Tenzij je een begenadigd duiker bent is de kans groot dat je nog nooit van Raja Ampat hebt gehoord. Nochtans is deze eilandengroep in de Indonesische provincie Zuidwest-Papoea een waar paradijs op aarde. Biologen beschrijven het gebied zelfs als ‘het epicentrum van mariene biodiversiteit’.
Raja Ampat telt meer dan 1.500 eilanden, zandbanken en koraalriffen en beslaat maar liefst 4.6 miljoen hectare aan land en zee, inclusief een netwerk van 1.7 miljoen hectare aan beschermde zeegebieden. Het is de thuisbasis van een uitzonderlijke rijkdom aan biodiversiteit, en van inheemse West-Papoease gemeenschappen die hier al generaties lang nauw verbonden leven met de bossen en de zee.
© Jurnasyanto Sukarno / Greenpeace
Jarenlang werd Raja Ampat gevierd als een zeldzaam succesverhaal op het gebied van natuurbescherming. Maar vandaag staat dit wereldwijd cruciale ecosysteem onder toenemende druk van de mijnbouwindustrie. De razendsnelle uitbreiding van nikkelmijnbouw bedreigt nu de bossen, koraalriffen en gemeenschappen die de eilandengroep tot een van ’s werelds grootste schatkamers aan biodiversiteit maken.
Hier zijn vijf dingen die je moet weten over Raja Ampat, en waarom het beschermen van deze bijzondere plek ons allemaal aangaat.
1. Het is het hart van de Koraaldriehoek
De wateren van Raja Ampat behoren tot de meest biodiverse zeegebieden op aarde. Als het kloppend hart van de Koraaldriehoek, een gigantische regio die bekendstaat als hét wereldwijde centrum voor tropische onderwaternatuur, herbergt de archipel zo’n 75% van alle koraalsoorten ter wereld en ongeveer 2.500 vissoorten. Onder het azuurblauwe wateroppervlak bieden de kleurrijke koraalriffen een veilig onderkomen aan mantaroggen, zeeschildpadden, rifhaaien en talloze andere diersoorten. Dat maakt Raja Ampat tot een van ’s werelds meest buitengewone onderwaterecosystemen.
2. De biodiversiteit stopt niet bij de kustlijn
Raja Ampat is beroemd om zijn koraalriffen, maar de bossen op het land zijn minstens zo indrukwekkend. Ze zijn het leefgebied van unieke zoogdieren, paradijsvogels en weelderige mangroven, en zijn onlosmakelijk verbonden met de omringende zee. Samen vormen ze één levend ecosysteem: de bossen beschermen de rifsystemen, de mangroven bieden beschutting aan het onderwaterleven, en diersoorten die nergens anders op aarde voorkomen blijven er gedijen. Raja Ampat telt maar liefst 47 soorten zoogdieren, waaronder de endemische Waigeo-koeskoes, en 274 vogelsoorten, waarvan er zes nergens anders ter wereld te vinden zijn.
3. Inheemse gemeenschappen maakten van Raja Ampat een succesverhaal
Lang voordat Raja Ampat wereldberoemd werd, zorgden inheemse West-Papoease gemeenschappen al generaties lang voor deze eilanden en zeeën. Hun cultuur, levensonderhoud en identiteit zijn verweven met de bossen, mangroven en riffen.
In de loop der jaren hebben inheemse gemeenschappen, lokale organisaties, natuurbeschermers en overheden de handen ineengeslagen om Raja Ampat te beschermen. Hun gezamenlijke inspanningen maakten het een van de meest bejubelde succesverhalen in de natuurbescherming. In 2023 werden grote delen van de archipel uitgeroepen tot UNESCO Global Geopark, terwijl uitgestrekte gebieden op land en zee bescherming kregen onder Indonesische wetgeving. In september 2025, nadat de #SaveRajaAmpat-campagne massale steun kreeg en leidde tot internationale verontwaardiging, wees UNESCO het gebied ook aan als Biosfeerreservaat, waarmee het een dubbele UNESCO-status kreeg.
Bovendien is Raja Ampat een internationaal toonbeeld geworden van hoe natuurbescherming en ecotourisme georganiseerd door de lokale gemeenschappen hand in hand kunnen gaan om zowel de natuur als de lokale bevolking te ondersteunen.
4. Een wereldwijde wedloop om grondstoffen vormt een groot risico
Decennialang bleef Raja Ampat grotendeels gespaard van grootschalige industrie. Maar vandaag staat de eilandengroep onder zware druk van de mijnbouwsector.
Een luchtfoto toont de vernietiging door nikkelmijnbouw in Zuidwest-Papoea © Jurnasyanto Sukarno / Greenpeace
Een onderzoek van Greenpeace Indonesië uit juni 2025 bracht maar liefst 16 huidige en voormalige nikkelmijnbouwvergunningen in Raja Ampat in kaart. De resultaten zorgden voor grote bezorgdheid: een van ’s werelds belangrijkste natuurgebieden dreigt het nieuwste doelwit te worden in de wereldwijde jacht op grondstoffen. Dat gaat ten koste van ecosystemen die het leven op aarde mogelijk maken en ons beschermen tegen de klimaatcrisis, en van het levensonderhoud, de kennis en de wijsheid van de mensen die hier al duizenden jaren in harmonie met de planeet leven.
5. De dreiging blijft aanwezig, ook na een grote overwinning
Na het onderzoek van Greenpeace en de massale publieke druk onder de #SaveRajaAmpat-campagne, trok de Indonesische overheid in 2025 vier van de vijf actieve nikkelmijnbouwvergunningen in de regio in. Dat was een enorme overwinning, maar één vergunning is nog altijd van kracht, en de dreiging is niet geweken.
Een nieuw rapport van Greenpeace Indonesië laat zien dat minstens drie bedrijven voorbereidingen treffen voor nieuwe nikkelmijnbouwprojecten in het oosten van Waigeo, het grootste eiland van de archipel. Tegelijkertijd gaan de uitbreidingen van steenkoolmijnen en olie- en gaswinning in de regio gewoon door.
Er is nog tijd om dit paradijs op aarde te beschermen
De overwinningen van de afgelopen jaren bewijzen dat publieke druk echt werkt. Maar het beschermen van deze buitengewone archipel vraagt om continue inzet. We moeten voorkomen dat verwoestende industrieën verder uitbreiden naar dit soort unieke plekken, en tegelijkertijd de rechten, het grondgebied en het leiderschap versterken van de inheemse volkeren die er al generaties lang voor zorgen.
Terwijl de wereld zoekt naar oplossingen voor de klimaat- en biodiversiteitscrisis, herinnert Raja Ampat ons eraan dat de meest effectieve oplossingen al bestaan. Ze beginnen met het beschermen van de natuur, het erkennen van inheemse rechten en leiderschap, en de garantie dat plekken zoals deze nooit worden opgeofferd in de naam van ‘ontwikkeling’.
