Greenpeace-organisaties in beroep tegen vonnis van 345 miljoen dollar

De rechtbank van North Dakota heeft Greenpeace US en Greenpeace International veroordeeld tot het betalen van een boete van 345 miljoen dollar in een rechtszaak die was aangespannen door Energy Transfer (ET). Greenpeace US en Greenpeace International zullen een nieuw proces vragen en indien nodig in beroep gaan bij het Hooggerechtshof van North Dakota. Daarnaast gaat Greenpeace International door met de rechtszaak tegen Energy Transfer op basis van de nieuwe Europese anti-SLAPP-richtlijn. 

Energy Transfer, een Amerikaans bedrijf dat zich bezighoudt met het vervoer en de opslag van gas en olie, sleepte Greenpeace US voor de rechter naar aanleiding van het vreedzame verzet tegen de aanleg van een oliepijpleiding (Dakota Access Pipeline) in solidariteit met de Sioux-stam van Standing Rock in 2016.

“Wij laten ons niet het zwijgen opleggen. Integendeel, we zullen onze stem juist nog luider laten klinken en samen met onze bondgenoten strijden tegen vervuilende bedrijven die winst boven de planeet stellen. In een context waarin onze fundamentele vrijheden onder druk staan en de klimaatcrisis versnelt, is de inzet van deze zaak enorm”, zegt Mads Christensen, algemeen directeur van Greenpeace International.

Het definitieve vonnis van de rechtbank verwerpt een deel van het juryoordeel van maart 2025, maar kent ET desondanks honderden miljoenen dollars toe zonder een juridische grondslag. Greenpeace blijft aanvoeren dat de Amerikaanse Grondwet in dit geval geen aansprakelijkheid toestaat, dat ET geen bewijs heeft geleverd ter onderbouwing van zijn vorderingen, dat de rechtbank tijdens het proces opruiend en niet-relevant bewijs heeft toegelaten en ander bewijs ter ondersteuning van de verdediging heeft uitgesloten, en dat de jury niet onpartijdig kon zijn.[1][2]

De rechtszaak van Energy Transfer is een duidelijk voorbeeld van een SLAPP-rechtszaak (Strategic Lawsuit Against Public Participation) die probeert om non-profitorganisaties en activisten het zwijgen op te leggen, hen te bedelven onder de juridische kosten en uiteindelijk richting faillissement te duwen.[3] Greenpeace International, gevestigd in Nederland, zal in Europa een procedure opstarten tegen ET op grond van het Nederlandse recht en de nieuwe anti-SLAPP-richtlijn van de Europese Unie: een belangrijke test van deze nieuwe wetgeving, die een krachtig precedent tegen intimidatie door bedrijven kan scheppen.[4]

“Dit is een absurd vonnis. Greenpeace wordt aansprakelijk gehouden voor het vermeend vertragen van een pijpleiding die tot op de dag van vandaag geen wettelijke vergunning heeft en die in werkelijkheid vertraagd is door het geniekorps van het Amerikaanse leger. Het vonnis veroordeelt ons onder meer tot tientallen miljoenen dollars voor het ondertekenen van een brief die ook door 500 andere organisaties is ondertekend en die uitspraken uit rapporten van de VN herhaalde. Als het gerecht zelf nog in gerechtigheid gelooft, zal dit vonnis geen stand houden”, zegt Marco Simons, juridisch adviseur bij Greenpeace USA. 

Ook andere grote olie- en gasbedrijven zoals Shell, TotalEnergies en Eni hebben de voorbije jaren SLAPP-zaken aangespannen tegen Greenpeace-entiteiten.[5] Enkele van deze zaken zijn met succes een halt toegeroepen. Zo wist Greenpeace France op 28 maart 2024 een SLAPP-zaak van TotalEnergies af te weren en dwongen Greenpeace UK en Greenpeace International Shell op 10 december 2024 hun SLAPP-procedure in te trekken.

Noten: 

[1] Het vonnis van rechter Gion van de District Court van North Dakota volgt op een juryuitspraak van 19 maart 2025, waarin Greenpeace-entiteiten aansprakelijk werden geacht voor meer dan 660 miljoen dollar. Rechter Gion heeft nu meerdere onderdelen van het juryoordeel vernietigd, waardoor het totaalbedrag aan schadevergoeding is teruggebracht tot circa 345 miljoen dollar.

[2] Openbare verklaringen van het onafhankelijke Trial Monitoring Committee.

[3] De eerste rechtszaak van Energy Transfer werd in 2017 aanhangig gemaakt bij een federale rechtbank op grond van de RICO Act — de Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act, een Amerikaanse federale wet die is bedoeld om georganiseerde misdaad te vervolgen. De zaak werd in 2019 afgewezen, waarbij de rechter oordeelde dat het bewijs “bij lange na” niet voldeed aan wat nodig is om een RICO-organisatie aan te tonen. De federale rechtbank heeft zich niet uitgesproken over de vorderingen van Energy Transfer op basis van staatsrecht, waarna Energy Transfer onmiddellijk een nieuwe zaak aanhangig maakte bij een rechtbank in de staat North Dakota op basis van deze en andere grondslagen uit het staatsrecht.

[4] Greenpeace International heeft op 23 juli 2024 een aansprakelijkheidsverklaring aan Energy Transfer gestuurd, waarin het voornemen werd aangekondigd om een anti-SLAPP-procedure tegen het bedrijf te starten bij een Nederlandse rechtbank. Nadat Energy Transfer herhaaldelijk weigerde aansprakelijkheid te erkennen (september 2024, december 2024), heeft Greenpeace International op 11 februari 2025 de eerste procedure onder de nieuwe anti-SLAPP-richtlijn van de Europese Unie aanhangig gemaakt bij een Nederlandse rechtbank. De zaak is op 2 juli 2025 officieel ingeschreven op de rol van de rechtbank Amsterdam. Greenpeace International vordert vergoeding van alle schade en kosten die zijn geleden als gevolg van de opeenvolgende, misbruikmakende rechtszaken van Energy Transfer, waarin honderden miljoenen dollars worden geëist van Greenpeace International en de Greenpeace-organisaties in de VS. De volgende zitting bij de rechtbank Amsterdam staat gepland voor 16 april 2026.[5] Meer info: Shell ; TotalEnergies ; ENI.