druk om zich terug te trekken uit deze vuile industrie.
Steun onze campagne en spreek je uit tegen diepzeemijnbouw.
