De energietransitie kan gerealiseerd worden zonder onze meest waardevolle ecosystemen te vernietigen. Dat blijkt uit een rapport van Greenpeace International en het Institute for Sustainable Futures van de University of Technology van Sydney. [1] Een 1,5°C-traject is haalbaar als we mineralen prioritair gebruiken voor de energietransitie, nu inzetten op de circulaire economie, recyclage, batterijtechnologie en een hervorming van ons transportsysteem. Europa beschikt over alle troeven om hierin het voortouw te nemen.
De studie ‘Beyond Extraction: Pathways for a 1.5°C-aligned Energy Transition with less Minerals’ analyseert de nood aan mineralen voor verschillende energiescenario’s die in lijn zijn met de 1,5°C-doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs. [2] Daarnaast werd de nood aan mineralen afgetoetst met mineralenreserves buiten ecologisch waardevolle gebieden.
“Dit onderzoek laat zien dat een ambitieuze energietransitie niet betekent dat we belangrijke ecosystemen moeten opofferen, noch op land, noch in zee. Wel staan we voor een keuze: een wegwerpeconomie of een circulair model. Fossiele brandstoffen verbrand je één keer, maar mineralen voor hernieuwbare energie kan je recycleren. Het onderzoek toont duidelijk dat een rechtvaardige transitie mogelijk is met visionair leiderschap, doordacht beleid en innovatie”, zegt Ruth-Marie Henckes van Greenpeace België.
Het huidige grondstoffendebat focust sterk op strategische autonomie. Dit rapport toont dat landen die autonomie kunnen versterken door metalen prioritair voor de energietransitie te gebruiken en nu massaal in te zetten op innovatie in recyclage, circulaire economie en batterijtechnologie. Doorgedreven recyclage kan de vraag naar mineralen voor de energietransitie met tot 45% doen dalen. Een modale shift naar meer gedeelde mobiliteit, sterk openbaar vervoer en kleinere, efficiëntere wagens zorgt voor verdere dalingen.
“In een geopolitiek spel waarin grootmachten als de VS en China de regels bepalen, moet Europa zijn eigen koers varen: investeren in een circulaire economie en een rechtvaardige energietransitie die waardevolle natuurgebieden met rust laat. België heeft daarvoor alle troeven in handen: ervaring, hoogtechnologische kennis, innovatieve ondernemers en grote hoeveelheden mineralen in onze bestaande materiaalstromen boven de grond. Wat ontbreekt, is een doortastend beleid dat circulariteit echt stimuleert. Dat zijn politieke keuzes die we vandaag moeten maken, voor het klimaat, de biodiversiteit én onze economische onafhankelijkheid”, besluit Ruth-Marie Henckes.
Noten:
[1] De volledige studie vindt u hier. Een mediabriefing met de belangrijkste conclusies en onze beleidsaanbevelingen vindt u hier.
[2] De studie gaat over negen belangrijke mineralen voor de energietransitie: kobalt, koper, dysprosium, grafiet, lithium, mangaan, neodymium, nikkel en vanadium.
