กรีนพีซ ประเทศไทย และ EnLAW เปิดตัวโครงการ “Vote for Climate, Write for Justice เข้าคูหากาสิ่งแวดล้อม” 

ผลักดันประเด็นสิ่งแวดล้อมเป็นวาระนโยบายสาธารณะในการเลือกตั้ง 2569

กรุงเทพฯ, 15  มกราคม 2569 – กรีนพีซ ประเทศไทย ร่วมกับ มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) เปิดตัวโครงการ “Vote for Climate, Write for Justice – เข้าคูหากาสิ่งแวดล้อม”[1] เพื่อผลักดันให้ประเด็นวิกฤตสภาพภูมิอากาศ สิ่งแวดล้อม และความเป็นธรรม กลายเป็นวาระสำคัญในการเลือกตั้งปี 2569 และยกระดับประเด็นสิ่งแวดล้อมให้ถูกพิจารณาในฐานะนโยบายสาธารณะที่ส่งผลต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนโดยตรง

ปัญหาสิ่งแวดล้อมและวิกฤตสภาพภูมิอากาศที่ประชาชนกำลังเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นน้ำท่วม ภัยแล้ง คลื่นความร้อน มลพิษทางอากาศ หรือผลกระทบจากโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ ล้วนเชื่อมโยงกับการกำหนดนโยบายสาธารณะและโครงสร้างทางกฎหมายที่ยังเปิดช่องให้เกิดการตัดสินใจโดยขาดกระบวนการรับฟังความคิดเห็นอย่างมีความหมาย ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน และขาดกลไกความรับผิดชอบต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง

ภายใต้โครงการ Vote for Climate, Write for Justice – เข้าคูหากาสิ่งแวดล้อม กรีนพีซ ประเทศไทย และ EnLAW ได้ร่วมกันจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายด้านสิทธิและสิ่งแวดล้อมต่อพรรคการเมือง ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยรวบรวมเสียงและประสบการณ์จากภาคประชาชนทั้ง 4 ภาค เพื่อสะท้อนปัญหา ผลกระทบ และข้อเสนอเชิงนโยบายจากผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง นำไปสู่การกำหนดนโยบายที่เป็นธรรม โปร่งใส และตรวจสอบได้

ข้อเสนอเชิงนโยบายดังกล่าวครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่ 

1. ความเป็นธรรมทางสภาพภูมิอากาศ และการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรม
2. วิกฤตสภาพภูมิอากาศ  ระบบการจัดการภัยพิบัติ และการลดความเหลื่อมล้ำ
3. การยกระดับการคุ้มครองสิทธิด้านสิ่งแวดล้อมและความเป็นธรรมทางสภาพภูมิอากาศในระดับกฎหมายสูงสุดของประเทศ
4. การปกป้องทรัพยากร และความหลากหลายทางชีวภาพ
5. ความเป็นธรรมทางทะเลและมหาสมุทร
6. การยกระดับสิทธิชุมชนและความเป็นธรรมเชิงโครงสร้างในระดับกฎหมายสูงสุดของประเทศ
7. การดำเนินธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชนและสิทธิเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม

มนูญ วงษ์มะเซาะห์ หัวหน้าโครงการ Vote for Climate, Write for Justice – เข้าคูหากาสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า “วิกฤตสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือสิทธิในการมีชีวิตรอดท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเป็นเรื่องที่กระทบต่อชีวิตประจำวันของประชาชนโดยตรง เช่น สิทธิในการเข้าถึงอากาศสะอาด สิทธิในการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดีและปลอดภัย สิทธิเหล่านี้กลับถดถอยลงไปยิ่งกว่าเดิม และยิ่งซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำ คนที่เจ็บหนักที่สุดคือกลุ่มผู้มีอัตลักษณ์ทับซ้อน คนจนเมือง เด็ก ชนเผ่าพื้นเมือง และชุมชนท้องถิ่น ขณะที่เสียงของพวกเขากลับถูกมองข้าม ดังนั้นการเลือกตั้งปี 2569 จึงเป็นโอกาสสำคัญที่ประชาชนจะใช้สิทธิของตนเองในการผลักดันให้นโยบายสิ่งแวดล้อมเป็นนโยบายสาธารณะที่เป็นธรรม พร้อมทั้งผลักดันการเขียนรัฐธรรมนูญใหม่เพื่อกำหนดสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี ปลอดภัย และการปกป้องสภาพภูมิอากาศ รวมถึงปกป้องฐานทรัพยากรให้กับคนรุ่นอนาคตเพื่อความยุติธรรมระหว่างรุ่นไปพร้อมๆ กัน”

ทั้งนี้ หนึ่งในปัญหาเชิงโครงสร้างที่ทำให้ประเด็นสิ่งแวดล้อมยังไม่ถูกจัดการอย่างเป็นธรรม คือกระบวนการกำหนดนโยบายและการตัดสินใจด้านทรัพยากรธรรมชาติที่ยังขาดการกระจายอำนาจ และไม่เปิดพื้นที่ให้ประชาชนในพื้นที่ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ส่งผลให้การพัฒนาในหลายกรณีไม่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น และสร้างภาระด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมให้กับชุมชน

สุภาภรณ์ มาลัยลอย ผู้จัดการมูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) กล่าวว่า “ปัญหาสำคัญคือโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ที่ไปแย่งยึดทรัพยากรจากชุมชน บังคับขับไล่คนออกจากพื้นที่ทำมาหากินและที่อยู่อาศัย เป็นการพัฒนาที่มาจากส่วนกลาง และอำนาจในการตัดสินใจด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็อยู่ที่ส่วนกลาง ขณะที่ประชาชนในพื้นที่ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงกลับไม่มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง นโยบายและยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ไม่คำนึงถึงบริบทท้องถิ่น ทำให้การพัฒนาหลายโครงการเอื้อต่อการลงทุน แต่กลับซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำและละเลยสิทธิของประชาชนและสิ่งแวดล้อม ข้อเสนอเชิงนโยบายจากภาคประชาชนจึงมุ่งผลักดันให้การกำหนดนโยบายต้องเคารพสิทธิในการรับรู้ข้อมูล การมีส่วนร่วม และความเป็นธรรมอย่างแท้จริง”

กรีนพีซ ประเทศไทย และมูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) เชื่อว่า การเข้าคูหาเลือกตั้งในปี 2569 คือโอกาสสำคัญในการกำหนดนโยบายสาธารณะที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อม ปกป้องสิทธิของประชาชน และสร้างความเป็นธรรมทางสภาพภูมิอากาศสำหรับคนรุ่นปัจจุบันและอนาคต

ในโอกาสนี้ ขอเชิญประชาชนร่วมงาน “Vote Right(s) Now! : มหกรรมนโยบายภาคประชาชนสู่สนามเลือกตั้ง 2569” ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 27–28 มกราคม 2568 ณ มิวเซียมสยาม งานดังกล่าวเป็นพื้นที่สาธารณะของเครือข่ายภาคประชาชนจากหลากหลายภาคส่วนที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชน สิ่งแวดล้อม และความเป็นธรรมทางสังคม เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์จากพื้นที่จริง พร้อมเปิดเวทีแลกเปลี่ยนและดีเบตเชิงนโยบายกับพรรคการเมือง นำเสนอข้อเสนอนโยบายจากภาคประชาชนสู่กระบวนการตัดสินใจในช่วงการเลือกตั้งปี 2569

#VoteForClimate #เข้าคูหากาสิ่งแวดล้อม

หมายเหตุ

ข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ

สมฤดี ปานะศุทธะ กรีนพีซ ประเทศไทย  

โทร. 0819295747 อีเมล [email protected]