11 maart is in de eerste plaats een moment om de vele slachtoffers van de zeebeving en tsunami in 2011 te herdenken. Greenpeace België drukt dan ook haar oprechte medeleven uit met de slachtoffers en hun families die vandaag nog de gevolgen van deze ramp ondervinden.
15 jaar kernramp, einde nog lang niet in zicht
Op die dubbele natuurramp volgde een zware kernramp in de centrale van Fukushima Daiichi. De brandstof in 3 reactoren smolt door de bodem van het reactorvat (meltdown) en de reactorgebouwen werden verwoest. Dit leidde tot de verspreiding van grote hoeveelheden radioactief materiaal, wat niet alleen de evacuatie en hulp aan slachtoffers van de beving en tsunami bemoeilijkte, maar er ook voor zorgde dat een uitgestrekt gebied tot op vandaag onbewoonbaar werd.
15 jaar later is deze kernramp nog volop aan de gang. Meer dan 1 miljoen kubieke meter radioactief besmet water is opgeslagen op de site van de centrale, en van de naar schatting 880.000 kilogram hoogradioactief materiaal (gesmolten brandstofstaven vermengd met o.m. staal en beton) is slechts 0,9 gram verwijderd. De belofte van de Japanse regering om de verwoeste centrale volledig te ontmantelen tegen het midden van deze eeuw is dan ook compleet onhaalbaar.
“Kernenergie is toppunt van onverantwoordelijkheid”
Toch ijveren opeenvolgende Japanse regeringen al jaren voor een terugkeer van kernenergie. Sam Annesley, directeur van Greenpeace Japan, noemt deze keuze “het toppunt van onverantwoordelijkheid”. “We moeten het energiesysteem dat zoveel leed en verlies heeft veroorzaakt, fundamenteel veranderen. Kernenergie is 100% afhankelijk van geïmporteerd uranium, kwetsbaar voor fysieke of cyberaanvallen, en er is geen strategie voor de definitieve berging van al het kernafval.”
Ook bij ons zijn deze problemen rond kernenergie al te herkenbaar. We weten wel dat we geen eigen olie- en gasvoorraden hebben en dus fossiel afhankelijk zijn, maar ook al het uranium voor onze kerncentrales moet worden geïmporteerd. En ook hier zijn Rusland en de VS de dominante leveranciers. Wat we wel in overschot hebben is kernafval dat nog tienduizenden jaren gevaarlijk blijft. Maar tot op vandaag, meer dan 50 jaar na de opstart van de eerste reactoren, is er nog steeds geen concreet plan voor deze groeiende afvalberg.
Maak eindelijk werk van meer windenergie op zee
Intussen loopt de uitrol van hernieuwbare energie enorme vertraging op. Recent berekende EnergyVille/Vito dat de 5 jaar vertraging die al is opgelopen bij de bouw van nieuwe windparken op zee, per jaar 400 miljoen euro kan toevoegen aan onze stroomfactuur. Hernieuwbare energie moeten aankopen in het buitenland om ons eigen tekort aan te vullen, kan jaarlijks nog eens 100 miljoen euro kosten. Econoom Koen Schoors noemt die politieke vertraging “een van de domste economische beslissingen van deze eeuw”.
Wie met andere woorden, zoals energieminister Bihet, voorrang geeft aan de verlenging van oude kerncentrales of de erg onzekere bouw van nieuwe reactoren, maar hernieuwbare energie verwaarloost, heeft andere prioriteiten dan het klimaat of de factuur van onze gezinnen. Het startpunt van ons energiebeleid moet hernieuwbare energie zijn. Goedkoop, stabiel en van eigen bodem, zonder dure afhankelijkheid van uranium- of fossielgasimport, en zonder CO2-uitstoot of kernafval.
