กรุงเทพฯ, 29 กันยายน 2569 – ในขณะที่ผู้แทนรัฐบาลจากทั่วโลกมารวมตัวกันที่กรุงเทพฯ เพื่อการหารือครั้งสำคัญว่าด้วยสนธิสัญญาพลาสติกโลก (Global Plastics Treaty) กรีนพีซ เรียกร้องให้ผู้แทนประเทศสมาชิกใช้การหารือครั้งนี้เพื่อปูทางไปสู่สนธิสัญญาที่มุ่งแก้ไขปัญหาต้นตอของวิกฤตพลาสติก นั่นคือการลดการผลิตพลาสติกที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

การประชุมอย่างไม่เป็นทางแบบพบหน้ากันของหัวหน้าคณะผู้แทนประเทศสมาชิก(Heads of Delegation: HODs) ว่าด้วยสนธิสัญญาพลาสติกโลก ครั้งที่สอง มีกำหนดจัดขึ้นที่ กรุงเทพฯ  ระหว่างวันที่ 27 – 30 กันยายน การหารือครั้งนี้มีความสำคัญต่อการเตรียมความพร้อมและปูทางไปสู่การเจรจารอบถัดไปในการประชุมคณะกรรมการเจรจาระหว่างรัฐบาล ครั้งที่ 5.4 (INC-5.4) ที่จะเกิดขึ้นในเดือนมีนาคม2570  กรีนพีซ เรียกร้องให้กระบวนการดังกล่าวมีความโปร่งใสมากขึ้น เนื่องจากจะเป็นการประชุม HODs ครั้งนี้ไม่เปิดให้ผู้สังเกตการณ์จากภาคประชาสังคมรวมถึงสื่อมวลชนเข้าร่วม

เกรย์แฮม ฟอร์บส์ (Graham Forbes) หัวหน้าคณะผู้แทนกรีนพีซในการเจรจาสนธิสัญญาพลาสติกโลกและผู้อำนวยการโครงการยุติมลพิษพลาสติกระดับสากล กรีนพีซ สหรัฐอเมริกา กล่าวว่า

“รัฐบาลไม่สามารถเจรจาแก้ไขปัญหาวิกฤตพลาสติกได้ ตราบใดที่ยังปล่อยให้การผลิตพลาสติกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การประชุมหารือที่กรุงเทพฯ ต้องเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ แต่น่าเสียดายที่กระบวนแบบปิดครั้งนี้  ไม่เปิดให้ผู้สังเกตการณ์จากภาคประชาสังคมและสื่อมวลชนเข้าร่วม ความโปร่งใสถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะนำไปสู่สนธิสัญญาพลาสติกที่มีประสิทธิภาพ ผู้เจรจาต้องวางเป้าหมายการลดการผลิตพลาสติกให้เป็นหัวใจสำคัญของสนธิสัญญา และแสดงให้เห็นว่าพร้อมที่จะเผชิญหน้ากับผลประโยชน์ของกลุ่มอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลและปิโตรเคมี ที่มีส่วนผลักดันวิกฤตนี้”

ฮูลิโอ คอร์ดาโน (Julio Cordano) ประธานการเจรจาคนใหม่ที่เพิ่งได้รับเลือกตั้ง ได้เผยแพร่เอกสารกรอบการหารืออย่างไม่เป็นทางการ (Aid to Negotiations) เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งยังคงยึดตามโครงสร้างของร่างข้อตกลงเดิมที่เคยถูกปฏิเสธอย่างกว้างขวางจากการเจรจาที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยไม่มีเป้าหมายในการลดการผลิตพลาสติก รวมถึงไม่มีมาตรการจัดการกับสารเคมีที่เป็นอันตราย

เพื่อเป็นหมุดหมายในการเริ่มต้นการหารือ กรีนพีซ ประเทศไทย ทำกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์บริเวณภายนอกสำนักงานองค์การสหประชาชาติประจำประเทศไทย (United Nations in Thailand) โดยนักกิจกรรมร่วมชูถุงพลาสติกขนาดใหญ่ที่มีข้อความว่า “ลดการผลิตพลาสติก” (CUT PLASTIC PRODUCTION)” และ “สนธิสัญญาพลาสติกโลกที่เข้มแข็ง ต้องเกิดขึ้นเดี๋ยวนี้” (STRONG GLOBAL PLASTICS TREATY NOW)” พร้อมด้วยนักมวยไทยที่ร่วมกิจกรรม เพื่อสื่อเชิงสัญลักษณ์สะท้อนถึงความจำเป็นในการ “ต่อสู้” กับวิกฤตมลพิษพลาสติกตั้งแต่ต้นทาง

นอกจากนี้ อาสาสมัครกรีนพีซร่วมแจกพัดที่ระลึกให้แก่ผู้แทนรัฐบาลประเทศสมาชิกที่เข้าร่วมการการหารือ  เพื่อย้ำเตือนว่าทั่วโลกกำลังจับตามองกระบวนการจัดทำสนธิสัญญาพลาสติกโลกอยู่ มลพิษพลาสติกไม่ได้เริ่มต้นเมื่อขวด ถุงบรรจุภัณฑ์ หรือผลิตภัณฑ์อื่น ๆ กลายเป็นขยะ แต่เริ่มตั้งแต่กระบวนการผลิตพลาสติก โดยพลาสติกร้อยละ 99 ผลิตมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิล หากไม่มีมาตรการในการลดปริมาณการผลิตพลาสติก สนธิสัญญาที่มุ่งเน้นเพียงแค่การจัดการขยะและการรีไซเคิล จะไม่สามารถแก้ไขวิกฤตนี้ได้อย่างแท้จริง

การประชุมที่กรุงเทพฯ ครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่สำคัญต่อกระบวนการจัดทำสนธิสัญญา โดยการเจรจามีกำหนดเดินหน้าต่อในเดือนมีนาคม 2570 รัฐบาลประเทศต่าง ๆ จึงเหลือเวลาอยู่อย่างจำกัดในการหารือทางออกสำหรับประเด็นทางการเมืองสำคัญที่ยังคงค้างอยู่ และผลักดันให้เกิดข้อตกลงระดับโลกที่มีประสิทธิภาพและปฏิบัติได้จริง

กรีนพีซ เรียกร้องให้รัฐบาลประเทศสมาชิกใช้การหารือที่กรุงเทพฯ ในครั้งนี้ เพื่อผลักดันให้สนธิสัญญาที่ครอบคลุมมาตรการระดับโลดในการลดการผลิตพลาสติก ควบคู่กับมาตรการควบคุมสารเคมีอันตราย ตลอดจนผลิตภัณฑ์พลาสติกและเป็นปัญหาอย่างเข้มงวด รวมถึงจัดหาเงินทุนเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามสนธิสัญญา และสร้างการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมสำหรับแรงงานและชุมชน

กรีนพีซย้ำว่า ความสำเร็จของสนธิสัญญาพลาสติกโลกไม่ได้วัดเพียงจากการที่รัฐบาลสามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันแต่ต้องวัดจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในการลดการผลิตพลาสติกและมลพิษพลาสติก

พิชามญชุ์ รักรอด หัวหน้าโครงการรณรงค์ยุติมลพิษพลาสติก กรีนพีซ ประเทศไทย กล่าวว่า

“รัฐบาลประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมเจรจาในการสร้างสนธิสัญญาพลาสติก เพราะโลกต้องการทางออกสำหรับวิกฤตที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้นจนยากจะควบคุม ประชาชนคาดหวังมากกว่าคำมั่นที่จะจัดการขยะพลาสติก ในขณะที่การผลิตยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง  การหารือที่กรุงเทพฯ ครั้งนี้จึงต้องนำไปสู่ทิศทางที่ชัดเจน นั่นคือ ลดการผลิตพลาสติก ปกป้องผู้คนและสิ่งแวดล้อม และเดินหน้าสู่สนธิสัญญาพลาสติกโลกที่เข้มแข็ง”

หมายเหตุ

[1] สรุปประเด็นสำคัญการประชุมหัวหน้าคณะผู้แทนครั้งที่ 2 (HODs) 

[2] สามารถดาวน์โหลดภาพถ่ายได้ที่นี่

ข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อ

รุ่งทิพย์ กัณหริ กรีนพีซ ประเทศไทย

อีเมล [email protected] โทร. 065-414-5029