กรุงเทพฯ, 29 กันยายน 2569 – ในขณะที่ผู้แทนรัฐบาลจากทั่วโลกมารวมตัวกันที่กรุงเทพฯ เพื่อการหารือครั้งสำคัญว่าด้วยสนธิสัญญาพลาสติกโลก (Global Plastics Treaty) กรีนพีซ เรียกร้องให้ผู้แทนประเทศสมาชิกใช้การหารือครั้งนี้เพื่อปูทางไปสู่สนธิสัญญาที่มุ่งแก้ไขปัญหาต้นตอของวิกฤตพลาสติก นั่นคือการลดการผลิตพลาสติกที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

การประชุมอย่างไม่เป็นทางแบบพบหน้ากันของหัวหน้าคณะผู้แทนประเทศสมาชิก(Heads of Delegation: HODs) ว่าด้วยสนธิสัญญาพลาสติกโลก ครั้งที่สอง มีกำหนดจัดขึ้นที่ กรุงเทพฯ  ระหว่างวันที่ 27 – 30 กันยายน การหารือครั้งนี้มีความสำคัญต่อการเตรียมความพร้อมและปูทางไปสู่การเจรจารอบถัดไปในการประชุมคณะกรรมการเจรจาระหว่างรัฐบาล ครั้งที่ 5.4 (INC-5.4) ที่จะเกิดขึ้นในเดือนมีนาคม2570  กรีนพีซ เรียกร้องให้กระบวนการดังกล่าวมีความโปร่งใสมากขึ้น เนื่องจากจะเป็นการประชุม HODs ครั้งนี้ไม่เปิดให้ผู้สังเกตการณ์จากภาคประชาสังคมรวมถึงสื่อมวลชนเข้าร่วม

เกรย์แฮม ฟอร์บส์ (Graham Forbes) หัวหน้าคณะผู้แทนกรีนพีซในการเจรจาสนธิสัญญาพลาสติกโลกและผู้อำนวยการโครงการยุติมลพิษพลาสติกระดับสากล กรีนพีซ สหรัฐอเมริกา กล่าวว่า

“รัฐบาลไม่สามารถเจรจาแก้ไขปัญหาวิกฤตพลาสติกได้ ตราบใดที่ยังปล่อยให้การผลิตพลาสติกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การประชุมหารือที่กรุงเทพฯ ต้องเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ แต่น่าเสียดายที่กระบวนแบบปิดครั้งนี้  ไม่เปิดให้ผู้สังเกตการณ์จากภาคประชาสังคมและสื่อมวลชนเข้าร่วม ความโปร่งใสถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะนำไปสู่สนธิสัญญาพลาสติกที่มีประสิทธิภาพ ผู้เจรจาต้องวางเป้าหมายการลดการผลิตพลาสติกให้เป็นหัวใจสำคัญของสนธิสัญญา และแสดงให้เห็นว่าพร้อมที่จะเผชิญหน้ากับผลประโยชน์ของกลุ่มอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลและปิโตรเคมี ที่มีส่วนผลักดันวิกฤตนี้”

ฮูลิโอ คอร์ดาโน (Julio Cordano) ประธานการเจรจาคนใหม่ที่เพิ่งได้รับเลือกตั้ง ได้เผยแพร่เอกสารกรอบการหารืออย่างไม่เป็นทางการ (Aid to Negotiations) เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งยังคงยึดตามโครงสร้างของร่างข้อตกลงเดิมที่เคยถูกปฏิเสธอย่างกว้างขวางจากการเจรจาที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยไม่มีเป้าหมายในการลดการผลิตพลาสติก รวมถึงไม่มีมาตรการจัดการกับสารเคมีที่เป็นอันตราย

เพื่อเป็นหมุดหมายในการเริ่มต้นการหารือ กรีนพีซ ประเทศไทย ทำกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์บริเวณภายนอกสำนักงานองค์การสหประชาชาติประจำประเทศไทย (United Nations in Thailand) โดยนักกิจกรรมร่วมชูถุงพลาสติกขนาดใหญ่ที่มีข้อความว่า “ลดการผลิตพลาสติก” (CUT PLASTIC PRODUCTION)” และ “สนธิสัญญาพลาสติกโลกที่เข้มแข็ง ต้องเกิดขึ้นเดี๋ยวนี้” (STRONG GLOBAL PLASTICS TREATY NOW)” พร้อมด้วยนักมวยไทยที่ร่วมกิจกรรม เพื่อสื่อเชิงสัญลักษณ์สะท้อนถึงความจำเป็นในการ “ต่อสู้” กับวิกฤตมลพิษพลาสติกตั้งแต่ต้นทาง

Greenpeace Thailand activists hold large plastic bag-shaped banners reading “CUT PLASTIC PRODUCTION” and “STRONG GLOBAL PLASTICS TREATY NOW” alongside a Muay Thai fighter outside the United Nations office in Bangkok, where Heads of Delegation (HODs) from Member States meet. The action symbolises the need to “tackle” plastic pollution at its source and calls on governments to put cuts in plastic production at the heart of a strong Global Plastics Treaty.

นอกจากนี้ อาสาสมัครกรีนพีซร่วมแจกพัดที่ระลึกให้แก่ผู้แทนรัฐบาลประเทศสมาชิกที่เข้าร่วมการการหารือ  เพื่อย้ำเตือนว่าทั่วโลกกำลังจับตามองกระบวนการจัดทำสนธิสัญญาพลาสติกโลกอยู่ มลพิษพลาสติกไม่ได้เริ่มต้นเมื่อขวด ถุงบรรจุภัณฑ์ หรือผลิตภัณฑ์อื่น ๆ กลายเป็นขยะ แต่เริ่มตั้งแต่กระบวนการผลิตพลาสติก โดยพลาสติกร้อยละ 99 ผลิตมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิล หากไม่มีมาตรการในการลดปริมาณการผลิตพลาสติก สนธิสัญญาที่มุ่งเน้นเพียงแค่การจัดการขยะและการรีไซเคิล จะไม่สามารถแก้ไขวิกฤตนี้ได้อย่างแท้จริง

การประชุมที่กรุงเทพฯ ครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่สำคัญต่อกระบวนการจัดทำสนธิสัญญา โดยการเจรจามีกำหนดเดินหน้าต่อในเดือนมีนาคม 2570 รัฐบาลประเทศต่าง ๆ จึงเหลือเวลาอยู่อย่างจำกัดในการหารือทางออกสำหรับประเด็นทางการเมืองสำคัญที่ยังคงค้างอยู่ และผลักดันให้เกิดข้อตกลงระดับโลกที่มีประสิทธิภาพและปฏิบัติได้จริง

Greenpeace Thailand volunteers distribute Thai fans with tags carrying the call “STRONG GLOBAL PLASTICS TREATY NOW!” to government delegates attending the Global Plastics Treaty discussions outside the United Nations office in Bangkok, where Heads of Delegation (HODs) from Member States meet. The action calls on governments to work towards a strong Global Plastics Treaty.

กรีนพีซ เรียกร้องให้รัฐบาลประเทศสมาชิกใช้การหารือที่กรุงเทพฯ ในครั้งนี้ เพื่อผลักดันให้สนธิสัญญาที่ครอบคลุมมาตรการระดับโลดในการลดการผลิตพลาสติก ควบคู่กับมาตรการควบคุมสารเคมีอันตราย ตลอดจนผลิตภัณฑ์พลาสติกและเป็นปัญหาอย่างเข้มงวด รวมถึงจัดหาเงินทุนเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามสนธิสัญญา และสร้างการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมสำหรับแรงงานและชุมชน

กรีนพีซย้ำว่า ความสำเร็จของสนธิสัญญาพลาสติกโลกไม่ได้วัดเพียงจากการที่รัฐบาลสามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันแต่ต้องวัดจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในการลดการผลิตพลาสติกและมลพิษพลาสติก

พิชามญชุ์ รักรอด หัวหน้าโครงการรณรงค์ยุติมลพิษพลาสติก กรีนพีซ ประเทศไทย กล่าวว่า

“รัฐบาลประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมเจรจาในการสร้างสนธิสัญญาพลาสติก เพราะโลกต้องการทางออกสำหรับวิกฤตที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้นจนยากจะควบคุม ประชาชนคาดหวังมากกว่าคำมั่นที่จะจัดการขยะพลาสติก ในขณะที่การผลิตยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง  การหารือที่กรุงเทพฯ ครั้งนี้จึงต้องนำไปสู่ทิศทางที่ชัดเจน นั่นคือ ลดการผลิตพลาสติก ปกป้องผู้คนและสิ่งแวดล้อม และเดินหน้าสู่สนธิสัญญาพลาสติกโลกที่เข้มแข็ง”

หมายเหตุ

[1] สรุปประเด็นสำคัญการประชุมหัวหน้าคณะผู้แทนครั้งที่ 2 (HODs) 

[2] สามารถดาวน์โหลดภาพถ่ายได้ที่นี่

ข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อ

รุ่งทิพย์ กัณหริ กรีนพีซ ประเทศไทย

อีเมล [email protected] โทร. 065-414-5029