Op vraag van Greenpeace hebben burgers gedurende een maand lang de luchtkwaliteit gemeten in zes Waalse steden. De resultaten zijn zorgwekkender dan wat de cijfers van officiële meetpunten weergeven. Van alle deelnemers ademt 60,3% lucht in van matige of slechte kwaliteit. Maar liefst 8,8% ademt lucht in van zeer slechte kwaliteit die de wettelijke limiet overschrijdt.

Bekijk hier de resultaten

Van 17 augustus tot 14 september 2018 hebben een zeventigtal vrijwilligers in hun straat de luchtkwaliteit gemeten, meer bepaald de hoeveelheid stikstofdioxide (NO2), een ongezond gas dat wordt uitgestoten door dieselwagens. De deelnemers komen uit Doornik, Bergen, La Louvière, Charleroi, Namen of Luik. Zij wonen in het centrum, in een straat met sporadische tot geregelde passage, of langs een traject met druk autoverkeer. Kortom, plaatsen waar veel mensen - ook kinderen - wonen of dagelijks werken.

Zorgwekkende resultaten

Van alle deelnemers ademt slechts 30,9% lucht in van een goede of aanvaardbare kwaliteit; 60,3% ademt lucht in van matige tot slechte kwaliteit; en 8,8% ademt lucht in van zeer slechte kwaliteit die de wettelijke limiet (of Europese grenswaarde) overschrijdt. Deze limiet voor NO2 ligt op een jaargemiddelde concentratie van 40 μg/m³.

In Luik, Namen en Charleroi stellen we overschrijdingen van de wettelijke limiet vast. In Namen werd de hoogste concentratie gemeten: de Patenierstraat kampt met een NO2-vervuiling van 58,60 µg/m3 (jaargemiddelde)! Deze waarden tonen aan dat veel Waalse burgers dagelijks op gelijkaardige plaatsen vervuiling door stikstofdioxide moeten ondergaan, in stedelijk gebied of langs drukke verkeersaders.

De officiële meetpunten zijn allesbehalve representatief

De officiële cijfers over luchtvervuiling in Wallonië komen van meetstations die zich bevinden in zones met weinig verstedelijking of ver verwijderd van het verkeer. Hiermee wordt de situatie in stadscentra uiteraard niet weerspiegeld. Net daarom heeft Greenpeace in 2017 een juridische procedure opgestart tegen het Waalse Gewest. De pleidooien in deze rechtszaak vonden op dinsdag 2 oktober plaats in Namen.

Het is meteen ook de reden waarom Greenpeace haar eigen metingen heeft uitgevoerd. De resultaten bevestigen duidelijk dat de Europese grenswaarden op verschillende plaatsen in Wallonië worden overschreden. Tal van Waalse stedelingen, waaronder dus ook kinderen, zijn blootgesteld aan een vervuilingsniveau dat ronduit gevaarlijk is voor hun gezondheid.

De Waalse beleidsmakers mogen niet langer rekenen op meetstations die allesbehalve representatief zijn. Zij moeten dan ook dringend aan de slag. Men moet de nodige middelen voorzien om de luchtvervuiling in stedelijk gebied beter in kaart te brengen. Regionale en lokale beleidsmakers moeten ambitieuze maatregelen nemen, zoals het versterken van het openbaar vervoer, promoten van wandelen en fietsen en het installeren van (ultra-)lage emissiezones en circulatieplannen. Het zou moeten leiden tot het weren van diesel- en benzinewagens in de loop van het volgende decennium.

- Elodie Mertz is experte Luchtkwaliteit bij Greenpeace België